Hôm 24/9, viên thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc Chiêm Kỳ Hùng, bị Nhật Bản bắt giữ từ ngày 8/9, đã được thả ra theo lệnh của biện lý Okinawa. Viên thuyền trường này hôm 25/9 đã về đến Trung Quốc và đã được đón tiếp như là một anh hùng, như tường trình của thông tín viên Stéphane Lagarde từ Bắc Kinh:
| Thuyền trưởng Chiêm tại sân bay Phúc Châu tại tỉnh Phúc Kiến vào ngày 25-9-2010 - Ảnh: Getty Images |
“Người ta gần như phải chen lấn nhau vào lúc bốn giờ sáng 25/9 ở đường băng phi trường quốc tế Trường Lạc, gần thủ phủ tỉnh Phúc Kiến, thuộc miền Đông Trung Quốc, quê hương thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng. Ông ta được đón tiếp với tất cả các lễ nghi chính thức, được truyền hình quốc gia quay phim. Khi xuống cầu thang máy bay, các thân nhân của ông Chiêm Kỳ Hùng, vợ và con trai ông đã đợi sẵn; nhưng cũng có cả các viên chức của Bộ Nông nghiệp và Bộ Ngoại giao sang tận Nhật để đón ông ta. Nào hoa, nào những vần thơ chiến thắng và những nụ cười cần phải có.
« Tôi ủng hộ quan điểm của chính phủ Trung Quốc. Đảo Điếu Ngư thuộc về Trung Quốc, tôi có quyền đánh cá ở đó, việc bắt giữ tôi là bất hợp pháp ! ». Áo sơ mi gài kín cổ, đầu đội nón kết, ông Chiêm Kỳ Hùng đã tuyên bố như trên với kênh truyền hình CCTV, trước khi cám ơn đất nước, Đảng và tất cả những người đã quan tâm đến số phận của ông
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Phó chủ tịch tỉnh Phúc Kiến cũng hiện diện, để đón chào sự trở về của « vị anh hùng dân tộc », mà một số dân cư mạng đã mệnh danh là chiến sĩ. Báo chí chính thức của Nhà nước thường chỉ lặp lại các tư tưởng chỉ đạo, và hôm nay cũng hầu như không có ngoại lệ. Tất cả đều lớn tiếng nhấn mạnh yêu cầu của Bộ Ngoại giao Trung Quốc: vừa đòi hỏi Nhật Bản phải xin lỗi, vừa đòi bồi thường cho người thuyền trưởng trên.”
Trong một bản thông cáo, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định vụ bắt giữ thuyền trưởng nói trên “ đã vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và các quyền con người của công dân Trung Quốc”.
Nhưng Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã ngay lập tức bác bỏ yêu cầu xin lỗi và bồi thường của Bắc Kinh, xem đó là yêu cầu “không có cơ sở”. Thủ tướng Naoto Kan, hiện đang công du tại New York, hôm qua đã tỏ ý muốn là hai nước có thể phát triển quan hệ “một cách bình tĩnh”. Hôm 25/9, qua lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao, Hoa Kỳ tuyên bố ủng hộ quyết định của Tokyo trả tự do cho thuyền trưởng Trung Quốc.
Chính phủ Nhật Bản hôm 25/9 đã bị báo chí và phe đối lập chỉ trích về quyết định thả thuyền trưởng Trung Quốc, bị xem như là một dấu hiệu chứng tỏ sự hèn yếu trước Bắc Kinh. Cũng hôm 25/9, nhiều tờ báo Nhật loan tin: chính phủ Tokyo cho biết Trung Quốc đã bắt đầu tiến hành khoan một mỏ dầu tại vùng đang có tranh chấp lãnh hải trên biển Hoa Đông.
Thanh Phương - Thụy My (RFI)