Dưới tựa đề: “Người Trung Quốc ký kiến nghị cho một nhà ly khai”, báo Libération hôm 27/9 quan tâm đến sự kiện thứ 7 vừa qua, một nhóm khoảng 300 người, gồm trí thức, luật sư, cán bộ về hưu và cả công nhân, đã ký kiến nghị gởi lên Ủy ban Nobel Hòa Bình. Nội dung yêu cầu trao giải cho nhà văn ly khai Lưu Hiểu Ba, đang bị giam tại một nhà tù ở Liêu Ninh.
Theo tờ báo, họ noi gương cựu tổng thống Séc Vaclav Havel vào tuần qua đã có đề nghị tương tự. Dĩ nhiên là lời kêu gọi trên, ca ngợi lòng can đảm của nhà văn, đã bị chính quyền Bắc Kinh kiểm duyệt ngay trên mạng internet.
Tác giả bài báo nhắc lại là nhà văn Lưu Hiểu Ba, 54 tuổi, đã tham gia vào việc soạn thảo Hiến chương 08 vào năm 2008, đòi hỏi dân chủ hoá chế độ Trung Quốc. Hàng ngàn người đã ký vào văn kiện lưu hành trên Internet. Ông Lưu Hiểu Ba đã bị chính quyền quy tội “xúi dục khuynh đảo chính quyền” và bị kết án 11 năm tù vào ngày Giáng Sinh năm ngoái, 2009, trong một phiên xét xử ngắn gọn.
Hiến Chương 08 dựa trên tinh thần Hiến Chương 77 của ông Vaclav Havel tung ra thời chế độ Cộng Sản ở Tiệp Khắc. Cho nên, theo Libération, ông Havel và hai lãnh đạo cuộc “Cách Mạnh Nhung” đã vận động cho nhà văn ly khai. Trong một bức thư ngỏ mà tờ International Herald Tribune đã đăng lại thứ hai tuần qua, họ yêu cầu Ủy Ban Nobel Hoà Bình trao giải thưởng cho người đã không mệt mỏi yêu cầu cải tổ chế độ, và để ông Lưu Hiểu Ba trở nên người Trung Quốc đầu tiên nhận giải thưởng cao quý này.
Tác giả bức thư hoan nghênh quan điểm của ông Lưu Hiểu Ba đòi tự do và nhân quyền cho con số hơn một tỷ người dân Trung Quốc. Về phiá những người Trung Quốc ký kiến nghị thứ 7 vừa qua, một người đã giải thích với tác giả bài báo là họ đã hưởng ứng ngay sau lời kêu gọi của ông Vaclav Havel và theo họ, khi chọn trao gỉai cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban Nobel Hoà Bình có thể làm thay đổi tình hình ở Trung Quốc.
Theo Libération, kiến nghị nói trên là dấu hiệu cho thấy giới ly khai Trung Quốc đã táo bạo trở lại, nhưng tờ báo cũng nhận thấy rằng các văn kiện này khó lòng có được một sự hưởng ứng rộng rãi của quần chúng, nó bị chặn trên mạng Internet Trung Quốc và chỉ có thể tiếp cận dễ dàng trên mạng Twitter.
Trung Quốc: Cắt điện bất cần hậu quả để đạt chỉ tiêu giảm thải khí CO2
Tiếp tục nhìn về Trung Quốc nhưng trên bình diện năng lượng. Libération nêu bật câu hỏi được nhiều tỉnh đặt ra: Làm thế nào để đáp ứng chỉ tiêu giảm khí thải Co2 của Trung Ương quy định cho năm nay? Theo Libération, nhiều địa phương đã không ngần ngại ra lệnh cắt điện, cắt ở nhà máy cũng như ở bệnh viện, bất kể hậu quả, như ở tỉnh Hà Bắc.
Tác giả bài báo mô tả cảnh nhiều bệnh viện bị tác hại, nhà máy phải ngưng sản xuất, hàng ngàn hộ gia đình chiụ cảnh tăm tối, không có điện, nhiều hộ không có cả nước tiêu dùng. Thoạt đầu người dân cứ tưởng là do sự cố kỹ thuật, nhưng sau đó mới vỡ lẽ rằng đó là do chỉ thị của lãnh đạo điạ phương chạy theo chỉ tiêu của Trung Ương.
Theo Libération, để đạt mục tiêu, Bắc Kinh đã gây sức ép lên chính quyền các địa phương, và giới lãnh đạo tại đây giao phó nhiệm vụ cho các cán bộ với lời cảnh báo nghiêm khắc là họ sẽ bị phạt nặng nếu không làm mọi cách để đáp ứng chỉ tiêu quy định. Tờ báo trích lời cán bộ địa phương trả lời báo chí là họ không có cách nào khác, cho dù họ cũng nhận thấy là sẽ không bao giờ đạt được chỉ tiêu.
Pakistan: dân chúng tiếp tục sống trong tình trạng lũ lụt
La Croix hôm nay nhìn xuống vùng Nam Á, chú ý đến thảm cảnh người dân Pakistan vẫn sống trong cảnh lụt lội từ hơn hai tháng nay. Có nơi như ở vùng Dadu, tỉnh Sind, số 1,4 triệu dân cư sống với nước lên tới gần đầu gối, và có lẽ sẽ phải sống trong tình cảnh này trong 1 hay 2 tháng nữa.
Nguyên nhân dẫn đến tình cảnh này, với những thiệt hại rất nặng nề đối với người dân, theo tác giả bài phóng sự trên La Croix, trích dẫn báo chí Pakistan, thì lại không chỉ do thiên tai mưa lũ, mà phần không nhỏ là do trách nhiệm lãnh đạo ở tỉnh Sind.
Lý do là để bảo vệ đập thủy điện Sukkur ở phiá Bắc của tỉnh, chính quyền tại đây đã quyết định cho mở một lối thoát nước sông Indus. Có điều thay vì mở lối thoát nước sông ở bên phiá Đông, tức sang một vùng gần như sa mạc hoang vắng, có độ 200.000 cư dân, không gây thiệt hại nghiêm trọng, thì họ lại mở bên phiá Tây, với các tỉnh đông dân cư Baloutchistan và Sind, khiến hàng triệu người lâm vào cảnh lầm than như hiện nay.
Pháp: cải tổ nội các có thể trở thành phức tạp
Thời sự nước Pháp dĩ nhiên rất được quan tâm hôm 27/9. Nếu Le Figaro dành tựa lớn trang đầu cho triễn lãm xe hơi toàn cầu sắp mở cửa tại Paris vào đầu tháng 10, và ghi nhận là thị trường xe hơi thế giới vươn lên trở lại mạnh mẽ, thì Libération chú tâm đến sân khấu chính trị với thủ tướng Pháp Fillon, mà theo tờ báo, có dấu hiệu ngày càng giữ khoảng cách với tổng thống Pháp. Libération đánh giá: thái độ “độc lập” của ông Fillon sẽ làm cho việc cải tổ nội các Pháp thêm phức tạp.
Đối với Libération, việc cải tổ nội các không thể tránh khỏi, tờ báo ước đoán thời gian là vào giữa tháng 11 hay là thán,g 12 cuối năm. Dĩ nhiên ông Sarkozy sẽ chọn một người có thể giúp ông thắng cử vào năm 2012. Hiện nay theo Libération, tổng thống Pháp có 3 sự chọn lựa : giữ ông Fillon trong chính phủ như nhiều nghị sĩ cánh hưũ chủ trương, vì không ai có uy tín như ông Fillon đối với nhóm nghị sĩ đảng UMP. Có điều làm như thế thì ông Sarkozy không thể nào cải tổ nội các sâu rộng như ông đã tuyên bố.
Sự chọn lựa thứ hai là một người cánh Trung hữu, như bộ trưởng xã hội và môi trường Jean Louis Borloo hoặc là giải pháp thứ 3, chọn một người trẻ, khá kín đáo.
Tờ L’Humanité quan tâm hơn đến mặt xã hội, đến đời sống giới thanh niên Pháp với công ăn việc làm bấp bênh. Dưới tựa đề: một cuộc sống qua ngày, tờ báo nêu bật cuộc sống vất vả nhiều thanh niên lứa tuổi 20. 60% việc làm họ tìm được là công việc bấp bênh, khiến một phần lớn giới trẻ theo tờ báo, sống trong cảnh nghèo túng và phải nhờ vả vào gia đình.
L’Humanité trích dẫn kết quả một cuộc thăm dò của viện Ipsos vừa được công bố, cho thấy 50% sinh viên sống trong những điều kiện khó khăn, làm đôi khi 2, 3 việc như trường hợp cô Sarah, sinh viên năm thứ 3. Trong giới lao động trẻ, thì 29% chỉ thấy tương lai “ngắn hạn” với công việc làm thật bấp bênh.
Tờ La Croix nhìn thấy một khía cạnh tích cực: đó là hoạt động thiện nguyện đã lôi cuốn rất nhiều người ở Pháp. Tờ báo trích dẫn kết quả thăm dò của cơ quan Ipsos, cho thấy hơn 1/3 người Pháp sẵn sàng dành thời giờ của mình giúp đỡ người khác, tham gia vào các hoạt động từ thiện, các hiệp hội. Những người năng nổ nhất trong việc này đặc biệt là trong thanh niên lứa tuổi 15 - 24 và những người trong lứa tuổi 50-64, thuộc loại khá giả.
Mai Vân (RFI)