Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Shri AK Antony duyệt hàng quân danh dự nhân Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng ngày 12/10/2010 tại Hà Nội. Reuters
Trong chính sách hướng Đông, đối với New Delhi, Đông Nam Á là khu vực có vai trò thiết yếu. Tăng cường quan hệ với ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng là một phương cách để đối phó với sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc ở vùng Ấn Độ Dương.
Điều đáng chú ý trong hiệp định hợp tác vừa qua, đó là đổi lại việc New Delhi giúp hiện đại hóa quân đội và đặc biệt là Hải quân Việt Nam, Hà Nội sẽ giúp sửa chữa, bảo trì và cung cấp nhiên liệu cho các chiến hạm của Hải quân Ấn Độ. Tuy thông cáo chính thức không nói là cảng nào sẽ được sử dụng, nhưng ai cũng nghĩ ngay đến cảng Cam Ranh, từng là căn cứ quân sự của Mỹ và sau đó là của Nga.
Cách đây vài ngày, trước những nguồn tin nói rằng Hải quân Nga muốn sử dụng lại cảng Cam Ranh, Việt Nam đã tuyên bố “ chủ trương không hợp tác với nước ngoài để sử dụng Cam Ranh vào mục đích quân sự và sẽ khai thác tiềm năng của khu vực Cam Ranh phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” Nhưng với đề nghị nói trên, coi như Việt Nam sẽ để cho Hải quân Ấn Độ sử dụng cảng Cam Ranh.
Nhưng ngoài Cam Ranh còn có cảng Hải Phòng, cũng có vị trí chiến lược không kém và có thể nói được giới quân sự Ấn Độ quan tâm nhiều hơn, vì nó nằm gần đảo Hải Nam, nơi mà Trung Quốc đã xây một căn cứ Hải quân lớn nhất trong vùng, bao gồm cả một căn cứ dưới biển để tàu ngầm Trung Quốc có thể lẩn tránh sự truy tìm của các vệ tinh do thám. Nói chung, việc sử dụng các cảng của Việt Nam sẽ giúp Ấn Độ có thêm lợi thế trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là khu vực Biển Đông.
Về phía Hà Nội, trước nguy cơ ngày càng rõ nét là Trung Quốc sử dụng vũ lực để chiếm toàn bộ quần đảo Trường Sa, Hải quân Việt Nam đang ráo riết tăng cường lực lượng và trong chiều hướng đó, Ấn Độ mang lại sự yểm trợ quý giá. Hiện giờ, Ấn Độ đã cung cấp phụ tùng cho khu trục hạm hạng Petya mà Hải quân Việt Nam đang sử dụng. Sau cuộc họp giữa hai Bộ trưởng Quốc hôm thứ tư vừa qua, Hải quân Ấn độ sẽ tham gia nhiều hơn vào các loại chiến hạm khác, có thể bao gồm cả việc bảo trì các tàu ngầm loại Kilo-class mà Việt Nam vừa đặt mua của Nga.
Bên cạnh việc giúp hiện đại hóa Hải quân, Ấn Độ còn sẽ giúp huấn luyện lực lượng duy trì hòa bình tương lai của Việt Nam, và vào năm tới hai nước sẽ mở một cuộc tập trận chung.
Hiện giờ, chưa biết là Trung Quốc phản ứng như thế nào trước việc Ấn Độ và Việt Nam tăng cường hợp tác quốc phòng, nhưng nếu thật sự Việt Nam dùng các cảng như Cam Ranh hay Hải Phòng để bảo dưỡng, sửa chữa, tiếp nhiên liệu cho các chiến hạm Ấn Độ, chắc là Bắc Kinh sẽ khó mà để yên. Tuy vậy, bối cảnh đang thay đổi. Biển Đông nay không còn chỉ là tranh chấp song phương giữa Trung Quốc với một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, mà đã trở thành vấn đề có sự can dự ngày càng nhiều của Mỹ và nay là của Ấn Độ. Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng vừa qua cho thấy là đa số các nước ủng hộ việc giải quyết vấn đề Biển Đông thông qua đối thoại và trung gian quốc tế. Cho nên, Trung Quốc tạm thời đã bớt hung hăng đi.
Thanh Phương (RFI)