Các thành viên của Đảng Quốc gia Thống nhất phân phát truyền đơn cổ động cho kỳ bầu cử sắp tới. Ảnh chụp tại Rangoon ngày 5/10/2010. Reuters
Ko Ko năm nay 38 tuổi, là quản lý của một công ty tư nhân. Anh sống và làm việc ở Rangoun và cũng thường xuyên đến thành phố Naypyidaw, thủ đô mới của chính quyền quân phiệt Miến Điện, được thiết lập cách đây năm năm. Ko Ko đã mất nhiều bạn bè và thân nhân trong các cuộc nổi dậy năm 1988 và 2007. Anh dự định sẽ không đi bầu cử trong tháng 11 tới, vì cho rằng đó chỉ là lối mị dân của chính quyền quân phiệt, và giới quân đội sẽ tìm mọi cách để duy trì quyền lực.
Ko Ko cho biết, ở thủ đô mới, khi đêm về, khách khứa đến các nhà hàng chủ yếu là quan chức các bộ, các doanh nhân đến để đút lót tiền, để xin xỏ gì đó, hoặc là các nhân viên của những tổ chức quốc tế. Đối với đa số công chức, những nhà hàng này vượt mức hầu bao của họ. Khi thủ đô còn ở Rangoun, ngoài việc làm ở cơ quan, công chức còn có thể đi làm thêm việc khác để tăng thu nhập. Thế nhưng, khi thủ đô được dời về Naypyidaw, họ bị một thiệt hại kép : mất thu nhập phụ và chi phí sinh hoạt nhân đôi do gia đình họ thì vẫn sống ở Rangoun.
Ở Naypyidaw, các công trình xây dựng (khách sạn, chung cư…) đang rầm rộ và khẩn trương. Một chủ khách sạn nắm rất sát tình hình cho biết: « Các tướng lãnh quân đội đang ra sức lấp đầy hầu bao riêng trước khi bầu cử diễn ra, họ nhất quyết không để lại lợi ích gì cho các dân biểu được bầu sắp tới ».
Mỗi tối thứ sáu, Ko Ko có thói quen ra phố nhấm nháp rượu bia và ăn tối. Thế nhưng, từ khi chính phủ đóng cửa biên giới với Thái Lan thì vật giá leo thang, nên gia đình anh phải tiết kiệm chi tiêu và anh phải hạn chế sở thích của mình. Tối ngày 17/9/2010, Ko Ko ra phố với một người bạn. Anh cho biết khu phố Hoa hàng ngày tấp nập đến thế, vậy mà gần đây trở nên vắng vẻ do chính phủ thắt chặt thủ tục visa. Mọi người bàn về đủ chuyện trong cuộc sống. Nhưng khi nói về chính trị, rượu, thì những lời chỉ trích bắt đầu vang lên. Không ai hài lòng với tình hình hiện tại của đất nước. Về tương lai, họ cũng không nhìn thấy sẽ có tiến bộ nào, mà chỉ cảm thấy sẽ tiếp tục phát sinh những khó khăn rác rối mới.
Qua trò chuyện với một người bà con của vợ anh, một sĩ quan hưu trí, Ko Ko chợt hiểu rằng cuộc nội chiến vốn đã từng tàn phá ở các vùng biên giới Miến Điện, nay đang trên đà lan rộng khắp nước. Trước kia, Ko Ko cũng như nhiều người dân Miến Điện, dù biết rằng bầu cử sắp tới chắc chắn sẽ có gian lận, nhưng họ cho rằng « có còn hơn không ». Thế nhưng hiện tại, mọi hy vọng của Ko Ko đều tan biến.
Hội nghị Trung ương 5 tranh luận về cải cách chính trị ở Trung Quốc
Liên quan đến chính trị Trung Quốc, nhật báo Le Monde thông tin về Hội nghị Trung ương 5 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, diễn ra từ ngày 15 đến ngày 18/10, với dòng tựa: « Cải cách chính trị, một đề tài tranh luận của hội nghị ». Bài viết cho biết, giải thưởng Nobel Hòa bình 2010 dành cho Lưu Hiểu Ba và những tuyên bố về cải cách chính trị của Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã trở thành đề tài chú ý ở kỳ họp Ban chấp hành Trung ương năm nay.
Le Monde cho biết, đây là một phiên họp kín, với nhiệm vụ đề ra phương hướng tổng thể cho kế hoạch 5 năm sắp tới (2011-2015). Cũng có thể kỳ họp này sẽ thông qua việc bổ nhiệm ông Tập Cận Bình làm phó chủ tịch Ủy ban Quân ủy trung ương. Ông là người được chỉ định sẽ kế thừa chủ tịch Hồ Cẩm Đào vào năm 2012.
Kỳ đại hội này cũng là cơ hội để phe ủng hộ dân chủ và tự do hóa chế độ cất lên tiếng nói của mình. Hiện tại, rất nhiều luật sư, trí thức bị cấm ra khỏi nơi ở hoặc ra khỏi Bắc Kinh. Trong khi đó, hai trí thức được xem là năng nổ nhất là triết gia Từ Hữu Ngư thuộc Viện Triết học của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc và giáo sư Thôi Vệ Bình, nhà phê bình xã hội ở Viện Điện ảnh Bắc Kinh, đã gửi một bản kiến nghị cho nhà cầm quyền. Họ mong muốn Trung Quốc « hòa với dòng chảy của những giá trị nhân văn của nhân loại ».
Ngày 11/10 vừa qua, khoảng 20 cựu quan chức của Đảng cũng đã gửi thư tố cáo việc Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng đã đứng sau các vụ kiểm duyệt công dân và báo giới, trong khi Hiến pháp 1982 đảm bảo quyền tự do ngôn luận. Họ cũng cho rằng cả Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng bị kiểm duyệt, với minh chứng là bài phát biểu của ông này về cải tổ chính trị đã bị cắt xén hay phớt lờ trên báo giới chính thức
Le Monde nhận xét: Trong khi chính phủ Trung Quốc khẳng định rằng Lưu Hiểu Ba là tội phạm bị xét xử theo đúng luật pháp Trung Quốc, thì những lời phát biểu của Thủ tướng Ôn Gia Bảo trên kênh CNN cách đây 10 ngày có một ý nghĩa đặc biệt. Ông Ôn khi đó cho rằng: « Tôi cho rằng một Đảng khi đã lên cầm quyền phải hành xử khác so với lúc đấu tranh giành quyền lực. Và sự khác biệt cần thể hiện trước nhất là Đảng cầm quyền phải biết tuân thủ hiến pháp ». Le Monde cho rằng qua đó, ông Ôn muốn lên án thực trạng đời sống chính trị ở Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ Obama cố tái chính phục cử tri trẻ
Cũng trong lĩnh vực chính trị, Le Figaro quan tâm đến Hoa Kỳ với thông tin: « Barack Obama đang ra sức tìm lại tín nhiệm của cử tri trẻ ».
Tối thứ năm rồi, tại trường quay do các kênh MTV, BET và CMT thuê, Tổng thống Obama đã có buổi trò chuyện trực tiếp với hơn 225 thanh niên Mỹ. Buổi tiếp xúc này được trực tiếp trên Internet, cho phép hàng ngàn thanh niên mạng có thể tham gia đặt câu hỏi.
Thế nhưng, Le Figaro cho hay, lần đầu tiên, Obama bị rơi vào tư thế « tự vệ » trước những câu hỏi hóc búa của các cử tri trẻ, những người trước kia ca tụng và thần tượng Obama. Các câu hỏi tập trung nhất vào vấn đề thất nghiệp ở Mỹ. Ông Obama đã cố chống chế khi cho rằng chính sách mà ông tiến hành đã giúp nước Mỹ tránh có thêm 3 triệu người thất nghiệp.
Theo Le Figaro, tái huy động sự ủng hộ của giới trẻ là trọng tâm trong các chuyến công du xuyên nước Mỹ của Tổng thống, nhất là đến những bang có nguy cơ ngã về phía đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sắp tới.
Những nhân vật nặng ký trong đảng Dân Chủ cũng được đưa vào cuộc, như Phó tổng thống Joe Biden và cựu Tổng thống Bill Clinton.
Đệ nhất phu nhân nước Mỹ cũng lao vào trận đấu. Đây là một vũ khí lợi hại của Obama vì hiện tại tỉ lệ dân chúng ủng hộ bà này lên đến 60%.
Tuổi trẻ Pháp và tình yêu
Cuối cùng, chúng ta đến với tình yêu tuổi trẻ. Tờ La Croix thông tin về Hội thảo Quốc gia về chủ đề tình yêu tuổi trẻ do Hội phụ huynh giáo dục tự do Paris (APEL) tổ chức ngày 16/10 ở Paris. Bài viết đặt câu hỏi : « Thanh thiếu niên nhìn nhận thế nào về tình yêu? ».
« Dạy yêu, làm thế nào nói về tình yêu với con chúng ta », đó là chủ đề của hội thảo nói trên. Theo bà Beatrice Barraud, chủ tịch hội, thì đây là lần đầu tiên chủ đề này được đề cập trong một hội thảo, vì các bậc phụ huynh ngày nay thường cho rằng, với Internet, con cái họ đã quá đủ thông tin. Thật sự, phụ huynh cảm thấy thật không thoải mái khi đề cập đến vấn đề có tính riêng tư này và họ cũng phân vân về cách thức đề cập.
Như vậy, một loạt vấn đề cần đem ra bàn bạc: Đề cập như thế nào về tình yêu với con trẻ? Và ở tuổi nào ? Phải đợi đến khi có vấn đề nãy sinh mới đề cập hay là các phụ huynh phải nói trước để dự phòng ? Đề cập đến tình dục trong tình yêu như thế nào? …
Cac chuyên gia cảnh báo nhiều nhất về hình ảnh khiêu dâm trên Internet. Theo thống kê, 80% nam và 45% nữ tuổi từ 14 đến 18 đã từng xem phim sex trên Internet. Một phần ba nam dưới 15 tuổi đã xem 10 phim sex trong một năm. Hậu quả là các cậu trai ngày càng bị ám ảnh về tình dục.
Các chuyên gia đề nghị nhiều giải pháp khác nhau. Có người cho rằng, bố mẹ không chỉ dạy con bằng lời nói, mà nên kèm theo hành động làm gương cụ thể trong đời sống tình cảm. Có chuyên gia cho rằng nên mở lớp «dạy yêu » để dạy cho tuổi trẻ sự cảm thông, biết đặt mình vào vị trí người khác…Có người đề nghị: Nên trả lời các thắc mắc của trẻ về những vấn đề có liên quan đến đời sống riêng tư, sự ngại ngùng, nên dạy cho chúng biết tự tôn trọng bản thân và tôn trọng người khác.
Lê Phước (RFI)