thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh và thủ tướng Naoto Kan, 25/10/2010. REUTERS/Everett Kennedy Brown/Pool
Theo Le Figaro, trong chuyến công du 3 ngày tại Tokyo, thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh đã đạt được thỏa thuận cuối cùng cho Hiệp định tự do mậu dịch, theo đó hai nước dự kiến trong mười năm sẽ giảm đến 90% thuế hải quan. Đây cũng là một thỏa thuận thúc đẩy đầu tư song phương. Hiệp định còn phải chờ quốc hội Nhật thông qua, và dự kiến sẽ được ký chính thức vào đầu năm tới.
Còn theo Les Echos, trong quý 1 năm 2010, kim ngạch trao đổi thương mại của Nhật Bản với Ấn Độ chỉ đạt 7.7 tỷ đô la, trong khi với Trung Qu ốc đạt đến 176 tỷ đô la. Trung Quốc hiện tại là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật. Trong những tháng tới, thủ tướng Ấn Độ còn muốn thuyết phục Nhật Bản về một thỏa thuận hạt nhân dân sự. Nước này đang cần sự hỗ trợ công nghệ và thiết bị hạt nhân dân sự của Nhật. Trong khi đó, Nhật luôn tỏ ra e dè vì đến nay Ấn Độ vẫn chưa ký Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Các nhà đầu tư Nhật luôn ưu tiên đầu tư vào thị trường Trung Quốc. Nhưng thời gian qua, hai nước liên tục lâm vào cảnh « cơm không lành canh chẳng ngọt ». Trung Quốc lại ngày càng tỏ ra ngạo mạn trong quan hệ song phương. Vì thế, các nhà đầu tư Nhật bắt đầu tìm đến thị trường Ấn Độ đầy tiềm năng với hơn 1 tỷ dan số.
Liên quan đến việc nhập khẩu đất hiếm, Les Échos cho hay, chính phủ Nhật đang rất khẩn trương đi tìm thị trường đất hiếm khác để thay thế cho nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc. Nhật Bản nhập khẩu 96% đất hiếm từ Trung Quốc. Theo ước tính của Bộ Kinh tế Nhật, nếu Trung Quốc tiếp tục ngăn chặn việc nhập khẩu đất hiếm, chậm nhất là đến quý 1 năm 2011, nguồn dự trữ kim loại này của Nhật sẽ bị cạn.
Cựu thủ tướng Nhật ông Yokio Hatoyama đã dẫn đầu một phái đoàn nghị sỹ đến Việt Nam vào thứ bảy rồi để tìm kiếm một thỏa thuận thăm dò khai thác đất hiếm và chuẩn bị cho chuyến thăm Hà Nội vào cuối tuần này của thủ tướng Naoto Kan. Bộ trưởng kinh tế Nhật cũng hy vọng có thể chính thức thông cáo thành lập một tập đoàn liên doanh trong lĩnh vực này vào ngày 31 tháng 10.
Báo Nikkei cho biết tập đoàn Sumitomo Corporation vừa cho tiến hành thăm dò ở một mõ phía Bắc Việt Nam với hy vọng có thể nhập khẩu đất hiếm ngay năm 2013. Tập đoàn Toyota Tsusho Corpration cũng đã xúc tiến nhiều dự án ở Việt Nam và Ấn Độ. Trong khi đó hãng Toshiba cũng thành lập tập đoàn liên doanh ở Kazakhstan.
Học sinh Tây Tạng phản đối chính sách "Hán hóa"
Liên quan đến tình hình chính trị Trung Quốc, nhật báo Le Monde thông tin về: « Biểu tình của học sinh người gốc Tây Tạng ở Thanh Hải ». Bài viết cho biết, họ xuống đường phản đối chính sách giáo dục song ngữ của chính phủ Bắc Kinh, một chính sách có hại cho tiếng Tây Tạng.
Ngày 18 tháng mười vừa qua, ở nhiều thành phố thuộc các khu tự trị Tạng tộc ở tỉnh Thanh Hải Trung Quốc, hàng ngàn học sinh cấp hai, trong đồng phục nhà trường, đã xuống đường biểu tình bảo vệ ngôn ngữ dân tộc họ. Rồi ngày 22 tháng 10, khoảng 100 sinh viên Tạng tộc thuộc trường Đại học Dân Tộc Trung ương Bắc Kinh đã tập trung trong khuôn viên trường và căn biểu ngữ đòi « bình đẳng dân tộc, bình đẳng ngôn ngữ ». Báo giới trong nước thì im hơi lặng tiếng về vụ việc.
Trong khi đó, những tổ chức người Tạng lưu vong cho phát lại hình ảnh những cuộc biểu tình này. Họ cho rằng, sự việc cho thấy, hơn một năm sau các cuộc đàn áp năm 2008, tình hình lại bắt đầu căng thẳng ở những vùng tự trị Tạng tộc. Thế nhưng, khi ấy, dù biểu tình nhiều, nhưng ít có sự tham gia của học sinh sinh viên.
Nguyên nhân biểu tình là do chính sách xúc tiến giảng dạy tiếng quan thoại ở Thanh Hải. Đây là một tỉnh bị xem là chậm trong kế hoạch giảng dạy tiếng Quan thoại, nhất là ở trường tiểu học. Vì thế, từ tháng 6, chính quyền địa phương đã ban hành nhiều chỉ thị yêu cầu « tăng cường triệt để việc giảng dạy tiếng quan thoại », và tiến hành các biện pháp để học sinh có thể « nói và hiểu được tiếng phổ thông này ». Chính quyền cũng chỉ đạo trang bị truyền hình ở các khu nội trú, để giáo viên và học sinh có thể mỗi ngày xem theo dõi tin tức bằng tiếng quan thoại.
Từ sự kiện tháng 3 năm 2008, học sinh của 200 trường đã bị tập trung vào ở 60 khu ký túc xá, bị kiểm soát chặt chẻ. Học sinh chỉ được phép về thăm nhà tối đa một lần một tháng. Một nhà văn Tạng tộc có tiếng đã cho rằng chính sách « song ngữ » rõ ràng nhằm muốn gạt bỏ tiếng Tạng. Tờ báo cho rằng, đây là một trong những nhân vật Tạng tộc hiếm hoi đang sống ở Trung Quốc dám lên tiếng phê phán vấn đề có liên quan đến vùng Tây Tạng đầy nhạy cảm. Nhà văn trên bức xúc: « Trong một xã hội mà người ta muốn hợp nhất bằng mọi giá, một xã hội mà tiếng quan thoại được năng niu, thì dĩ nhiên các phương ngữ và ngôn ngữ thiểu số sẽ bị loại trừ ».
Thủ đô Thái Lan bị đe dọa ngập nước
Trong lĩnh vực môi trường, Le Monde quan tâm đến tình hình lũ lụt ở Thái Lan. Với tựa đề « Bangkok chuẩn bị đối phó với lũ lớn », tác giả cho biết, sau 15 ngày lũ lụt tàn phá 30 trên 70 tỉnh thành ở Thái Lan, ảnh hưởng đến 2.5 triệu người và làm 38 người chết, hiện tại, đến lượt thủ đô Bangkok bị đe dọa.
Mỗi ngày, có đến 4 000 mét khối nước đổ vào sông Chao Phraya. Từ hôm 25/10, nguy cơ ngập lụt ở các vùng lân cận đã hiển hiện. Chính quyền thủ đô vừa cho tiến hành những biện pháp đối phó. Chùa chiền, đền thờ Hồi giáo và trường học đang chuẩn bị sơ tán.
Đúng lúc đó, Ngân Hàng thế giới, Ngân hàng phát triển Á Châu và Cơ quan Hợp tác Phát triển Nhật Bản vừa công bố báo cáo cảnh báo những thành phố như Bangkok về tác động của biến đổi khí hậu ở những khu dân cư. Một chuyên gia của Ngân hàng thế giới nhận định: Sắp tới, nhà chức trách thái Lan phải chú ý nhiều hơn đến các vấn đề khí hậu, do tốc độ đô thị hóa của thủ đô quá nhanh.
Diện tích nằm trong vừng nguy cơ ngập lụt của Bangkok có khả năng tăng thêm 30% trong những năm tới do ngày càng nhiều người đến sinh sống ở những khu vực xanh và vùng ngoại ô. Nhiều người xây cất nhà cửa ngay ở những vùng mà trước kia nước tràn có thể chảy qua được. Những khu chung cư mới xây vì thế đã thành chướng ngại cho dòng chảy.
Le Monde cho biết, trong tình hình đó, kiến trúc sư Sinn Phonghanyudh đã đề xuất một giải pháp khá đặc biệt, được xem là khó khả thi trước hiện tượng đô thị hóa ào ạt như hiện nay. Theo ông, mọi người nên trở lại cách truyền thống là xây dựng nhà sàn giống như ngày xưa tổ tiên đã khôn ngoan xây dựng ở những vùng đồng bằng bị ngập lụt.
Sinh viên Pháp tiếp tục biểu tình
Hôm 26/10 đa số báo Pháp đều có bài phản ánh các vụ đình công phản đối dự án cải cách hưu bổng ở Pháp trong những ngày qua
Les Échos cho biết, hôm 26/10, lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu phong trào đình công, các hiệp hội sinh viên, đứng đầu là Hội Liên hiệp sinh viên Pháp (Unef), kêu gọi ngày hành động toàn quốc độc lập với những nghiệp đoàn lao động. Unef cho biết, mục đích là muốn « cho mọi người thấy rõ hành động của thanh niên, và cũng là giai đoạn chuẩn bị cho một cuộc tập hợp lực lượng liên ngành ».
Do khó tập hợp được sinh viên trong những ngày đầu kỳ nghỉ lễ Toussaint (Lễ Chư thánh), nên các hội đoàn quyết định không tổ chức biểu tình, mà chỉ là tập hợp trước trụ sở các cơ quan, như ở Paris thì tập hợp trước Thượng Viện khi diễn ra buổi làm việc thông qua lần cuối dự luật cải cách hưu bổng.
Theo Unef, dự luật này không tính đến những khó khăn của thanh niên. Trong khi đó, chính phủ ra sức xoa dịu giới trí thức trẻ này. Bộ trưởng giáo dục đại học bà Valerie Pecresse đã có cuộc gặp mặt với các nghiên cứu sinh. Bà nhấn mạnh những biện pháp đang tiến hành nhằm tạo thuận lợi cho quá trình hội nhập nghề nghiệp của sinh viên. Tổng thống Nicolas Sarkozy hôm thứ tư cũng đã dự lễ khai mạc Triển lãm ở Khu kiến trúc Paris. Tờ báo cho rằng, đó là một cách để thu hút chú ý của sinh viên, và cũng là cơ hội để gửi thông điệp tới họ trong cao trào đình công.
Nhật báo L’Humanité thì có bài bài xã luận chạy tít: « Một đạo luật bị dân chúng kiểm duyệt ». Tác giả cho rằng, sau khi các thượng nghị sỹ thuộc đảng UMP đã thông qua hôm tối thứ sáu dự luật cho phép nâng tuổi về hưu từ 60 lên 62, thì « trò chơi » lại tiếp tục vào hôm thứ hai với Ban làm việc hỗn hợp lưỡng viện.
Nhóm này gồm 7 đại biểu quốc hội và 7 thượng nghị sỹ, đã cho thấy rằng cánh hữu thân Sarkozy ở thượng viện và cánh hữu thân Sarkozy ở hạ viện hoàn toàn không có gì khác biệt. Theo L’Humanité, dù công việc « buồn cười » này của nghị viện đã có kết quả, nhưng xung đột xã hội vẫn không thể chấm dứt. Ngược lại, nó càng đào thêm hố sâu ngăn cách giữa cánh hữu, hoàn toàn gắn bó với tham vọng của thị trường tài chính, với thế giới lao động.
Lê Phước (RFI)