Báo Libération ra hôm 29/10 dành hai bải phản ánh sự việc này.
Theo ngành hải quan Nhật, từ ngày 21 tháng 9, không có một containeur đất hiếm nào của Trung Quốc nhập vào Nhật Bản. Các nhà kinh doanh Nhật lại cho biết, lượng cung đất hiếm từ Trung Quốc đã giảm và thậm chí có những chuyến hàng đã đặt xong mà không được giao.
Libération đặt câu hỏi, liệu đây có phải là hành động trả thù của Bắc Kinh về vụ rắc rối ngày 7 tháng 9 nói trên? Chuyên gia kinh tế thuộc Đại học Tokyo, giáo sư Yoshi Murasawa thì nhận định: « Giảm xuất khẩu đất hiếm, có nghĩa là Trung Quốc đe dọa toàn bộ nền công nghiệp của Nhật. Chính sách tai hại này vi phạm luật thương mại quốc tế, ảnh hưởng nặng nề đến tăng trưởng kinh tế và việc làm ».
Trong bối cảnh đó, hình ảnh Trung Quốc trong lòng người Nhật đang xấu đi. Theo một nghiên cứu cho thấy, năm 2002, hơn 50% người Nhật có cái nhìn thiện cảm với Trung Quốc. Thế nhưng, hiện tại con số này tụt xuống dưới 25%.
Về phần mình, Bắc Kinh đã hai lần ra văn bản chính thức khẳng định không có chuyện Trung Quốc cho ngừng xuất khẩu khoáng sản chiến lược này, và cũng không có việc Bắc Kinh sử dụng đất hiếm để làm « công cụ mặc cả ». Thế nhưng, trong thực tế, mùa hè vừa qua, Trung Quốc đã giảm đến 72% lượng xuất khẩu đất hiếm so với cùng kỳ năm ngoái.
Để thoát khỏi sự phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc, Nhật Bản đang tìm đến những đối tác khác như Việt Nam, Canada và Braxin. Nhật cũng vừa ký với Ấn Độ một thỏa thuận khung, theo đó, Ấn Độ sẽ tiếp cận với công nghệ cao trong kỷ thuật khoan và thăm dò lòng đất, bù lại Ấn Độ sẽ cung cấp cho Nhật một số khoáng sản quý hiếm. Bộ trưởng ngoại giao Nhật cũng vừa cho biết nước này đã thỏa thuận hợp tác chặc chẻ với Hoa Kỳ trong việc nhập khẩu đất hiếm.
Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm không chỉ ảnh hưởng đến Nhật, mà còn đến nhiều quốc gia khác trên thế giới. Để làm sáng tỏ hơn sự việc này, Libération có bài viết thứ hai: « Trung Quốc bắt đầu tỏ ra keo kiệt trong xuất khẩu đất hiếm »
Tác giả nhắc lại, năm 1992, trong một chuyến công du ở miến nam Trung Quốc, sau khi nghe giải thích về lợi ích của đất hiếm, ông Đặng Tiểu Bình đã hân hoan tuyên bố: « Trung Đông có dầu mỏ, còn Trung Quốc có đất hiếm ». Sau đó, Trung Quốc bắt đầu xuất khẩu đất hiếm với định mức khổng lồ và giá cả thấp bất ngờ. Khu mỏ Moutain Pass ở Mỹ, và nhiều khu mỏ ở Úc đã đã phải đóng cửa. Nguyên nhân là do tác hại môi trường của quá trình khai thác đất hiếm là rất lớn, nhưng nguyên nhân chính là vì không cạnh tranh nổi với đất hiếm Trung Quốc. Kết quả là hiện tại, Trung Quốc gần như giữ thế độc quyền trên thị trường đất hiếm. Trong khi đó, phải ít nhất 10 năm nữa người ta mới có thể khai thác đất hiếm ở Uncraina, Braxin, Canada hay Úc.
Thiếu ăn mới cần đến người anh em thù nghịch
Đến với quan hệ hai miền Triều Tiên, với bài viết « Do thiếu lương thực, Bình Nhưỡng chấp nhận viện trợ của Hàn Quốc», Liberation cho biết, Chính phủ Seoul sẽ hỗ trợ thực phẩm cho người láng giềng phương Bắc đang lao đao trong khủng hoảng.
Đầu tuần này, tàu chở hàng cứu trợ của Hội Chử thập đỏ Hàn Quốc đã lên đường đến thành phố Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh Trung Quốc. Sau đó, hàng cứu trợ sẽ được chuyển tiếp đến Bắc Triều Tiên bằng xe tải. Hàng cứu trợ bao gồm 3 triệu gói mì và 5 000 tấn gạo. Đợt cứu trợ là kết quả của một thỏa thuận liên triều ký vào tháng 9, tiếp tục cho đoàn tụ những gia đình bị chia cắt trong cuộc chiến Triều Tiền (1950-1953).
So với 500 000 tấn gạo mà Seoul hỗ trợ cho Bắc Triều Tiên năm 2007, thì con số 5 000 tấn gạo lần này chỉ mang tính biểu trưng. Thế nhưng, một chuyên gia về quan hệ liên triều ở Hàn quốc nhận đinh: « Vấn đề quan trọng không phải lượng hàng cứu trợ, mà là việc chính quyền phía Bắc đã đồng ý nhận hàng cứu trợ từ phía Nam ».
Theo giới truyền thông Hàn Quốc, điều đó cho thấy Bình Nhưỡng đã có chính sách ngoại giao cởi mở hơn, bởi Bắc Triều Tiên bị nhiều thiệt hại do những trừng phạt của cộng đồng quốc tế sau các vụ thử tên lửa năm 2006 và 2009. Nhất là kể từ sau trận lụt kinh hoàng vào tháng 8 rồi, nhiều người dân đã lâm vào cảnh thiếu đói. Hiện tại, ¼ người dân nước này cần cứu trợ lương thực khẩn. Theo một nhà ngoại giao Nhật, Bắc Triều Tiên đang thiếu đến 1.5 triệu tấn lương thực.
Có khoảng từ 30 đến 50% trẻ em nước này bị thiếu đói. Libération cảnh báo: Bóng ma của nạn đói năm 1994 và 1996, giai đoạn có 2 triệu người chết đói, đang trở lại. Từ hai năm nay, lũ lụt đã làm giảm ¼ năng suất nông nghiệp và làm giá thực phẩm tăng cao. Các tổ chức từ thiện ở Hàn Quốc đã liên tiếp cứu trợ Bắc Triều Tiên. Đã có 203 tấn gạo được đưa đến miền bắc vào tháng 9, và trước đó, cũng đã có 530 tấn lương thực được chuyển đến nước này.
Liberation, kêt luận: Những cúu trợ trên chỉ là « giọt nước » trước sự thiếu thốn trầm trọng của người dân Bắc Triều Tiên.
Thiên tai tại Indonesia: Những phản ứng mau chóng
Nhật báo La Croix quan tâm đến tình hình khắc phục hậu quả thiên tai ở Indonesia với thông tin « Sự huy động nhanh chóng của các tổ chức phi chính phủ ở Indonesia ».
Ông Eloi Bonal, tình nguyện viên của Tổ chức cứu trợ Công giáo Pháp (Secours Catholique) đã hoạt động hơn 1 năm rưỡi nay ở Indonesia. Sau một đêm vượt biển, cuối cùng ông đã đến được ngôi làng Sikakap, nằm ở phía bắc đảo Pagai . Bonal cho biết: « Tất cả các làng phía nam đảo Pagai bị phá hủy, con số thương vong có thể cao hơn dự báo ». Còn phải đợi nhiều ngày nữa thì các đoàn cứu trợ mới có thể đến được những khu vực hẻo lánh phía nam đảo Pagai. Những hình ảnh ban đầu vùng phía nam này đã bị tan hoang bởi sóng thần, cọ bị ngã dài dưới đất, làng mạc biến thành bãi đất hoang, đường xá, cầu cống hư hại nghiêm trọng.
Những người sống sót đang ở khu vực cách bờ biển 2 cấy số. Tuy nhiên, họ thiếu thốn đủ thứ : lương thực, thuốc men, nước sạch, chăn màn, và nhất là xăng dầu. Trong khi đó, các phương tiện liên lạc như điện thoại, Internet hoàn toàn bị gián đoạn.
Về phần chính phủ Indonesia, Bonal cho biết, công tác cứu hộ được tiến hành hiệu quả. Chính phủ luôn có 2 tàu túc trực, sẳn sàng cho các tổ chức cứu trợ dùng. Đã có 200 nhân viên cứu hộ của chính phủ và các tổ chức phi chính phủ, với nhiều thực phẩm và đồ đạt.
Còn các tổ chức phi chính phủ cũng tham gia tích cực. Theo một nhân chứng tại hiện trường, các tổ chức này đã phản ứng nhanh chóng và rất chuyên nghiệp, họ có mặt khắp nơi từ vùng bị sóng thần đến khu vực núi lửa. Ở các đền thờ Hồi Giáo, Nhà thờ, hàng trăm người đã đăng ký tình nguyện đi cứu trợ thiên tai. Một tình nguyện nhiên của một tổ chức cứu trợ Ý nhận xét: « Tinh thần đoàn kết đã vượt mọi ranh giới tôn giáo : tín đồ Hồi Giáo, tín đồ Công Giáo, tín đồ Tin Lành, tín đồ Phật Giáo, tất cả cùng hợp sức khắc phục hậu quả của thiên tai».
Dấu ấn của triển lãm Thượng Hải 2010 là những kỷ lục
Cuối cùng chúng ta đến với Triển lãm toàn cầu Thượng Hải 2010. Les Echos cho biết: « Thượng Hải 2010, triển lãm của những kỷ lục ». Dù đến chủ nhật này mới chính thức bế mạc, thế nhưng, hiện tại đã có thể khẳng định những kỷ lục của triển lãm Thượng Hải 2010.
Về lượng khách tham quan, Les Echos cho biết đã có hơn 71 triệu lượt người, phá kỷ lục 62 triệu của Triển lãm Osaka năm 1970. Con số 189 nước tham gia triển lãm cũng là một kỷ lục của kỳ triển lãm này.
Liên quan đến số tiền đầu tư cho khu triển lãm, chính quyền Thượng Hải cho biết đã phải chi đến 28.6 tỷ nhân dân tệ (3 tỷ euro). Trong khi đó, truyền thông quốc gia công bố : tổng chi phí đầu tư cho khu triển lãm và tân trang thành phố lên đến 400 tỷ nhân tệ (43.5 tỷ euro), tức vượt mức Olympic Bắc Kinh 2008.
Người dân Trung Quốc tự hào về kết quả này. Bởi, thêm một lần nữa, Trung Quốc lại chứng tỏ khả năng tổ chức thành công các sự kiện quốc tế. Hình ảnh này hoàn toàn tương phản với Ấn Độ trong tổ chức Đại hội thể thao Khối thịnh vượng chung.
Theo Les Echos, sự kiện này cũng giúp cho thành phố Thượng Hải có được cơ hội phát triển. Một chuyên gia về triễn lãm nhận định: « Thành phố giàu nhất Trung Quốc này bước ra khỏi triển Lãm trong tư thế một thành phố lớn tầm cở quốc tế, đúng với mục tiêu chiến lược sẽ trở thành trung tâm tài chính Châu Á vào năm 2020 ». Còn sân bay mới có khả năng đón đến 40 triệu khách mỗi năm, gấp 40 lần so với giai đoạn trước triển lãm.
Lê Phước (RFI)