Điểm báo Quốc tế

Mở đầu bài phóng sự đặc phái viên của Le Monde, Marie Greindi, mô tả cảnh một đường phố nhộn nhịp ở Rangoon, thủ đô trước đây của Miến Điện. Phóng sự thực hiện ngay trước ngày bầu cử, và nhận xét đầu tiên của Marie Greindi, là mặc dù cuộc bầu cử quốc hội được nhắc đến liên tục trên truyền hình, báo chí, dù hình ảnh ứng cử viên đảng thân chính quyền USDP được dán trên đường phố, nhưng người dân có vẻ khá thờ ơ, trong lúc chính quyền đe doạ trừng phạt những người không đi bầu.

Ngồi uống trà ở đường phố nhộn nhịp gần một khu chợ, một sinh viên giải thích, người dân thích bàn về phim truyền hình Hàn Quốc hơn là nói đến bầu cử, tuy rằng theo anh cuộc bầu cử sẽ không gây tác hại gì cho Miến Điện.

Một chủ tiệm sửa máy vi tính tên là Moh, còn giải thích thêm: người dân không yêu cầu tổ chức bầu cử, mà chỉ muốn có việc làm, thu nhập tốt hơn, và nếu chính quyền quan tâm đến kinh tế hơn thì dân chúng sẽ hài lòng.

Theo tác giả bài báo, Moh là ví dụ khá điển hình của tầng lớp trung lưu mới ở Miến Điện, khá giả và không quan tâm đến chính trị. Anh có một ngôi nhà riêng hai tầng, ở tầng trệt cùng vớI gia đình. Hai tầng lầu thì Moh cho thuê.

Người em trai tốt nghiệp tiếng Anh, ngườI em gái tốt nghiệp luật, có việc làm tại một trung tâm thương mại mới của thành phố. Moh không nói đến chính trị, đó là chủ đề làm anh e ngại. Anh chú tâm hơn đến thành công kinh tế và người mà Moh thán phục là một ngườI bạn kỹ sư đã trở nên giàu có.

Theo tác giả bài báo, những người thường đến Miến Điện sẽ dễ thấy là dân chúng nhìn một cách tổng quát đã bước đầu giàu lên: xe hơi chẳng hạn, họ vẫn sử dụng xe cũ, nhưng bắt đầu có nhiều kiểu mới gần đây, thậm chí có xe mới toanh.

Một biểu hiện khác của cuộc sống bắt đầu khá giả hơn là các trung tâm thương mại mới, như Citymart, đầy đủ các mặt hàng, trải trên 5 tầng lầu có máy điều hòa không khí. Nếu ở gian hàng quần áo, mà tác giả bài viết thấy có sự cấu kết vớI giới sản xuất Trung Quốc với loạt mặt hàng giả hiệu, thì ở nơi bán thực phẩm không hề thấy một sự giới hạn nào cả: tất cả những sản phẩm tiêu dùng đại trà của Mỹ đều có tại đấy.

Le Monde trích lời một nhà giáo làm việc tại trường học của Mỹ ở Rangoon, giải thích là họ được vào mua ở cửa hàng của đại sứ quán Mỹ, nhưng thật ra thì có thể tìm thấy và mua tất những gì mình muốn tại các cửa hàng ở đây.

Trong phần kết luận, tác giả bài phóng sự trích dẫn một người bán máy móc điện tử và điện thoại di động, cho là anh tin tưởng là việc buôn bán kinh doanh không phải là tệ hiện nay sẽ tốt lên hơn sau bầu cử. Khách hàng của anh đang chờ hệ quả cuộc bầu cử, họ chờ đợi một sự tự do hoá về giá cả cũng như là tự do hoá các hệ thống và việc nhập cảng.

Bên cạnh đó tờ báo cũng nhìn lại cuộc bầu cử và nêu bật mối lo ngại của những người thường được báo chí Phương Tây nhắc đến: giới đối lập của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ trước đây mà lãnh tụ là bà Aung San Suu Kyi. Tờ báo nhắc lại việc Liên đoàn kêu gọi tẩy chay bầu cử đã gây hoang mang không ít, họ lại rất bực tức trước nhóm ly khai của Liên Đoàn, lập đảng mới NDF để ra tranh cử. Với sự tham gia của họ, cuộc bầu cử này mang lại tính chính đáng cho chế độ quân sự.

Tuy nhiên Le Monde nhìn thấy cũng có những người lạc quan hy vọng cuộc bầu cử là bước đầu của một tiến trình dài đi đến dân chủ, và liệt kê những giai đoạn mà họ hy vọng: bầu cử, rồi đến trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi, cấm vận được bãi bỏ, mở cửa biên giới và trao đổi với nước ngoài.

Le Figaro và Libération nhìn thấy trước kết quả cuộc bầu cử, đó là không có gì thay đổi cả. Dưới tựa đề "Than Shwe, kẻ độc tài Miến Điện, vĩ cuồng, trầm mặc". Le Figaro đánh giá là vị tướng lãnh tối cao lãnh đạo bằng bàn tay sắt sẽ tiếp tục ngự trị sau cuộc bầu cử giả hiệu hôm 7/11.

Libération cũng đánh giá tương tự, trong hàng tít trang quốc tế: ''Cử tri Miến Điện đã bỏ phiếu theo ý muốn của người lãnh đạo tối cao, tướng Than Shwe''. Dưới mắt tác giả bài báo trên Libération, cuộc bầu cử hôm 7/11 chỉ là một trò dàn dựng, và không làm cho lãnh đạo độc tài ngự trị suốt 18 năm qua tại Miến Điện lo ngại chút nào. Sau cuộc bầu cử này cuối cùng chỉ có 'quân phục là thay đổi'.

Theo bài báo phần đông cử tri Miến Điện không biết là có bao nhiều đảng ra tranh cử, họ chỉ khám phá khi bước vào phòng phiếu. Một thanh niên giải thích là anh thấy có đến 3 đảng, nhưng suốt thời gian qua anh chỉ biết có một đảng thôi, đảng Liên đới và Phát triển, USDP. Đây là đảng gồm toàn quân nhân, đã bỏ đi quân phục để ra tranh cử. USDP là đảng duy nhất đã thực sự đi vận động cử tri. Họ đi đến tận các làng mạc hứa hẹn xây đường xá, công trình công cộng v.v.

Libération trích dẫn chủ bút một tờ báo kinh tế ở Yangon, cho là quỹ tranh cử của đảng USDP rất là to lớn, cho nên họ đã đưa ra đến hơn một ngàn ứng cử viên. Một phần quỹ tranh cử của họ lấy từ quỹ của nhà nước. Có nhiều đơn vị chỉ có ứng viên đảng USPD mà thôi, không có đảng nào khác cả.

Tóm lại, Libération trích lời một cử tri, thấy là cũng chỉ những người cũ hiện trong guồng máy tiếp tục lãnh đạo, chỉ có áo của họ là thay đổi thôi.

Seoul trang điểm chuẩn bị đón Hội nghị Thượng đỉnh G20

Dưới tựa đề trên đây, thông tín viên nhật báo La Croix tại Seoul nêu bật không khí sôi động trong những ngày gần đây tại thủ đô Hàn Quốc, đang chú ý đến từng chi tiết nhỏ để sao cho sự kiện quốc tế G20 diễn ra tốt đẹp. Ngoài các biện pháp thông thường cần thiết như làm sạch đường phố, hạn chế bớt lượng xe cộ lưu thông để tránh ùn tắc giao thông, người Hàn Quốc còn chú ý đến yếu tố tâm lý, làm sao cho khách đến Seoul cảm thấy thoải mái.

Trên các toa xe điện của thủ đô Seoul chẳng hạn, người ta có thể đọc thấy những lời khuyên như « Khi thấy một người ngoại quốc, bạn hãy nhoẻn miệng cười vào chào họ bằng từ ‘’Hello’’. Ngoài ra còn có những dặn dò khác, yêu cầu dân chúng cư xử đàng hoàng lễ độ với khoảng 10.000 khách quốc tế sẽ đến tham gia Hội nghị Thượng đỉnh G20 mở ra từ thứ năm tới đây.

Trên các tờ quảng cáo, các cột báo hay trong các diễn văn chính thức, từ "G20" hầu như không thể thiếu vắng. Người ta không chỉ nhìn thấy từ này trên tiền diện các tòa nhà chọc trời, mà còn thấy nó trên mũ của các nhân viên cảnh sát được tăng cường đến các trạm tàu điện.

Theo ông Sohn Jia Ae, phát ngôn viên Ban tổ chức Hội nghị, thì trong các quốc gia không phải là thành viên nhóm G7, Hàn Quốc là nước đầu tiên được chọn để tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh G20. Quyết định đầy ý nghĩa biểu tượng đó là một vinh dự rất to lớn cho Hàn Quốc.

Nhưng cũng tương tự như nhiều thành phố châu Á khác, những người bán hàng rong hay thành phần vô gia cư đã bị xua đuổi khỏi trung tâm thủ đô, để khỏi làm hoen ố khuôn mặt đẹp đẽ mà chính quyền muốn phô bày với thế giới.

Let’s Go, bài hát chính thức của Hội nghị Thượng đỉnh G20, tập hợp 20 nghệ sĩ được mến mộ nhất hiện nay, được phát thường xuyên trên các làn sóng điện. Đối với thông tín viên La Croix, không khí chung quanh sự kiện này gợi lên một Cúp Bóng Đá hơn là môtt Hội nghị Thượng đỉnh kinh tế khô khan. Thậm chí một buổi hòa nhạc rock cũng được dự trù.

Obama nỗ lực chinh phục Ấn Độ

Về chuyến công du Châu Á của tổng thống Mỹ Obama, với chặng đầu là Ấn Độ. Le Figaro nhấn mạnh trên việc ông Obama thúc giục New Delhi đối thoại với Islamabad, tít lớn trang quốc tế. Le Monde ngược lại nhấn mạnh trên mong đợi của phiá Ấn, đó là ông Obama muốn thúc đẩy trở lại ''quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên''.

Theo Le Monde, New Delhi đánh giá là quan hệ Mỹ Ấn thời ông Obama đã mất đi phần sức bật thời Bush. Ấn Độ có vẻ tin tưởng vào chính sách của George Bush, người đã thúc đẩy hợp tác với New Delhi trên lãnh vực hạt nhân dân sự với thoả thuận năm 2005. Trong khi đó, chính sách đối ngoại của Obama làm cho họ lo ngại hơn: nào là chính sách cố hữu của đảng Dân chủ chống phổ biến hạt nhân, việc thúc giục giải quyết vấn đề tranh chấp ở Cashmir. Ấn Độ e ngại quyền lợi của họ ở Afghanistan bị hy sinh trong lúc Hoa Kỳ cần đến Pakistan.

Trên mặt kinh tế, New Delhi không hài lòng trước những lời chỉ trích của ông Obama chống việc các công ty Mỹ dời dịch vụ sang Ấn Độ. Ngược lại thì ông Obama, theo le Monde, lại xem thị trường Ấn Độ là một nơi tốt để tạo công việc làm ở Hoa Kỳ. Tổng thống Obama cho biết là ông sẽ thương lượng để Ấn Độ mở cửa thị trường cho các công ty Mỹ, với mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào Ấn Độ trong 5 năm tới đây.

Những thách thức chờ đợi tổng thống Pháp Sarkozy

Cũng như đồng nghiệp Libération, tờ báo kinh tế Les Echos hôm 8/11 dành tít lớn trang nhất cho tình hình nước Pháp, đúng hơn là những thách thức chờ đợi ông Sarkozy trong thời gian tới đây. Les Echos nhìn thấy còn 3 thách thức lớn đối với ông Sarkozy sau vấn đề hưu bổng: đó là cải tổ nội các, kế đến là G20 mà Pháp làm chủ tịch luân phiên kể từ ngày 13 tới đây, và thứ 3 là những đề án xã hội. Sau khi áp đặt được việc cải cách hưu bổng, tổng thống Pháp giờ đây phải chinh phục lại dư luận.

Tờ Liberation, nhận thấy, ngay trên trang nhất, là để làm được việc đó, và xoá đi những vết tích của phong trào xã hội chống đối cải cách hưu bổng, tổng thống Sarkozy đang trông chờ vào việc Pháp làm chủ tịch G20 và G8, cũng như  vào việc cải tổ nội các để vươn lên trở lại trước cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2012, tức trong 18 tháng nữa.

Trong bài xã luận, tờ báo nhìn thấy ông Sarkozy có một thuận lợi lớn là ông không có đối thủ lợi hại, những người chống đối ông tản mạn, bị suy yếu, do đó hầu như ông một mình độc quyền chiếm lĩnh sân khấu chính trị, và có như thế cả 12 tháng để gầy dựng lại uy tín.

Mai Vân (RFI)