Điểm báo Quốc tế

Tờ báo nhận định: các đường dây mờ ám giúp sinh viên Trung Quốc đăng ký học đại học tại Pháp nở rộ. Đây là mặt tối của hệ thống giáo dục Pháp, đang trong giai đoạn khởi đầu cải tổ.

Trên thực tế, trong những năm gần đây, sức ép rất mạnh của Bắc Kinh đã buộc Pháp phải mở rộng cửa cho học sinh Trung Quốc sang du học. Trong vòng mười năm, số học sinh Trung Quốc du học tại Pháp đã tăng lên gấp mười lần, về tổng số, đứng hàng thứ hai, chỉ sau sinh viên Marốc.

Một báo cáo phối hợp giữa Bộ Ngoại giao và Bộ Đại học Pháp mới hoàn thành, hiện chưa được công bố, đã chỉ ra cơ chế của những tệ nạn, khiến tình trạng sinh viên Trung Quốc du học tại Pháp có thể trở nên rất tồi tệ. Cơ chế này cho thấy những điểm yếu trong hệ thống giáo dục và tuyển chọn, mà chính phủ Pháp đang mong muốn khắc phục.

Điểm yếu thứ nhất nằm ở khâu tuyển chọn tại Trung Quốc. Các sinh viên Trung Quốc đổ xô tìm đường du học phương Tây, thường cốt để có được một tấm bằng, nhờ thế mà, khi trở về nước, sẽ được các công ty chấp nhận dễ dàng hơn. Các thanh niên Trung Quốc muốn sang Pháp học, gần như không biết tiếng Pháp. Hàng loạt mạng lưới bán đáp án thi tiếng Pháp đã hình thành để phục vụ cho những người này. Nạn giả vờ thi tiếng Pháp với đáp án giả lan tràn đến mức mà tháng 3/2009, Trung tâm Sư phạm Quốc tế Pháp đã phải đưa ra báo động với 83 trường đại học Pháp. Các trung tâm thi tiếng Pháp tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Đông, Vũ Hán và Thành Đô bị chỉ đích danh. Kể từ đó, cứ ba tháng một lần, các đề thi được thay đổi.

Điểm yếu thứ hai nằm trong quá trình học tập tại Pháp. Những lệch lạc đến cả từ hai phía. Tại trường đại học Grenoble, nhiều sinh viên Trung Quốc khi đến nơi mới phát hiện ra rằng, khóa học với số tiền mà họ trả là 5.400 euro, trên thực tế, không tồn tại. Ngược lại, ở Perpignan, có trường hợp, một sinh viên Trung Quốc đã đưa cho giáo viên một tập tiền 500 euro để giúp được lên lớp trên. Và tại nhiều trường đại học, các giáo viên năm thứ tư, ngạc nhiên khi thấy đổ bộ vào lớp học các sinh viên tốt nghiệp năm thứ nhất từ một trường xa lắc xa lơ. Tại Đại học Paris 13 – Villetaneuse, hiệu trưởng của trường đã phải kiện một giáo viên ra tòa, vì liên can đến nhiều trường hợp gian lận trong việc thi tiếng Pháp của sinh viên Trung Quốc.

Vụ xì căng đan đại học Sud Toulon-Var là một trường hợp tiêu biểu. Hiệu trưởng trường này đã bị cách chức, và vĩnh viễn bị cấm phục vụ trong giáo dục công lập, vì tội « tham nhũng thụ động », với nhiều vụ giả mạo nghiêm trọng xảy ra trong trường, đặc biệt trong việc đăng ký học của sinh viên nước ngoài, chủ yếu là sinh viên gốc Trung Quốc. Việc trường chạy theo số lượng sinh viên để có thêm kinh phí là một trong những nguyên nhân sâu xa của thực trạng này.

Trong bài trả lời phỏng vấn Le Figaro, bà Pécresse, Bộ trưởng Đại học Pháp, đã công nhận rằng hệ thống đại học Pháp, cho đến trước vụ bê bối ở Toulon, là không minh bạch. Pháp đã tiếp nhận nhiều sinh viên Trung Quốc có trình độ kém, và nhiều khi không theo được các buổi học bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên, Bộ trưởng Đại học Pháp cũng nhấn mạnh, vấn đề bây giờ là các trường đại học Pháp phải cạnh tranh với các trường Trung Quốc, trong việc thu hút được những học sinh giỏi, đồng thời hợp tác với các cơ sở đại học Trung Quốc, trong việc cùng đào tạo, như trường hợp đại học Paris IV và Montpellier III đang làm với đại học Nhân Dân Bắc Kinh, cùng với việc tạo ra các chương trình đào tạo song ngữ, với ít nhất 6 tháng bằng tiếng Anh, để có thể sánh lại được với các trường của Anh và Đức.

Le Figaro hy vọng, tất cả các phía sẽ tìm thấy lợi ích trong việc làm minh bạch hệ thống đại học Pháp. Như vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc có thể tuyển được những người đào tạo tốt tại Pháp, còn đại học Pháp sẽ được đánh giá cao hơn trong các xếp hạng quốc tế, như trong bảng xếp loại Thượng Hải chẳng hạn.

Phong trào từ thiện của tỷ phú Bill Gates

Dưới tựa đề “Bill Gates, một hoạt động từ thiện được tổ chức rất tốt”, nhật báo Les Echos nhận định, với quỹ từ thiện "The Giving Pledge" (Hứa hẹn ban phát), người sáng lập ra phần mềm Microsoft muốn kêu gọi các tỷ phú toàn thế giới đầu tư tài sản vào các hoạt động vì xã hội. Nhưng ý định và phương thức hành động rất hào phóng này có thể là vỏ bọc của một cách thức thực hành quyền lực khác.

Les Echos điểm lại sự ra đời của phong trào từ thiện do Bill Gates chủ trương, bắt đầu với một bữa ăn tối, được tổ chức rất kín đáo, vào ngày 5/5 năm nay, giữa các nhà tỷ phú hàng đầu thế giới, Bill Gates và Warren Buffet, cùng với 11 tỷ phú khác, với tổng số tài sản tính theo cổ phiếu, lên đến 120-130 tỷ đôla. Cuộc họp mặt hiếm có này được tổ chức, nhằm tìm ra phương thức để huy động được nhiều người trên thế giới, tham gia vào hoạt động này, nhằm giải quyết một số trong các vấn nạn quan trọng của hành tinh như : nạn đói, bệnh tật.

Trên thực tế, Hoa Kỳ là nước làm từ thiện nhiều nhất trên thế giới, với khoảng 300 tỷ đô la. Nhưng những người giàu có nhất đóng góp còn ít, nếu so sánh số tiền cho đi với tài sản của họ. Theo tạp chí “Fortune”, hơn 400 tài sản lớn nhất nước Mỹ, với 138 tỷ đôla tiền miễn thuế, chỉ dành mỗi năm 8% số tiền này (tức 11 tỷ đôla), cho các hoạt động từ thiện, và thường là với mục tiêu để phải trả ít thuế hơn. Theo tỷ phú Bill Gates, chỉ có khoảng 15% người Mỹ giàu nhất là dành một phần đáng kể tài sản của họ cho từ thiện.

Như vậy, vấn đề đặt ra là làm sao để những tỷ phú còn lại tham gia vào các hoạt động này. Ngày 6/8 vừa rồi, một sáng kiến, với sự tham gia đầu tiên của 40 tỷ phú, kêu gọi hiến một nửa tài sản cho từ thiện. Sáng kiến này đã đưa lên mạng một lá thư. Việc ký vào lá thư này chỉ là một cam kết mang tính biểu tượng, nhưng những người đưa ra sáng kiến này tin rằng, một khi cam kết đã được đưa ra, không nhà tỷ phú nào tự cho phép mình lùi lại. Phong trào từ thiện do nhóm tỷ phú Bill Gates chủ trương đã lan sang Ấn Độ và Trung Quốc.

Tại sao phong trào rất hào phóng của Bill Gates có thể chống lại nền dân chủ?

Theo Les Echos, mô hình hoạt động tư bản từ thiện có đặc điểm nổi bật là dựa trên các kết quả cụ thể và việc người cho tiền, cũng có thể chính là người kiểm soát các hoạt động và kết quả. Phương thức này trong nhiều trường hợp rất hiệu quả. Một ví dụ tiêu biểu là với sự đóng góp của Bill Gates và các cộng sự, bệnh sốt rét có thể được tiêu diệt hoàn toàn trong thập kỷ này, điều mà nhiều tổ chức quốc tế đã phải bó tay. Tuy nhiên, động cơ chủ yếu của các tỷ phú là dùng tiền để đổi lấy quyền lực và ảnh hưởng.

Theo Matthew Bishop, đồng tác giả cuốn “Chủ nghĩa tư bản từ thiện: những người giàu cứu vớt thế giới như thế nào?”, những nhà tư bản từ thiện sử dụng các chiến lược và phương pháp mà họ đã dùng để chiến thắng trong cuộc làm giàu, vào các hoạt động mới, và tạo nên các mạng lưới ảnh hưởng rộng lớn. Dù không ai có thể chỉ trích khái niệm chủ nghĩa tư bản từ thiện, cũng không thể trách cứ Bill Gates vì sáng kiến kể trên, nhưng nhiều người có lý do để nghi ngờ.

Theo nhà bình luận Christopher Caldwell, thuộc tờ “Financial Times”, ảnh hưởng và quyền lực mà những tỷ phú này có được trong các hoạt động từ thiện có thể cản trở sự vận hành của chính nền dân chủ, đặc biệt với sự biến dạng của các hoạt động này thành các tổ chức độc quyền thân hữu, sử dụng tiền từ thiện để trả lương cho người thân trong gia đình và bạn bè.

Les Echos còn đưa ra những chỉ trích mạnh hơn, ví dụ như, cũng liên quan đến Bill Gates, với hơn 650 triệu đô la phân phát cho những trường học công lập nào có sự thống nhất về quan niệm với nhà tỷ phú này về phương thức giáo dục trẻ em, đã có những người cho rằng chính Bill Gates mới “thực sự” là Bộ trưởng Giáo dục Mỹ.

Mêhicô: 1500 băng nhóm thanh thiếu niên làm thuê cho mafia

Cũng tại Bắc Mỹ, Le Monde hôm 12/11 lưu ý đến hiện tượng đông đảo thanh thiếu niên Mêhicô tuổi từ 14-25 làm việc cho các tổ chức buôn lậu ma túy. Theo một báo cáo của Viện Kiểm sát , phụ trách về tội phạm có tổ chức, hiện nay tại Mêhicô, có khoảng 1500 băng nhóm các thanh thiếu niên trong lứa tuổi này làm việc cho mafia, đặc biệt tại khu vực biên giới với Hoa Kỳ. Ngày 24/10 vừa qua, 13 học sinh nội trú của một trung tâm cai nghiện, đã bị một nhóm mafia trẻ dồn vào chân tường và hạ sát bằng súng. Theo một nhà báo của tuần san "Milenio", với khoảng 29. 000 vụ giết người thuê, được thực hiện trong vòng 4 năm qua, các băng nhóm mafia cần tuyển rất nhiều người. Còn theo nhà tội phạm học Gabriel Regino, những thanh thiếu niên giá rẻ hơn người lớn và hình phạt cho chúng cũng nhẹ hơn. Đó chính là lý do để mafia thuê mướn hàng loạt tụi trẻ.

Những thanh thiếu niên này được dân chúng gọi là “Ni-ni”, thuộc nhóm xã hội không học hành, cũng như không có việc làm, gồm khoảng 7,5 triệu người (chiếm ¼ dân số của lứa tuối này). Đối với giới trẻ này, sa chân vào các hoạt động bất hợp pháp không phải là một chuyện xa xôi gì.

Cải tổ giáo dục Pháp: chủ đề chính của hai đảng lớn trong chương trình tranh cử tổng thống 2012

Về vấn đề giáo dục, Libération hôm 12/11 giới thiệu và so sánh chính sách đối với giáo dục phổ thông trong chương trình tranh cử Tổng thống 2012. Theo Libération, trường phổ thông Pháp đang ở vào giai đoạn khó khăn, với xếp hạng không có gì là khả quan theo các điều tra quốc tế. Giáo viên cảm thấy bị nghi ngờ. Học sinh không còn tin tưởng vào sức mạnh của tấm bằng như một điều kiện bảo đảm tương lai. Vấn đề cải tổ giáo dục trở thành mối quan tâm chủ yếu của hai đảng lớn tại Pháp.

Trong những ngày đầu tháng 11 này, đảng UMP cầm quyền đã tổ chức một diễn đàn, vào ngày 3/11, để phác thảo một chính sách mới, còn đảng Xã hội cũng tổ chức một cuộc thảo luận tại hội đồng quốc gia của đảng này, ngày 9/11. Theo Libération, về vấn đề này lập trường của hai đảng, mặc dầu có các điểm đối lập, nhưng lại có nhiều điểm gần gũi đáng ngạc nhiên.
 

Trọng Thành (RFI)