Một phụ nữ Tây Tạng tại Lhassa, thủ phủ Tây Tạng, ngày 10/3/2010. REUTERS/China Daily
Đầu tiên, tác giả đưa ta đến phía nam thành phố Ngọc Thụ, tỉnh Thanh Hải, với một gia đình đang chuẩn bị di dời theo lệnh chính phủ. Họ tỏ ra vô cùng lo lắng. Một cụ bà tâm sự: « Chúng tôi đã sống ở đây bao thế hệ. Bây giờ dời đi chỗ khác chúng tôi biết sống bằng nghề gì khi không được tiếp tục nuôi bò nữa? Chúng tôi cảm thấy sợ hãi ».
Dân vùng này có truyền thống nuôi bò sữa. Giá một con bò lên đến hàng ngàn nhân dân tệ. Vì thế, không phải họ quá nghèo khổ. Thế nhưng, tác giả cho rằng cái không may của họ là sống ở một trong những khu vực chiến lược trong chính sách bảo vệ môi trường của chính phủ. Đây là một khu vực cao nguyên bạt ngàn, hồ và băng hà. Đây cũng là nơi khởi nguồn của 3 con sông xếp vào loại lớn nhất Trung Quốc: sông Dương Tử, Hoàng Hà và sông Lan Tương. Hiện tại, dân số vùng này lên đến hơn 500 nghìn người.
Do ảnh hưởng của hiện tượng biến đổi khí hậu, băng tuyết bắt đầu tan, nhiều vùng đầm lầy và vài con sông đã bắt đầu khô cạn. Vì thế, từ năm 2000, chính quyền Bắc Kinh đã cho biến khu vực này thành khu bảo tồn thiên nhiên. Hàng chục nghìn hộ chăn nuôi được vận động di dời đến những khu dân cư do nhà nước quy hoạch.
Thế nhưng, các nhà sinh thái học và một bộ phận các nhà khoa học Trung Quốc đã lên tiếng phê phán chính sách này của Bắc Kinh. Một nhà hoạt động môi trường bức xúc: «Thật phi lý khi cho dựng hàng rào kẽm gai khắp nơi và đuổi dân đi như vậy. Nếu muốn hành động lâu dài trong công tác bảo vệ môi trường, thì cần phải biết bảo tồn những tập quán truyền thống ».
Theo Le Monde, ngoài mục tiêu bảo vệ môi trường, việc di dời dân cư còn nhằm nâng cao mức sống và trình độ học vấn cho người dân, và cũng đồng thời thúc đẩy quá trình đô thị hóa như ở những khu vực khác của Trung Quốc. Thế nhưng, chính phủ Bắc Kinh cũng còn muốn « đồng hóa » một sắc dân « khó bảo » và « gắn bó mật thiết với truyền thống Tây Tạng ». Đây cũng chính là điều mà chính quyền Tây Tạng lưu vong tố cáo từ bấy lâu nay.
Tờ báo cũng cho biết, chính sách ép buộc giảm số lượng đàn gia súc từ năm 2003 của chính phủ đã vấp phải sự phản ứng của dân địa phương, vì với họ, núi rừng, sông suối, thậm chí cả vật nuôi có một ý nghĩa thiêng liêng. Và họ cũng không hiểu rõ tại sao chính quyền lại kêu gọi họ phải hy sinh quyền lợi, trong khi dưới mắt họ, các hoạt động khai thác mỏ, xây dựng cơ sở hạ tầng đang làm hư hại mảnh đất do tổ tiên họ gây dựng.
Kết thúc bài viết, tác giả thông tin về một khu tái định cư dành cho người chăn nuôi, xây dựng trên một bãi rác đã được san lấp. Trong khi đó, do không có nguồn thu nhập ổn định, nên hàng loạt tệ nạn xã hội đã xuất hiện, từ nghiện rượu đến việc « nhàn cư vi bất thiện ».
Mediator, một loại thuốc chữa tiểu đường nguy hiểm
Trong lĩnh vực y tế, nhật báo Liberation phản ánh sự nguy hiểm của thuốc Mediator của hãng Servier, loại thuốc thường được chỉ định cho bệnh nhân tiểu đường týp 2, bị dư cân. Tờ báo khẳng định « Médiator, một loại thuốc nguy hiểm mà từ lâu người ta không chú ý ». Theo hai nghiên cứu mới nhất của Viện Cnam và của nhà dịch tễ học bà Catherine Hill, Médiator không hiệu quả mà thậm chí còn gây nguy hiểm. Có thể loại thuốc này là thủ phạm của từ 500 đến 1000 ca tử vong. Sáng 16/11, Cơ quan đảm bảo an toàn sản phẩm y tế của Pháp (Afssaps) ông bố những biện pháp khắc phục hậu quả cần thiết.
Một dân biểu Quốc hội thuộc đảng Xã Hội cho rằng vụ việc này rất nghiêm trọng, nó không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của hãng Servier, mà còn khiến người ta nghi ngại về năng lực quản lý của Afssaps. Tờ báo nhắc lại, trong những năm 1990, Médiator và Isomesride của hãng Servier chiếm lĩnh thị trường. Hai loại thuốc này có tác dụng làm mất cảm giác đói, kéo theo việc giảm cân. Thế nhưng, Isomeride nhanh chóng tỏ ra nguy hiểm khi gây nhồi máu cơ tim. Vì thế, năm 1997, loại thuốc này đã bị cấm ở Pháp. Còn Médiator thì vẫn tiếp tục lưu hành, dù người ta biết rằng nó cũng chứa đựng nguy cơ.
Năm 1999, một bác sỹ đã công bố về nguy cơ bị hẹp eo động mạch chủ của người sử dụng Médiator. Mỹ lập tức rút loại sản phẩm này ra khỏi thị trường. Trong khi đó, ở Pháp, Médiator vẫn tiếp tục lưu hành. Hãng Servier thì ra sức thuyết phục mọi người là Médiator hoàn toàn khác với Isomeride. Do đó, mỗi năm có khoảng 300 000 bệnh nhân sử dụng thuốc này và Servier cũng kiếm được khoảng 300 triệu euro. Tháng 7 năm 2009, một nghiên cứu cho biết: van 2 lá của 70% bệnh nhân đã từng sử dụng Médiator bị tổn thương. Vì thế, đến tháng 11 năm 2009, Afssaps quyết định đình chỉ việc lưu hành loại thuốc này.
Nhật muốn mở cửa nền kinh tế để củng cố tăng trưởng
Trên đây là tựa đề của một bài viết khác trên báo Le Monde
Theo số liệu chính phủ Nhật công bố hôm 15/11, trong quý 3, tỷ lệ tăng trưởng GDP của nước này tăng thêm 0.9%. Đây là đợt tăng trưởng lần thứ 4 liên tiếp, mà nguyên nhân chính là nhờ vào sức tiêu thụ của các hộ gia đình. Thế nhưng, theo tác giả, con số này là không chính xác, vì người tiêu dùng tập trung mua hàng chủ yếu trong giai đoạn chính phủ có chính sách trợ giá. Vì thế, giai đoạn cuối năm sẽ có nhiều khó khăn.
Trong tình hình đó, Tokyo muốn tạo thêm đà phát triển mới bằng cách đưa Nhật tiến sâu vào thị trường tự do mậu dịch. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC) diễn ra ngày 13 và 14/11, ở Yokohama, thủ tướng Nhật Naoto Kan đã khẳng định quyết tâm mở rộng thị trường Nhật Bản. Trước đó, ngày 9 tháng 11, chính phủ của ông cũng đã thông qua chính sách « củng cố quan hệ với châu Á, các nền kinh tế mới trỗ dậy, các quốc gia phương Tây và những quốc gia giàu tài nguyên ».
Chính sách này được giới doanh nghiệp ủng hộ bởi nó vừa đáp ứng được tình hình cấp bách trước mắt, và nhất là vì người láng giềng Hàn Quốc có nền kinh tế năng động, và nước này cũng đã ký với Liên Hiệp Châu Âu nhiều thỏa thuận đối tác kinh tế. Ngoài việc tăng cường đàm phán thương mại với các nước, chính phủ Naoto Kan còn phải thuyết phục chính người dân nước mình về chính sách mở cửa. Các nông dân lo ngại tự do mậu dịch có thể làm hại đến nền nông nghiệp, một lĩnh vực từ lâu rất được chính phủ bảo hộ.
Israel lo ngại trước làn sóng tỵ nạn
Đến với khu vực Trung Đông, Le Figaro phản ánh chính sách chống nhập cư của Israel với bài viết: « Bức tường chống nhập cư sẽ được xây dựng ở ranh giới Israel và Hy Lạp ». Nhằm ngăn dòng nhập cư bất hợp pháp đang diễn ra ào ạt từ các nước châu Phi vào lãnh thổ Israel, thủ tướng Benyamin Netanyahou đã thông báo sẽ cho xây một « hàng rào an ninh » dài 250 km dọc theo ranh giới Israel-Hy Lạp.
Quyết định này đã bị hoãn lại nhiều lần do chi phí lên đến khoảng 250 triệu euro. Thế nhưng, Le Figaro cho biết, lần này ông Benyamin Netanyahou có vẻ rất quyết tâm vì số người nhập cư từ các nước châu Phi đã đạt kỷ lục: 10 858 người trong 10 tháng đầu năm 2010, tức tăng 300% so với cùng kỳ năm ngoái.
Quyết định này càng khiến cho làn sóng nhập cư càng ồ ạt, vì họ biết rằng, sau khi bức tường được xây, việc nhập cư sẽ khó khăn hơn. Những người nhập cư nghĩ rằng sẽ tìm được việc làm ổn định ở Israel, một đất nước mà trong mắt họ là « xứ sở thịnh vượng ». Thế nhưng, thực tế lại hoàn toàn khác. Phần lớn họ phải làm những công việc vất vả nhất, lương thấp, lại phải ở trong những khu tạm bợ. Để đến được Israel, họ phải trải qua lắm gian nan. Đầu tiên phải liều mạng vượt hàng ngàn cây số sa mạc. Đến trạm cuối cùng là Hy Lạp họ cũng chưa hết nguy hiểm. Theo thống kê, năm nay có khoảng 30 người nhập cư trái phép đã bị cảnh sát Hy Lạp bắn chết.
Hiện tại ở Israel, hầu như không một ai trong số họ được hưởng quy chế « tị nạn chính trị ». Họ phải sống cảnh bấp bênh và dưới búa rìu của cảnh sát nhập cư. Trong khi đó, phe cực hữu đã lên tiếng phản đối người nhập cư châu Phi. Họ lo sợ với đà này, Israel sẽ trở thành « một quốc gia châu Phi ». Ngay cả thủ tướng Benyamin Netanyahou cũng khẳng định « làn sóng nhập cư đe dọa bản sắc Do thái và dân chủ của Israel ».
Bài viết kết luận bằng quan điểm của các nhóm bảo vệ nhân quyền cho rằng: « Một quốc gia vốn được hình thành từ dân tị nạn như Israel thì không thể quay lưng với những người tị nạn khác ».
Lê Phước (RFI)