Nghi phạm Ahmed Ghailani. REUTERS/FBI/Handout
Việc xử các phạm nhân của trại Guantanamo tại một tòa án dân sự là một nỗ lực của chính quyền Obama nhằm chấm dứt những biểu hiện cực đoan trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố của cựu tổng thống George Bush. Mặc dù bị cáo có thể bị kết án tối thiểu là 20 năm tù và tối đa là chung thân, việc toà án dân sự bãi bỏ phần lớn các tội danh vẫn là một điều gây ngạc nhiên.
Thông tín viên Jean-Louis Pourtet tường trình từ Washington:
"Sau các vụ khủng bố tại miền đông châu Phi, Ahmed Ghailani đã đi theo Al-Qaida và trở thành một trong các cận vệ của Ben Laden. Năm 2004, người này bị bắt tại Pakistan, bị giam giữ trong một nhà tù bí mật, trước khi được chuyển đến Guantanamo.
Năm ngoái, Ahmed Ghailani đã được đưa sang New York để được xét xử tại một tòa án dân sự. Chính quyền Obama muốn đóng cửa trại tù Guantanamo ở Cuba để chứng minh rằng, một kẻ khủng bố cũng có thể được xét xử trên đất Hoa Kỳ. Nhưng điều mà chính quyền của ông Obama không dự đoán trước được, là sau năm ngày nghị án, tòa đã chỉ chấp nhận một tội, trong số 286 tội danh, nêu lên trong cáo trạng. Tội danh được chấp nhận là tội đã phá hủy các tài sản của Hoa Kỳ, với ý đồ giết hại các công dân Mỹ.
Phía công tố đã mô tả Ahmed Ghailani như một thành viên quan trọng của âm mưu khủng bố, trong khi phía luật sư bào chữa thì cho rằng bị cáo chỉ là một người bình thường, bị Al-Qaida « đánh lừa ». Bản án nhắm vào Ahmed Ghailani sẽ được đưa ra vào ngày 25/11 tới. Bị cáo có khả năng bị án tù từ 25 năm đến chung thân.
Nếu như luật sư của bị cáo và các tổ chức nhân quyền đồng tình với bản án, thì đối với chính phủ Hoa Kỳ, vụ xử án Ahmed Ghailani, cựu tù nhân Guantanamo, là một vố đau. Phe bảo thủ giận dữ và yêu cầu phải xét xử những kẻ khủng bố tại tòa án binh."
Sau khi phán quyết của tòa án được đưa ra, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Bộ Tư pháp Mỹ đã tuyên bố: chính phủ Hoa Kỳ tôn trọng phán quyết này và hài lòng với mức trừng phạt mà kẻ khủng bố sẽ phải chịu.
Hãng thông tấn AFP ghi nhận không khí đặc biệt tại phiên tòa. Trong gần 5 tuần xử án, phía công tố đã nỗ lực chứng minh nghi phạm đã chủ động mua xe và chất nổ dùng để khủng bố. Tuy nhiên, bên bào chữa thì cho rằng bị cáo kể trên chỉ đi mua đồ giúp cho Al-Qaida mà không hề biết đó là gì.
Đặc biệt là trong khi bên nguyên cáo được đưa ra rất nhiều nhân chứng, nhất là những người còn sống sót, kể lại những cảnh tượng kinh hoàng của cuộc khủng bố, thì bên bị cáo không có bất cứ nhân chứng nào, và bản thân Ahmed Ghailani cũng không phát biểu.
Xin nhắc lại là, nghi phạm người Tanzania đã bị giam giữ sáu năm trước đó mà không hề được đưa ra xét xử. Sau vụ án này, không có bất cứ tù nhân nào của Guantanomo được chuyển sang xử tại Hoa Kỳ, vì Hạ viện đã bác bỏ khả năng này.
Trọng Thành (RFI)