Trong bài phân tích đăng trên của nhật báo Le Monde số ra ngày 18/11, thông tín viên tại của tờ báo tại Bangkok, Bruno Philip đã nhận định, Washington đang củng cố quan hệ với các nước ASEAN vì lo ngại ảnh hưởng ngày càng lớn mạnh của Trung Quốc.
Theo nhận xét của tác giả bài báo, thì Đông Nam Á trước đây đã bị chính quyền George Bush bỏ rơi, vì muốn tập trung cho Ấn Độ. Ấn vốn là đối thủ của Mỹ, luôn ủng hộ Liên Xô vào thời chiến tranh lạnh, nhưng sau đã được Hoa Kỳ xem là đối trọng trước Trung Quốc. Chuyến công du mới đây của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tại Việt Nam, Cam Bốt và Malaysia, cũng như vòng công du châu Á của Tổng thống Barack Obama đã chứng tỏ, Hoa Kỳ đã công khai cho thấy chính quyền Mỹ đang lại chú ý đến khu vực Viễn Đông này.
Cho dù ASEAN là một cộng đồng gồm những nước đôi khi có những tị hiềm với nhau, và khó thể tìm được một tiếng nói thống nhất trong vấn đề đối ngoại, nhưng khu vực này của châu Á với trên 580 triệu dân vẫn có lợi ích chiến lược dưới mắt người Mỹ. Một phần là do vùng biển của ASEAN khá quan trọng, đặc biệt là Indonesia, nơi Tổng thống Mỹ Obama vừa viếng thăm, với 15.000 hòn đảo. Ngay trước chuyến đi, ông Obama đã tuyên bố rằng, Hoa Kỳ là một cường quốc biển. Điều này có thể được hiểu là, Washington đang lo ngại về sức mạnh tương lai của hải quân Trung Quốc, trong lúc Bắc Kinh đang tập trung hiện đại hóa binh chủng này với mục đích ngáng chân Hoa Kỳ trong việc kiểm soát vùng Thái Bình Dương.
Những hành động khiêu khích mới đây của Bắc Kinh tại Biển Đông, nơi mà các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa đang bị tranh chấp giữa các nước Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Philippines, Malaysia và Brunei, đang làm cho một số quốc gia ASEAN lo ngại; khi mà các nước này ngày càng lệ thuộc vào kinh tế với Trung Quốc. Theo Le Monde, Hoa Kỳ dựa vào sự quan ngại này để gây ảnh hưởng. Trên Tạp chí Chính sách Đối ngoại, cây bút Christian Caryl đã nhận xét: « Việc Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền tại Biển Đông ở mức « lợi ích cốt lõi », tương đương với Tây Tạng và Đài Loan, đã gây ra sự phẫn nộ cho các quốc gia trong khu vực ». Còn Robert Kaplan, trên tờ International Heralg Tribune đã nhận định, sự chia rẽ ngoài mặt của châu Á có nguyên nhân từ thời chiến tranh lạnh, đã không còn chấp nhận được nữa. « Từ nay, Trung Đông, Nam Á và Đông Á hợp thành một thể thống nhất. Chuyến viếng thăm bốn nước châu Á của Tổng thống Mỹ tập trung cho cùng một thử thách, đó là thế mạnh đang lên của Trung Quốc cả trên đất liền lẫn trên biển ».
Một quan sát viên ngoại quốc ở Djakarta cho rằng, ngay cả khi trao đổi thương mại giữa Indonesia và Trung Quốc trong năm nay đạt đến khoảng ba chục tỉ đô la, Indonesia vẫn cần đến Hoa Kỳ, để tránh việc quá lệ thuộc vào Trung Quốc – nước đang cung cấp các nhà máy nhiệt điện cho Indonesia. Vài ngày trước khi Tổng thống Mỹ đến, tờ Jakarta Globe đã nhấn mạnh đến cuộc đua tranh giành ảnh hưởng Mỹ - Trung tại đảo quốc này. Tờ báo nhắc đến việc Chủ tịch Quốc hội Trung Quốc, ông Ngô Bang Quốc vừa viếng thăm chính thức Indonesia, ông này đã gợi ý Trung Quốc có thể đầu tư đến 50 tỉ đô la vào Indonesia từ nay cho đến năm 2014.
Một chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Indonesia nhận xét: « Indonesia rất khó xử nếu phải công khai chọn lựa giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ…Nhưng rõ ràng là các nước ASEAN có biển không có ý định gây sự với một Trung Quốc ngày càng tỏ ra ngạo mạn ». Còn một chuyên gia khác cũng làm việc cùng trung tâm nghiên cứu, trong bài xã luận đăng trên tờ Jakarta Post đã nói thêm: « Tổng thống Obama đã hiểu ra rằng, Hoa Kỳ cần phải dựa vào các nước đồng minh và bạn bè trong khu vực. Và sự hiện diện của Mỹ tại phương Đông rất quan trọng, vì nhờ đó Indonesia có thể tiến hành được một chính sách ngoại giao độc lập».
Ưu tiên mới của Bắc Kinh: Chống lạm phát
Cũng liên quan đến Trung Quốc, thông tín viên nhật báo Le Figaro tại Thượng Hải cho biết, Bắc Kinh đang lo lắng trước nguy cơ lạm phát gia tăng.
Chỉ trong vòng vài tháng qua, giá cả nhiều mặt hàng đã tăng vọt. Chỉ số giá tiêu dùng trong tháng 10 đã tiếp tục tăng thêm 4,4%, trong khi mục tiêu của chính phủ là chỉ hạn chế ở mức 3,6% cho cả năm. Thủ tướng Trung Quốc khi đi thăm một siêu thị ở Quảng Đông cho biết đang nghiên cứu các biện pháp nhằm chặn đứng đà tăng giá, và Bắc Kinh loan báo đang có ý định kiểm soát giá một số mặt hàng thực phẩm chủ yếu và phương tiện sản xuất.
Đằng sau của tình trạng giá cả tăng cao, là việc bơm một lượng tiền quá nhiều vào thị trường, mà hai cường quốc kinh tế hàng đầu là Hoa Kỳ và Trung Quốc đang đổ lỗi cho nhau. Bắc Kinh đả kích việc Quỹ Dự trữ Liên bang Mỹ dự định bơm thêm 600 tỉ đô la vào nền kinh tế Mỹ. Nhưng các đối tác của Trung Quốc thì lên án việc các ngân hàng nước này cho vay quá dễ dàng – lượng tín dụng từ đầu năm cho đến tháng 10 đã tương đương 766 tỉ euro, và lượng tiền mặt lưu thông trên thị trường Trung Quốc quá cao. Viễn cảnh Ngân hàng Trung ương tăng lãi suất chỉ đạo và buộc các ngân hàng có dự trữ tiền mặt nhiều hơn, đã khiến thị trường chứng khoán Thượng Hải bị sụt giảm đáng kể.
Phản ứng trước việc Pháp trả lại sách cổ cho Hàn Quốc
Trên lãnh vực văn hóa, nhật báo cánh tả Libération nêu ra phản ứng của các nhân viên Thư viện Quốc gia Pháp, sau khi Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy bất ngờ loan báo việc trả lại các sách cổ cho Hàn Quốc.
Những sách cổ này thuộc về hoàng gia Triều Tiên có từ thế kỷ thứ 18 và 19, bị quân Pháp mang về nước vào năm 1867, đã được Hàn Quốc đòi trao trả từ 35 năm qua. Tổng thống Sarkozy, bên lề hội nghị G20 vừa qua đã hứa sẽ cho Hàn Quốc mượn lại số tài liệu trên, và hợp đồng có thể gia hạn mỗi 5 năm – cũng đồng nghĩa với việc trao trả. Các thủ thư phản đối vì cho rằng quyết định này chỉ vì lợi ích thương mại.
Lý do của việc trả lại sách cổ được ông Sarkozy nêu ra là để thực hiện lời hứa của cố Tổng thống Mitterand vào năm 1993, nhưng theo Libération, thì không hề có dấu vết nào về lời hứa này. Tờ báo cho biết thêm chi tiết, vào năm đó, ông Mitterand từ Séoul đã yêu cầu mang đến cho Hàn Quốc mượn một cuốn sách cổ trong số đó. Nhưng hai nhân viên của Thư viện Quốc gia Pháp khi đến nơi đã được lệnh miệng trao rương đựng sách cho đại sứ. Họ đành phải giao, nhưng không đưa chìa khóa, thế nên cuối cùng phải phá khóa mới lấy được sách!
Nêu lên trường hợp Algérie luôn đòi hỏi các tài liệu lưu trữ từ thời thuộc địa nhưng không được đáp ứng, mà theo tờ báo là vì nước này không có cùng trọng lượng kinh tế với Hàn Quốc, nhìn chung không chỉ Pháp mà nhiều nước khác cũng đang lo ngại việc tạo tiền lệ khi Hy Lạp, Trung Quốc, Ai Cập…cũng đang muốn đòi lại các tài liệu và hiện vật.
Đám cưới vương giả: Sự kiện bằng vàng cho kinh tế Anh quốc
Nhìn sang Anh quốc, Le Figaro và Le Monde cùng chú ý đến khía cạnh lợi ích kinh tế đối với nước này, qua sự kiện Hoàng tử William hứa hôn cùng cô Kate Middleton.
Theo nhận định của phụ trang kinh tế Le Figaro, thì đây là sự kiện bằng vàng cho nền kinh tế Anh. Một cơ quan nghiên cứu cho biết, vụ đính hôn này sẽ mang lại khoảng 730 triệu euro cho kinh tế Anh quốc, nhờ người tiêu dùng hăng hái tìm mua các món hàng kỷ niệm, chẳng hạn như sưu tập các chai rượu sâm banh, những chiếc tách có in hình đôi uyên ương. Bên cạnh đó là hàng loạt những quảng cáo, những chương trình truyền hình có thể thu hút trên một tỉ khán giả. Còn các công ty cá độ thì đã có thể xoa tay hài lòng, vì nhiều người đã bắt đầu đánh cá về thời điểm và địa điểm diễn ra lễ đính hôn, tên của phù rể, hay nơi hưởng tuần trăng mật. Le Monde cho biết thêm, được cá cược nhiều nhất là vịnh Westminster, và buổi lễ sẽ diễn ra vào ngày 13/8. Người ta đoán rằng cô dâu – có thể trở thành hoàng hậu tương lai của nước Anh – sẽ chọn một mẫu áo cưới cổ điển.
Theo Le Monde, thì từ nay người Anh đã thôi không còn gọi Kate Middleton bằng biệt danh Waitie Katie, tức cô Kate chờ đợi, vì cô đã phải mòn mỏi đợi chờ suốt 8 năm qua. Xuất thân từ một gia đình khiêm tốn: đời ông bà làm nghề thợ mỏ và thợ xây dựng, cha mẹ là tiếp viên hàng không, nhưng sau đã gầy dựng được một công ty kinh doanh phát đạt, cô đã gặp gỡ hoàng tử William khi cùng học lịch sử nghệ thuật ở đại học Saint Andrews. Tờ Libération nhấn mạnh đến sự hưng phấn cao độ tại Anh, vì đám cưới hoàng gia cuối cùng diễn ra cách đây đã gần 30 năm. Còn Le Figaro cho rằng, nếu năm 1997, ông Tony Blair có tỉ lệ tín nhiệm tăng cao là nhờ thái độ chia sẻ của ông với xúc cảm của người dân, trước tai nạn bi thảm mang lại cái chết cho công nương Diana, thì năm 2011, ông David Cameron cũng có thể được hưởng lợi vì tin vui này của hoàng gia Anh sẽ làm cho người dân tạm quên đi tình hình kinh tế đang u ám.
Thụy My (RFI)