Muỗi Anophèle truyền ký sinh trùng gây sốt rét (AFP)
Hôm thứ năm ngày 18/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo nguy cơ kháng thuốc điều trị bệnh sốt rét. Được chiết suất từ cây Thanh Hao, hiện tại artemisinine là dược chất duy nhất có tác dụng hiệu quả đối với loại ký sinh trùng sốt rét nguy hiểm nhất có tên là Plasmodium falcifarum. Tuy nhiên, có một điều cần lưu ý, là nếu sử dụng một mình artemisinine thì nguy cơ kháng thuốc sẽ tăng lên. Do đó, từ nhiều năm nay, WHO đã khuyến cáo nên sử dụng kết hợp dược chất này với một số dược chất khác. Ở nhiều nước, phương pháp kết hợp nhiều lọai thuốc khác nhau này đã cho kết quả khả quan với việc trị khỏi 90% các ca sốt rét.
Thế nhưng, từ hai năm nay, hiện tượng kháng thuốc đã xuất hiện ở Châu Á đe dọa những thành quả của những nỗ lực bấy lâu nay. Một chuyên gia của WHO trấn an: « Hiện tại, ngay ở Cam Bốt, phương pháp điều trị kết hợp artemisinine vẫn tỏ ra hiệu quả, nhất là nhờ vào các dược chất chống sốt rét được dùng kết hợp với chất artemisinine ». Thế nhưng, chuyên gia này cũng lo ngại không biết tình hình lạc quan còn kéo dài được bao lâu, bởi nếu lạm dụng dược chất kết hợp sẽ làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Cũng theo chuyến gia này, nên nhanh chống tiến hành mọi biện pháp cần thiết để ngăn chặn việc ký sinh trùng kháng thuốc ở khu vực ranh giới Cam Bốt và Thái Lan lan tràn, bởi sẽ vô cùng tai hại nếu phương pháp kết hợp trên thất bại.
Vùng đất này trước kia là nơi ẩn náu của tàn quân Khơ Me Đỏ. Vì thế, một thời gian dài nó đã bị xem như vùng đất không người ở, và không được quan tâm chăm sóc y tế và an ninh. Từ 2 năm nay, với sự hỗ trợ của Qũy Bill và Melinda Gates, WHO và chính phủ Cam Bốt đã triển khai nhiều chương trình hành động, nhờ đó, phương pháp điều trị kết hợp dược chất artemisinine đã dần thay thế cho lối điều trị đơn chất artemisinin.
Để hạn chế sự lây lan ký sinh trùng, giới chức y tế cũng đã quan tâm đến vật trung gian là muỗi Anophen. Mỗi công nhân làm việc trong rừng đều được trang bị một võng có màn che chống muỗi. Trong mỗi gia đình, mọi người đều được cấp một màn có tấm chất diệt côn trùng. Thế nhưng, Le Monde khẳng định cần phải làm nhiều hơn nữa để có thể loại hẳn những ký sinh trùng kháng thuốc trong khu vực, nhất là khi có nhiều ổ dịch bắt đầu xuất hiện ở ranh giới Miến Điện, Thái Lan và Trung Quốc và một tỉnh của Việt Nam.
Phe Áo Đỏ trở lại Bangkok
Hôm 19/11, hàng nghìn người « Áo Đỏ », phe chống đối Thủ tướng Thái Lan, đã đổ về trung tâm thủ đô Bangkok nhân kỷ niệm 6 tháng sau các cuộc biểu tình chống chính phủ khiến hơn 90 người thiệt mạng. Theo báo Le Figaro, sáu tháng sau vụ đàn áp của chính phủ, hiện tại khắp nơi ở thủ đô Bangkok, xuất hiện nhan nhãn những khẩu hiệu kêu gọi hòa giải. Thế nhưng, tình hình thực tế lại vô cùng phức tạp. Ngay cả Ban Hòa giải dân tộc cũng dự báo tâm trạng căng thẳng, lo âu và khuyng hướng tự tử của những người áo đỏ sau khi rời Bangkok. Một thành viên của một tổ chức bảo vệ nhân quyền ở Thái Lan cho biết, phe Áo đỏ cảm thấy thiếu minh bạch và thiếu sự công bằng trong tiến trình hòa giải dân tộc.
Le Figaro cũng dẫn lời nhận xét của biên đạo múa ông Pichet, một nghệ sỹ được cho là thuộc lớp người ăn nói bạo dạng nhất ở Thái Lan. Ông này cho rằng, hiện tại vết thương của sáu tháng trước vẫn chưa lành. « Hình ảnh một dân tộc hòa bình, đoàn kết dưới sự che chở của đức vua đã sụp đổ trước những khủng hoảng liên tiếp từ năm 2006, đối đầu giữa nhóm Áo Vàng theo tư tưởng bảo hoàng và bảo vệ tầng lớp thượng lưu giàu có ở Bangkok, và nhóm Áo Đỏ gồm những nông dân, công nhân và người nghèo khổ ủng hộ cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra. Sâu xa hơn, ông cho rằng, đây không chỉ đơn thuần là cuộc đối đầu giữa thành thị và nông thôn, giữa người giàu và người nghèo, người trí thức và giới thất học, mà đó là một cuộc chiến phức tạp của những quan niệm khác nhau về đường lối phát triển đất nước. Ông chua xót nói: « Chúng tôi phát hiện ra rằng chúng tôi đã chia rẻ và trong sẽ không thể hòa hợp được trong thời gian lâu lắm ».
Phát ngôn viên chính phủ hân hoan cho biết tình hình đã trở lại bình thường. Thế nhưng ông Pichet phủ nhận việc này và cho biết, ba tỉnh và ngay cả Bangkok vẫn đang trong tình trạng khẩn cấp, 210000 trang mạng bị phong tỏa, các trang Facebook bị bới tung để tìm thông tin có tính chất « lật đổ chính quyền », các kênh truyền hình bị chính phủ kiểm soát gắt gao. Ông bức xúc: « Thủ tướng Abhisit thành lập ban điều tra, ca ngợi tình yêu và sự hòa hợp, thế nhưng ông ta lại sử dụng nhà tù để chia rẻ chúng tôi ». Một nhà kinh tế học nhận định « Thái Lan đã đến độ chín muồi ». Và Pichet tự hỏi: « Đã chín rồi thì chả lẻ chẳng rụng sao? ».
Nobel: Trung Quốc không muốn bất cứ ai đi nhận giải
Trung Quốc đang bằng mọi giá ngăn chặn việc trao giải Nobel hòa bình cho Lưu Hiểu Ba, người đang lĩnh án 11 năm tù với tội « âm mưu lật đổ nhà nước ». Theo lịch trình, lễ trao giải sẽ được tổ chức ngày 10/12 ở Oslo, Na Uy. Thế nhưng, theo thư ký của Ủy ban Nobel Na Uy, buổi trao giải chắc chắn sẽ bị hoãn, do giấy chứng nhận, huy chương và 1 triệu euro tiền thưởng không có người nhận.
Theo quy định của Ủy ban Nobel, nếu người được giải vắng mặt, thì người thân trong gia đình có thể nhận thế. Thế nhưng, tờ báo cho biết, hai người ạnh em trai và vợ của ông Lưu Hiểu Ba điều đang bị cảnh sát quản thúc gắt gao, và hiện không thể rời khỏi Trung Quốc. Nhất là vợ ông, bà này hiện đang bị quản thúc tại gia, căn hộ bà bị đặt máy camera theo dỏi và hàng chục cảnh sát bao vây.
Chính phủ Trung Quốc cho rằng, việc trao giải này là một quyết định sai lầm. Bắc Kinh vì thế đã tăng cường các hoạt động ngoại giao nhằm thúc ép 58 nước khách mời tẩy chai buổi lễ. Theo Ủy Ban Nobel, ngoài Trung Quốc, hiện tại đã có 5 quốc gia tuyên bố không tham dự, đó là Irak, Maroc, Cuba, Nga và Kazakhstan. 36 nước đã tuyên bố ủng hộ và 16 nước còn đang do dự.
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Lisboa
Le Monde ngày 20/11 có bài phân tích và dành một trang để đăng bài phát biểu (dịch từ tiếng Anh) của tổng thống Obama. Bài viết chạy tít lớn trên trang nhất: « Barack Obama: Châu Âu và Mỹ trước thách thức Afghanistan ». Ở đây, xin lượt qua bài phát biểu của tổng thống Obama để thấy rõ quan điểm của Mỹ trong tình hình mới.
Trước tiên, ông Obama khẳng định tầm quan trọng của mối quan hệ Hoa Ky-Châu Âu. Ông cho rằng, không có một khu vực nào trên thế giới có mối quan hệ đồng nhất về giá trị, quyền lợi, sức mạnh và mục đích với Hoa Kỳ như Châu Âu. Quan hệ kinh tế hai bên cũng xếp hàng đầu thê giới. Ông nhấn mạnh, Mỹ và Châu Âu sẽ cùng nỗ lực ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, thúc đẩy hòa bình Trung Đông và đương đầu với thảm họa biến đổi khí hậu. Ông còn tuyên bố: « Chúng ta là những đối tác thân thiết nhất ».
Bên cạnh những phân tích chính sách sắp tới ở Afghanistan, ông Obama cho rằng ở hội nghị lần này Nato cần xác định đâu là lực lượng và đối tác cần thiết của Nato để đối đầu với những thách thức cửa thế kỷ 21. Theo ông, việc đó cần bắt đầu bằng sự tái khẳng định nguyên tắc cốt lõi của liên minh là: một nước bị tấn công có nghĩa là cả khối bị tấn công.
Đáng chú ý hơn cả là trong bài phát biểu, tổng thống Obama đặt biệt nhấn mạnh tầm quan trọng trong mối quan hệ với Nga. Ông nhấn mạnh, Nato và Nga có thể thúc đẩy trở lại quan hệ song phương. Nato xem không xem Nga là « đối thủ », mà là « đối tác ». Hai bên có thể tăng cường hợp tác trong vấn đề Afghanistan, chống ma túy và đối phó với nhũng thách thức của thế kỷ 21…Từ những tiến triển trong quan hợp tác về hệ thống lá chắn tên lửa, hai bên có thể « biến những căng thẳng vừa qua thành nguồn hợp tác để cùng đương đầu với các mối đe dọa ».
Lê Phước (RFI)