Theo ông Trường Bình, tình hình ngành truyền thông Trung Quốc đã có nhiều thay đổi. Trước kia, đối với họ, trách nhiệm chính trị phải đặt lên hàng đầu, còn hoạt động thương mại chỉ là thứ yếu. Còn ngày nay, họ đã dần xa vai trò tuyên truyền thuần túy, mà đã bắt đầu hoạt động theo cơ chế thị trường. Tức sau khi đã kiếm được tiền rồi thì họ mới quay lại nhiệm vụ cung cấp thông tin.
Về lý tưởng nghề nghiệp, ông cho biết, những nhà báo có lý tưởng đang ngạt thở dưới sức ép kiểm duyệt. Nhiều người trong số họ chịu ảnh hưởng tư tưởng của những năm 1980, thời kỳ được cho là hoàng kim của tư tưởng đổi mới. Họ mong muốn ngành truyền thông được dễ thở và độc lập hơn.
Liên quan đến việc gần đây một vài lãnh đạo Trung Quốc có vẻ mở rộng dân chủ khi kêu gọi người dân mạnh dạn nêu thắc mắc, Trường Bình cho rằng đó chỉ là một cách kiểm soát của chính quyền. Theo ông, trong một nền dân chủ thật sự, thì chả cần giới chức phải bảo người dân nên làm đều nay hay đều khác.
Hiện tại, quyền tự do báo chí ở Trung Quốc luôn bị bó buộc. Như ở Đài Loan, một đất nước dân chủ và tự do ngôn luận, báo chí dám tấn công cả người đứng đầu nhà nước. Còn ở Trung Quốc, đó là một chuyện khác. Báo giới phải chịu trách nhiệm khi đăng bài như vậy.
Vì có nhiều ảnh hưởng trong xã hội, giới truyền thông là một lĩnh vực dễ bị thoái hóa biến chất nhất. Đa số các nhà báo đều nhận phong bì đặt hàng để viết bài. Vì thế, họ không thể chỉ trích hay phê phán người đã đút tiền cho họ. Trong các buổi họp báo, chính quyền thường phát nhiều phong bì hơn các công ty. Có nhiều nhà báo móc ngoặc với chính quyền để viết bài theo ý họ. Ông Trường Bình nhận đinh: « Vì thế, những người này không nên kêu ca bất công khi mọi người khinh thường họ ».
Một thực trạng khác là, nhiều nhà báo lúc đầu viết rất hay, rất thật, nhưng khi đã có chức vụ tương đối nào đó, họ phải chấp nhận từ bỏ nhiều thứ. Vì thế, họ phải luôn đứng trước hai con đường: vừa viết điều mình muốn viết, vừa viết điều mà chức vụ mình cần viết. Thế nhưng, có người cho rằng, nên tạm chấp nhận mâu thuẫn này, và chờ đợi. Khi nào nắm được chức vụ cao thì sẽ viết sự thật mình muốn viết. Về vấn đề này, ông Trường Bình cho rằng, có ai dám chắc khi đã lên cao người ta không thay đổi. Mà thường thì khi có chức vụ rồi, người ta trở thành kiểu người mà buổi đầu họ luôn chống lại.
Cà phê: Phải lựa chọn giữa arabica và robusta
Trong lĩnh vực nông phẩm, tuần san Courrier International có bài « Người trồng cà phê sẽ phải chọn lựa giữa arabica và robusta ». Bài viết cho biết, để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến cà phê hòa tan của mình, tập đoàn Nestlé khuyến khích nông dân Mêhicô trồng loại robusta. Thế nhưng, người dân lại thích arabica, vì loại này có hiệu quả kinh tế cao hơn.
Ngày 27 tháng 8 vừa qua, tập đoàn nông thực phẩm số một thế giới Nestlé đã công bố một dự án đầy tham vọng, theo đó sẽ biến nhà máy Nescafé ở Toluca (thủ phủ bang Mexico) thành trung tâm chế biến cà phê hòa tan lớn nhất thế giới. Một quan chức tập đoàn cho biết, trong 5 năm tới, Nestlé sẽ tăng gấp đôi lượng cà phê mua trực tiếp từ những người trồng cà phê hoặc các hiệp hội của họ, cụ thể là sẽ mua 180 000 tấn cà phê mỗi năm. Nhà máy Tobuca sẽ tăng công suất thêm 40% với mức đầu tư 74 triệu đô la.
Trong khuôn khổ dự án này, Nestlé sẽ hỗ trợ giống kháng sâu bệnh cho 4000 người trồng cà phê trong 4 bang ở Mehicô. Thế nhưng, trong khi còn chưa thu hút được nông dân, thì tập đoàn này đã làm dấy lên chỉ trích từ các nghiệp đoàn cà phê. Theo họ, nếu như thế, thị trường sẽ tràn ngập cà phê giá rẻ.
Về giá cụ thể, theo Tổ chức Cà phê Quốc tế, ngày 11/11, cà phê arabica loại Colombia có giá 247 đô la cho 50 kilo, trong khi giá robusta chỉ có 93 đô la. Thế nhưng, Nestlé lại nhắm vào cà phê robusta. Các chuyên gia cho rằng trồng robusta ở Mêhicô sẽ không cho hiệu quả kinh tế cao bởi giá thành sản xuất lớn hơn nhiều nước sản xuất cà phê khác, nhất là Việt Nam, nơi mà lương công nhân thấp hơn rất nhiều.
Thời gian qua, nhu cầu cà phê arabica tăng, trong khi lượng cung lại giảm do mất mùa ở Colombia và Brasil. Vì thế, giá cà phê tăng vọt. Trên cơ sở đó, các nhà phân tích cho rằng, dự án của Nestlé là một giải pháp hợp lý, giúp giảm chi phí và tránh việc người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi sự bất thường của giá cả. Thế nhưng, người trồng cà phê lại lo ngại sẽ rơi vào tình trạng sản xuất thừa của năm 2001. Năm ấy, Việt Nam và Indonesia sản xuất đạt kỷ lục, khiến giá robusta tụt xuống chỉ còn 18 đô la cho 60 kilo và arabica là 50 đô la, gây thiệt hại nặng nề cho các nhà sản xuất
Miến Điện: Vai trò của bà Aung San Suu Kyi sau khi được tự do
Sự kiện bà Aung San Suu Kyi được trả tự do tiếp tục thu hút dư luận quốc tế. Một số tuần san Pháp cũng dành bài phân tích sự kiện này.
Le Nouvel Observateur có bài đăng mang dòng tựa: « Thánh nữ và các tướng lĩnh ». Tác giả đặt một loạt câu hỏi cho việc bà được trả tự do: Có phải vì thời gian quản thúc tại gia của bà đã hết hạn vào ngày 13/11? Chắc chắn là thế. Nhưng đó không phải là nguyên nhân chính và duy nhất. Bởi từ khi lên nắm quyền vào năm 1988, chính phủ quân phiệt đã không ít lần tỏ ra tàn nhẫn và bất nhân với người phụ nữ đối lập này. Thậm chí cũng nhiều lần họ tìm cớ kéo dài thời gian giam giữ bà. Không phải do tôn trọng luật pháp hay lòng nhân đạo chợt đến trong muộn màng đã khiến chính phủ có quyết định như vậy.
Tác giả nhận định, hành động này nhằm đánh lạc hướng dư luận về cuộc bầu cử bị xem là màn kịch vừa qua. Thế thì, từ đây, bà Aung San Suu Kyi sẽ đóng vai trò gì trên trường chính trị Miến Điện, trong khi đảng của bà đã bị giải tán và bà chỉ còn là « biểu tượng của dân chủ »?
Bất khuất nhưng rất yêu chuộng hòa bình, bà đã kêu gọi chính phủ thương thuyết và cỗ võ cho một cuộc cách mạng bất bạo động. Hiện tại, chính phủ vẫn giữ im lặng, như thể đang cố tình chờ đợi cho đến khi cảm giác khoan khoái cho việc bà được trả tự do lụi tàn, và cho đến khi nghị lực bà suy mòn trong những cuộc chiến chính trị đầy gian truân phía trước.
Còn theo tuần san L’Express thì đó là « Một sự tự do có tính toán ». Tác giả cho rằng, do việc trả tự do cho giải Nobel Hòa bình 1991 luôn được các nước phương Tây và ngay cả những quốc gia anh em trong khối ASEAN yêu cầu, chính phủ quân phiệt đã thử một bước đi đầy tính toán: Trả tự do để thoát khỏi tình trạng bị cô lập, và để các nước phương Tây hủy bỏ những biện pháp trừng phạt.
Gia đình Obama
Cuối cùng xin mời quý vị đến với một thông tin khá thú vị liên quan đến gia đình tổng thống Barack Obama.
Trong mục Chân Dung, tuần san L’Express thông tin về người em trai cùng cha khác mẹ của tổng thống Hoa Kỳ. Bài viết đăng trên trang 76 với dòng tựa: « Người con út trong gia đình Obama ».
Tuần rồi, George Obama, đã đến Paris để chủ trì buổi ra mắt quyển hồi ký của anh. Đó là câu chuyện về một cuộc đời đầy sóng gió.
George Obama mồ côi cha khi chưa đầy tuổi, lớn lên trong một khu ổ chuột ở Kenya. Trước kia, anh mong ước trở thành kỹ sư. Nhưng sau đó, anh đã từ bỏ gia đình để sống những ngày trộm cắp và bán ma túy… đến mang tù tội. Sau những ngày dài lao lý, anh mới nhận ra giá trị của tự do. Từ đó, anh tham gia các hoạt động xã hội để cứu giúp người nghèo khổ.
Trong mối quan hệ với tổng thống Barack Obama, George cho biết, từ trước đến nay, họ chỉ gặp nhau có hai lần. Lần thứ nhất vào năm 1987. Khi ấy, anh vừa 5 tuổi. Người anh Barack đã đến thăm gia đình ở Kenya và có đến chào anh khi anh đang chơi bóng với các bạn học ở trường. Lần thứ hai vào năm 2006, khi đó đã là thượng nghị sỹ, Barck lại đến thăm gia đình ở Kenya. Nhưng lúc đó, chẳng ai buồn để ý đến George, một người từng mang tù tội.
Dù đã từng có lời dị nghị rằng tổng thống Obama bỏ mặc em trai, nhưng Goerge vẫn đánh giá tốt về anh mình, khi cho rằng: « Anh ấy là một tấm gương cho nhiều người, mà trước hết là tôi ».
Lê Phước (RFI)