Điểm báo Quốc tế

Thông tín viên nhật báo Le Monde tại Bắc Kinh trong bài viết mang tựa đề « Trung Quốc trong cuộc chinh phục các nguồn lợi dưới đáy đại dương » đã cho biết, Bắc Kinh rõ ràng đang muốn dẫn đầu trong cuộc đua tìm kiếm các nguồn khoáng vật dưới đáy đại dương.

Được bí mật chế tạo từ năm 2003, chiếc tiềm thủy đỉnh có chở người mang tên Giao Long, vào mùa hè này đã lặn được đến độ sâu 3.759 m ở phía nam Biển Đông. Về mặt kỹ thuật thì chiếc tàu ngầm này lặn được đến 5.000 m, tương đương với chiếc Nautilus của Pháp được chế tạo từ năm 1984. Còn trên lý thuyết, thì tàu ngầm Giao Long có thể hoạt động ở độ sâu đến 7.000 m, trong khi chiếc tàu ngầm Shinkai của Nhật chỉ đạt tối đa 6.500 m. Ông Pierre Cochonat, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khai thác Biển của Pháp, gọi tắt là Ifremer, chuyên gia chuyên nghiên cứu về đáy biển sâu, phụ trách thăm dò và chiến lược khoa học của viện đã nhận xét: «Giao Long là tiềm thủy đỉnh đời cuối, được thụ hưởng những tiến bộ kỹ thuật mới nhất».

Le Monde cho biết thêm, một căn cứ chuyên nghiên cứu về các hệ thống ở đáy biển sâu đang được xây dựng tại Thanh Đảo thuộc tỉnh Sơn Đông. Căn cứ này sẽ tiếp nhận chiếc Giao Long, hiện tạm đậu tại Vô Tích, gần Thượng Hải, và các tàu ngầm không người điều khiển khác của Trung Quốc.

Việc Trung Quốc bước chân được vào nhóm rất hạn chế các quốc gia có khả năng khai thác được đáy đại dương, là kết quả của nỗ lực tập trung về nghiên cứu phát triển. Chiếc Giao Long là một dự án chủ chốt của kế hoạch 863 – đây là một kế hoạch nằm trong những chương trình lớn của Trung Quốc – có đến hàng trăm viện nghiên cứu và công ty cùng tham gia.

Theo Phó giám đốc cơ quan Comra, viết tắt từ China Ocean Mineral Resources Research and Development Association, tạm dịch Hiệp hội Nghiên cứu và Phát triển Nguồn lợi Khoáng vật Đại dương Trung Quốc, thì chiếc Giao Long do các chuyên gia Trung Quốc vẽ kiểu. Tất nhiên khoang dành cho thuyền viên làm bằng titane phải nhập từ Nga. Còn các cánh tay thủy lực và phần thân bằng vật liệu nhựa và thủy tinh tổng hợp hiện đại, chịu được áp suất rất cao, thì do Mỹ cung cấp. Hoa Kỳ vốn là quốc gia đi tiên phong trong kỹ thuật tàu ngầm, vì chiếc tiềm thủy đỉnh đầu tiên của Mỹ được chế tạo từ năm 1964.

Ngược lại, hệ thống máy định vị âm thanh dưới nước và hệ thống điều khiển tự động được chế tạo tại Trung Quốc, cho phép di chuyển tự động với một khoảng cách cố định so với địa hình đáy biển. Cũng theo Phó giám đốc Comra, đây là tiềm thủy đĩnh đầu tiên có được tính năng này trên thế giới. Ông nói: « Chúng tôi tự hào có được chiếc tàu ngầm linh hoạt nhất toàn cầu ». Chiếc Giao Long có bảy chân vịt và bình điện rất mạnh.

Le Monde nhận định, việc khai thác các nguồn lợi dưới đáy đại dương lâu nay vẫn là tham vọng của nhiều nước. Mong muốn này càng được thúc đẩy trong các điều kiện kinh tế hiện nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng hơn dự kiến của các nước tiêu thụ nhiều nguyên vật liệu, như Trung Quốc và Ấn Độ. Có ba, bốn loại nguồn lợi đang được dòm ngó, như các tảng đá chứa mangan nằm trong lòng đại dương, hoặc các lớp trầm tích có lưu huỳnh, những dãy núi dưới đáy biển chứa đầy khoáng kim loại sản sinh ra từ các khối mác-ma trồi lên ở những nơi vỏ quả đất bị nứt. Những lớp vảy cứng chứa cobalt, và mê-tan ngậm nước cũng là các mỏ rất giàu tiềm năng.

Le Monde nói thêm, hồi tháng 5, Trung Quốc đã gây ngạc nhiên khi trở thành quốc gia đầu tiên muốn được giao khai thác một vùng biển có trầm tích lưu huỳnh, thuộc hải phận quốc tế. Đã có công ty Nautilus của Canada khai thác loại này, nhưng trong hải phận Papouasie - Tân Guinée. Còn Viện Ifremer thì hồi mùa hè đã bắt đầu thăm dò một vùng khác thuộc đặc khu kinh tế của Pháp.

Trung Quốc không có lớp trầm tích lưu huỳnh nào trong vùng biển của mình cả. Những nơi được xem là có mỏ lưu huỳnh đều nằm trong hải phận quốc tế, ở dải phân chia đại dương. Một hợp đồng giữa Comra của Trung Quốc và ISA, tức Cơ quan Quốc tế về đáy đại dương đang chuẩn bị được thông qua. Tuy Comra khẳng định hợp đồng trên liên quan đến việc thăm dò, chứ không phải khai thác, nhưng rõ ràng là đã gây ra nhiều lo ngại. Ông Pierre Cochonat nhận xét: « Trên thế giới mỗi khi nghe nói đến Trung Quốc là người ta chú ý ngay, chỉ vì Trung Quốc đang ở thế rất thuận lợi về mặt tài chính, để có thể hoàn thành những dự án lớn ».

Hợp đồng này giúp đẩy nhanh công tác nghiên cứu, trong thời điểm mà các nhà khoa học muốn khám phá thêm, cũng phù hợp với các quốc gia muốn biết có thể làm được gì trong mười, hai mươi năm tới. Bài báo kết luận: Với việc cắm cờ ở đáy Biển Đông hồi mùa hè, ở gần vùng biển tranh chấp với các nước láng giềng, chiếc Giao Long đã gây ra rất nhiều quan ngại.

Trung Quốc dẫn đầu trong việc xây dựng nhà máy điện nguyên tử

Cũng liên quan đến Trung Quốc, nhật báo kinh tế Les Echos nhận xét, với việc động thổ xây dựng một lò phản ứng mới có công suất 650 MW hôm 22/11 tại đảo Hải Nam, Bắc Kinh đang dẫn đầu trong việc chạy đua xây dựng các nhà máy điện nguyên tử.

Tờ báo cho biết, hầu như cứ mỗi sáu tuần lễ lại có một công trường xây dựng nhà máy điện nguyên tử mọc lên tại nước này. Kể từ đầu năm đến nay, đã có 8/12 công trường mới được tiến hành, theo như ghi nhận của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Như vậy Trung Quốc đã bỏ xa Nga, Nhật và Braxin về tốc độ xây dựng, còn về công suất thì Trung Quốc đã chiếm đến 27 trên tổng số 52 gigawatt, tổng công suất của các nhà máy điện nguyên tử đang được xây dựng trên thế giới từ nay cho đến năm 2020.

Hiện nay Trung Quốc có 10 lò phản ứng nguyên tử, với công suất lắp đặt là 10,8 gigawatt. Nhưng tham vọng của Bắc Kinh là vô bờ bến. Trung Quốc muốn tăng lên 40 gigawatt từ nay cho đến năm 2020, thậm chí còn muốn nâng chỉ tiêu trên lên đến 80 gigawatt để hạn chế việc sử dụng nhiên liệu dầu hỏa.

Sự leo thang này tất nhiên sẽ dẫn đến việc giá uranium tăng lên. Đây còn là lý do khiến các tập đoàn Trung Quốc mua cổ phần, hùn vốn vào các mỏ để đảm bảo nguồn cung. Trước mắt, Bắc Kinh đang nhân rộng việc hợp tác dài hạn với các nhà sản xuất uranium. Một ví dụ cụ thể, cách đây vài tuần, tập đoàn điện lực Trung Quốc CGNPC đã ký hợp đồng trị giá 3 tỉ đô la với tập đoàn Pháp Areva, để được cung ứng uranium trong 10 năm tới.

Thái Lan: Phá thai lậu vẫn là vấn đề nan giải

Nhìn sang nước láng giềng của Việt Nam là Thái Lan, nhật báo cánh tả Libération chú ý đến việc phát hiện xác hai ngàn hài nhi trong một ngôi chùa ở Bangkok, cho thấy quy mô của các vụ phá thai lậu tại nước này. Thông tín viên Arnaud Dubus cho biết, sau khi tin này được tung ra, nhiều người dân Bangkok đã tìm đến chùa Pai Nguen Chotanaram, đặt lên khu đất phía sau lò thiêu của chùa những món đồ chơi, thú nhồi bông hay quần áo trẻ em.

Đó là nơi mà những người cảnh sát đi điều tra về các phòng mạch phá thai lậu đã phát hiện ra xác của khoảng hai ngàn hài nhi, được bọc trong những túi nhựa và chôn sơ sài. Một nhân viên của chùa cho biết, điều làm cho người ta xúc động là xác các hài nhi đã không được thiêu, vì lò thiêu của nhà chùa bị hư.

Theo tác giả bài báo, sở dĩ người Thái Lan bị sốc, trước hết là vì theo đạo Phật, bào thai đã là một con người ngay từ ngày đầu tiên mới được hoài thai. Sự kiện này cũng làm họ bỗng chốc nhận thức được tầm cỡ của một vấn đề xã hội dù không hề mới mẻ: đó là số lượng đông đảo các cô gái còn ở tuổi vị thành niên có bầu phải đi phá thai.

Các xác hài nhi trên có nguồn gốc từ hơn một chục « phòng mạch », một số ở ngay mặt tiền đường lớn, số khác chỉ là những căn phòng đơn sơ trong các tòa nhà chung cư, thậm chí không có cả ghế khám phụ khoa. Tại Thái Lan, phá thai là bất hợp pháp, trừ trường hợp bị hiếp dâm hay nếu sinh con sẽ nguy hiểm cho sức khỏe người mẹ. Để đáp ứng nhu cầu thực tế, hàng ngàn phòng mạch tư đã lén lúc làm công việc phá thai.

Libération đặt câu hỏi, liệu xì-căng-đan này có gây ra tranh luận về việc hợp pháp hóa phá thai hay không? Câu trả lời là không, vì Thủ tướng Abhisit Vejjajiva, vốn có cha là bác sĩ, đã bác bỏ thẳng thừng, với lý do không thể đi ngược lại quan điểm của Y sĩ đoàn, vốn rất bảo thủ. Một dân biểu thuộc đảng của ông Abhisit đã đưa ra một dự luật đề nghị thành lập một ủy ban quốc gia có nhiệm vụ nghiên cứu từng trường hợp cụ thể để cho phép phá thai hay không. Nhưng ngay cả đề nghị dè dặt này cũng bị dư luận phản kháng.

Trong một xã hội mà tình dục vẫn là vấn đề kiêng kỵ, cuộc « cách mạng » mà Thủ tướng Abhisit đề xuất là đưa giáo dục giới tính vào trường trung học. Tác giả bài báo cho rằng, đây là một ý định tích cực, nhưng vẫn còn quá khiêm tốn để khởi đầu cho một giải pháp.

Thụy My (RFI)