Năm 2011 có thể xem là giai đoạn hậu khủng hoảng. Chính sách nới lỏng định lượng tiền tệ giống như con dao hai lưỡi, cùng với việc tiêm “thuốc trợ tim” vào nền kinh tế yếu ớt của Mỹ, thì nó đồng thời cũng khiến chính phủ nước này phải gánh một khoản nợ công khổng lồ. Tuy nhiên, con dao hai lưỡi này không chỉ hướng mũi nhọn vào nước Mỹ mà còn làm “chảy máu” nền kinh tế toàn cầu.
Dưới đây Tamnhin.net giới thiệu với bạn đọc “10 nghi vấn lớn dành cho năm 2011”
Kinh tế thế giới hồi phục không bền vững?
Liệu nước Mỹ có phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ vào năm 2011? Hay nước Mỹ sẽ chuyển nguy cơ ấy ra “nước ngoài”?
Bên cạnh đó là sự bất ổn của thị trường tài chính quốc tế và thiếu thống nhất của các chính sách tiền tệ đã tạo nên bóng mây u ám phủ lên viễn cảnh phục hồi của kinh tế thế giới. Nguy cơ một cuộc “khủng hoảng lần 2” là mối lo treo lơ lửng trên đầu mỗi quốc gia.
Mặt khác, các nước đang phát triển với đại diện là những nền kinh tế mới nổi đã trở thành lực lượng đi đầu, dẫn dắt tiến trình phục hồi của kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, các quốc gia này cũng không tránh khỏi những khó khăn phát sinh trong và ngoài nước. Những khó khăn trong nước như: các gói kích thích kinh tế đã hết phát huy tác dụng và đang phải dừng lại, trong khi mối đe dọa của lạm phát cứ ngày một lớn dần lên. Những khó khăn bên ngoài như: nhu cầu nhập khẩu của các quốc gia phát triển giảm mạnh, ngoài ra còn phải đối mặt với bong bóng kinh tế và những rủi ro về đồng vốn. Một khi thị trường mới nổi có biến động, kinh tế toàn cầu sẽ càng khó phục hồi.
Liệu 2011 có là năm mà “phương Tây u ám, phương Đông sáng sủa”, và là năm đầu tiên của quá trình phục hồi không bền vững?
G20 tái thiết lập trật tự tài chính quốc tế?
Năm 2011, tại Pháp sẽ diễn ra hội nghị cấp cao lần thứ 6 của Nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới G20. Các nước đã xích lại gần nhau trong một diễn đàn chung khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu phủ bóng mây u ám lên tương lai phát triển của mọi quốc gia, và hội nghị lần này tiếp tục được mong chờ sẽ tạo ra bước ngoặt. Bởi vì, nước chủ nhà năm tới là Pháp, quốc gia luôn đi đầu cổ súy cải cách trật tự tài chính toàn cầu.
Tổng thống Pháp Sarkozy đã chuẩn bị hết sức chu đáo cho hội nghị lần này. Ông từng phát biểu đầy tự tin rằng: nước Pháp với vai trò chủ tịch luân phiên của G20, cam kết hội nghị diễn ra vào năm tới sẽ hoàn thành 3 mục tiêu: cải cách hệ thống tiền tệ quốc tế, hệ thống hóa giá cả thị trường nguyên vật liệu và thúc đẩy quá trình cơ cấu hóa G20.
Tuy nhiên, điều này không hề dễ dàng.
G20 có thể đi bao xa trên con đường cải cách hệ thống tiền tệ quốc tế, vẫn còn là câu hỏi chưa có lời giải đáp. Trong khi đó, rất có thể tại hội nghị lần này một cuộc xung đột mới sẽ diễn ra giữa các lực lượng đối lập.
Cục diện mới nào cho bán đảo Triều Tiên?
Bối cảnh căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên kéo dài suốt năm 2009 đến hết năm 2010. Ngày 20 tháng 12, Hàn Quốc tiến hành cuộc tập trận bắn đạn thật trên đảo Yeonpyeong. Thị trường cổ phiếu của Trung Quốc ngay lập tức có phản ứng mạnh mẽ. Giới phân tích Trung Quốc bình luận sự kiện này như sau: bán đảo Triều Tiên cách chúng ta gần hơn chúng ta tưởng.
Dưới sự tác động đa phương, cục diện trên báo đảo Triều Tiên trong năm 2011 sẽ diễn biến theo chiều hướng nào?
Năm 2011, Mỹ và Liên Bang Nga sẽ tham gia hội nghị cấp cao Đông Á, an ninh quốc gia liệu có được đẩy lên thành chủ đề chính của hội nghị lần này? Đông Á luôn đề cao tính thống nhất khu vực, nhưng với sự tham gia của Ấn Độ, Liên Bang Nga và Mỹ, liệu thiên hướng đó có bị “lệch lạc”?
Khu vực đồng Euro sẽ có thêm nhiều “Hy Lạp” mới?
2010 là “năm cứu trợ” của Khu vực đồng tiền chung châu Âu. Đằng sau Hy Lạp và Iceland vẫn còn một hàng dài danh sách các quốc gia có nguy cơ rơi vào khủng hoảng như: Bồ Đào Nha, Latvija, Lithuania, Tây Ban Nha, và thậm chí cả quốc gia hùng mạnh là Pháp.
Năm 2011 sẽ có thêm nhiều “Hy Lạp” vỡ nợ? Sau khi đã vắt kiệt sức để chống đỡ cho Hy Lạp và Iceland, liệu châu Âu có còn đủ lực để tiếp tục hành động cứu trợ mới? Tỷ giá đồng Euro quy đổi sang USD sẽ chuyển biến ra sao? Và điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến kinh tế toàn cầu và tình hình chính trị quốc tế?
Sau khi Mỹ rút quân, Afghanistan sẽ ra sao?
Theo kế hoạch, tháng 7 năm 2011, Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, quá trình này có thể kéo dài đến tận năm 2014. Trong khoảng thời gian đó, sẽ xảy ra không ít biến động, tiêu biểu là cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 2012.
Còn về Afghanistan, liệu tình hình ở quốc gia này có được cải thiện hơn vào năm 2011? Mặc dù sức mạnh an ninh quốc phòng của Afghanistan không ngừng được củng cố, nhưng liên tiếp các vụ khủng bố đẫm máu khiến người ta không thể lạc quan về một cục diện an ninh mới cho quốc gia Hồi giáo này.
Đối với việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, có người cho rằng đó là biểu hiện của sự suy thoái sức mạnh quân sự và chủ nghĩa bá quyền Mỹ tại khu vực này. Nhưng cũng có người cho rằng, đó chẳng qua là một hình thức dịch chuyển quân sự, rút lực lượng ở nơi này về để chuẩn bị cho chiến lược quan trọng hơn ở khu vực khác của Nhà Trắng. Cũng có ý kiến nhận định, quân đội Mỹ đang chuyển hóa cấu trúc từ một đội quân tác chiến quy mô lớn, phụ thuộc vào hệ thống vũ trang cồng kềnh và quân dụng tốn kém sang một phương thức tác chiến giản tiện hơn, linh hoạt và cơ động hơn.
Dù là với mục đích gì, những thay đổi trong chiến lược quân sự của Mỹ đều rất đáng quan tâm. Bởi vì những động thái của Mỹ tại Afghanistan có thể sẽ được nhân rộng khắp vùng Trung Đông và thậm chí cả khu vực Đông Á.
Kỉ niệm 10 năm sự kiện 11-9, ngọn cờ chống khủng bố nào sẽ được giương lên?
Ngày 11 tháng 9 năm 2011, tại tòa nhà trung tâm thương mại thế giới ở New York, nước Mỹ sẽ tổ chức lễ kỉ niệm 10 năm xảy ra sự kiện 11-9.
10 năm qua, cuộc chiến chống khủng bố của nước Mỹ đã làm lung lay mạng lưới khủng bố quốc tế, khiến cho các tổ chức khủng bố khó có thể phát động những cuộc tấn công quy mô lớn như cuộc tấn công ngày 11-9 và 11-3.
Nhưng chúng ta không nên vì vậy mà thiếu cảnh giác với chủ nghĩa khủng bố. Bên cạnh đó, nạn cướp biển vẫn sẽ là những thông tin làm nóng các phương tiện truyền thông trong năm 2011. Nước Mỹ sẽ áp dụng chiến lược chống khủng bố nào? Hợp tác toàn cầu chống khủng bố có thể từng bước thay thế hành động đơn phương hay không?
Giá dầu thô sẽ lập kỷ lục 100 USD/thùng?
Cuối năm 2010, giá dầu thô trên thị trường quốc tế đã vượt ngưỡng 90 USD/thùng. Liệu sang năm 2011, giá dầu có lập kỷ lục 100 USD/ thùng và trở thành đề tài nóng hổi của thị trường năng lượng quốc tế? Các mỏ dầu đang dần cạn kiệt, vì vậy, giá dầu chạm đỉnh sẽ là nỗi ám ảnh thường trực của con người.
Nhưng cũng có chuyên gia cho rằng, sẽ có đủ dầu thô cho thị trường thế giới trong năm 2011.
Giá cả ảnh hưởng đến chi tiêu. Nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và đảm bảo có thể tiếp tục phát triển, các quốc gia trên thế giới đang ra sức điều chỉnh cơ cấu năng lượng, Trung Đông cũng không ngoại lệ. Giá dầu thô tăng cao có tác dụng hướng nhu cầu đến với nguồn năng lượng sạch.
Khủng hoảng lương thực?
Cuộc khủng hoảng lương thực năm 2008 chưa kịp lắng xuống, thì nửa cuối năm 2010, giá lương thực quốc tế đã tăng phi mã. Liệu sang năm 2011, cuộc khủng hoảng lương thực tương tự năm 2008 có tái diễn?
Cũng giống như 2 năm trước, lương thực tăng giá trong năm nay do nhiều nhân tố tác động như: giá năng lượng tăng, nhu cầu nhiên liệu sinh vật tăng, USD mất giá và sản xuất giảm do thiên tai. Điều khác biệt là, giá lương thực năm 2010 tăng cao trong bối cảnh sản xuất lương thực dồi dào, dự trữ đầy đủ và cung cầu về cơ bản là cân bằng.
“Nghị định thư Kyoto” đạt được đồng thuận?
Sau những sóng gió tại Copenhagen, Đan Mạch, con thuyền hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc lại tiếp tục giong buồm ra khơi tại Cancun, Mexico. Nhưng sau khi hội nghị kết thúc, người ta vẫn thấp thỏm chờ đợi những diễn biến tiếp theo trong năm 2011.
Tại Cancun, có thể nói cuộc chiến bảo vệ “Nghị định thư Kyoto” đã gặt hái được những thành công mang tính giai đoạn. Nhưng, đối mặt với năm 2012 sắp đến gần, số phận của Nghị định thư này sẽ càng trở nên mong manh, mờ mịt. Năm 2011, tại Nam Phi, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ quyết định tiếp tục hay chấm dứt Nghị định thư này. Có thể thấy, vấn đề được đề cập và thảo luận trong hội nghị đã vượt xa nội dung khoa học đơn thuần của biến đổi khí hậu, thay vào đó là màu sắc chính trị và tranh chấp quốc tế ngày một đậm nét. Liệu hội nghị năm 2011 có đạt được sự đồng thuận?
Gói kích thích “4000 tỷ” của Trung Quốc dành cho công nghệ mới và năng lượng sạch?
Năm 2010, Quốc vụ viện Trung Quốc chính thức công bố 7 ngành sản xuất mới chiến lược thuộc các lĩnh vực: tiết kiệm năng lượng bảo vệ môi trường, công nghệ thông tin thế hệ mới và năng lượng mới.
Có người đã so sách kế hoạch này với gói kích thích “4000 tỷ”.
Liệu Trung Quốc có thể sử dụng hiệu quả nguồn vốn trong dân để phát triển ngành sản xuất mới hay không? Và chính phủ nước này làm thế nào để không lặp lại những sai lầm trong quá trình thực hiện gói kích thích “4000 tỷ” trước đó? Chúng ta sẽ có được câu trả lời vào năm tới.
Nam Anh (Tổng hợp)Tamnhin.net