Le Monde điểm lại quá trình phát triển của đại dịch gia súc. Vào ngày 28/11, ổ bệnh đầu tiên đã được phát hiện. Tính đến ngày 12/1, số lượng ổ dịch đã lên đến 114, trải rộng khắp trên hơn một nửa diện tích Hàn Quốc.
Các biện pháp mà chính phủ Hàn Quốc tiến hành là đóng cửa các chợ bán gia súc, và một số vườn bách thú, cũng như hạn chế việc di chuyển. Sáu mươi tám ngàn binh sĩ đã được triển khai để hỗ trợ các địa phương trong các hoạt động giết mổ. Hơn hai triệu thú nuôi đã được tiêm chủng kể từ ngày 25/12. Trong cuộc họp ngày 6/1, Tổng thống Lee Myung Bak đã tuyên bố chuẩn bị các biện pháp quy mô lớn để đối phó với đại dịch, đặc biệt là mua đủ vắc xin cho 6,5 triệu thú nuôi. Kể từ giờ trở đi, những nhà nông khi xuất ngoại phải thông báo với chính quyền. Ngoài ra chính phủ Hàn Quốc cũng đã chuẩn bị một dự luật buộc các nhà chăn nuôi phải cho qua đào tạo về vệ sinh dịch tễ.
Le Monde điểm lại các hậu quả kinh tế của đại dịch đang diễn ra. Thiệt hại về tiền ước tính khoảng 1.400 tỷ won (tương đương gần 1 tỷ euro). Giá thịt cũng tăng rất mạnh, trong khi giá cả thực phẩm vốn đã tăng nhiều, khi càng gần đến ngày Tết âm lịch (3/2). Thêm vào đó, Tổ chức Thú y Thế giới đã đặt Hàn Quốc vào danh sách các nước có nguy cơ, khiến cho việc xuất khẩu thịt của nước này bị ảnh hưởng.
Về mặt tâm lý, tác động của đại dịch này cũng rất ghê gớm. Đối với một nước có truyền thống chăn nuôi theo kiểu cổ, những chủ trại thường rất khổ sở vì bị mất những con vật mà họ gắn bó và dày công nuôi nấng. Việc chính phủ bồi thường quá ít cũng khiến họ bất bình. Còn những người chịu trách nhiệm đi giết mổ hàng loạt để ngăn chặn bệnh dịch, theo các chuyên gia y tế, có thể sẽ gặp phải các chấn thương tâm lý, xảy ra tiếp theo một cú sốc bạo liệt về cảm xúc, giống như binh lính từ chiến tranh trở về.
Nhật báo Joong Ang cho biết, thậm chí những nhân viên giết mổ không còn chịu đựng nổi trước những nỗi đau của súc vật bị giết, trong tình trạng không có đủ thuốc độc, mà người ta buộc phải chôn sống chúng để bảo đảm tốc độ. Ba tỉnh bị ảnh hưởng nặng nhất bởi đại dịch đã thành lập các cơ sở hỗ trợ tâm lý để giải quyết các vấn đề này.
Đại dịch gia súc tại Hàn Quốc cũng xới lên các bất bình, chỉ trích chính phủ đã phản ứng quá chậm và không rút ra các bài học gì từ quá khứ mới đây, khi chính quyền đã buộc phải hạ sát 50.000 thú nuôi vào tháng giêng và tháng tư năm ngoái 2010, để ngăn dịch.
Trên Internet, nhiều ý kiến cho rằng chính phủ đã cố tình thụ động vào giai đoạn đầu của đại dịch nhằm tạo ra một không khí thiếu trật tự trên phương diện an ninh thực phẩm, và nhờ vậy mà họ có cớ dỡ bỏ các hạn chế trong việc nhập khẩu thịt bò từ Mỹ, vốn vẫn bị ngăn cản từ trước đến nay do nỗi sợ bệnh bò điên. Ngày thứ ba (11/1), người phát ngôn của chính phủ Hàn Quốc đã buộc phải lên tiếng để bác bỏ cáo buộc này.
Đại dịch lở mồm long móng cũng khiến Nhật Bản lo ngại. Cách đây mấy tháng, chính quyền nước này đã buộc phải giết gần 300.000 con bò, thuộc tỉnh Miyazaki, nơi nổi tiếng về giống bò quý wagyu.
Bank of China sẵn sàng đổi đôla sang nhân dân tệ ngay tại Mỹ cho những ai cần
Về kinh tế quốc tế, phụ trương kinh tế Le Figaro chú ý đến tuyên bố mới đây của Ngân hàng Trung Quốc sẵn sàng chuyển đổi đôla sang yuan, ngay trên đất Mỹ, cho những ai có nhu cầu. Ngày 12/1, Bank of China, Ngân hàng mà Bắc Kinh nắm đến 70% vốn, khẳng định sẵn sàng cho việc chuyển đổi này. Giám đốc chi nhánh của Bank of China, trên trang web của Wall Street Journal, giải thích rằng: đây là bước chuẩn bị cho việc đồng yuan trở thành một đồng tiền chuyển đổi thực thụ.
Tuyên bố của Bank of America cho thấy Bắc Kinh đã quyết định dấn thêm một bước nữa. Tháng 12 năm ngoái, Trung Quốc đã thỏa thuận với Nga để đồng nhân dân tệ có thể được chuyển đổi tại Matxcơva, đổi lại, đồng rúp cũng được như vậy tại Bắc Kinh. Trước đó, cũng trong năm 2010, Trung Quốc liên tục có những thỏa thuận tín dụng hoán chuyển với Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia.
Vào thời điểm này, đã có hơn 70.000 doanh nghiệp thực hiện các xuất nhập khẩu bằng tiền yuan. Con số này, cách đây một năm, chỉ là một vài trăm. Chính phủ Trung Quốc khẳng định, các chủ doanh nghiệp mong muốn điều đó. Bắc Kinh cũng có ý định mở rộng kinh nghiệm này không chỉ sang các nước ASEAN, mà cả châu Mỹ latinh và châu Phi. Theo các chuyên gia, hiện nay, mỗi ngày ước tính có 400 triệu đô la được đổi sang nhân dân tệ, và con số này có thể lên đến 3.000 tỷ từ năm 2015.
Tuyên bố của Bank of China không xảy ra ngẫu nhiên vào thời điểm chỉ cách có vài ngày trước chuyến công du của chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tới Hoa Kỳ, chuyến đi mà Trung Quốc dự đoán sẽ gặp nhiều trắc trở trong các hồ sơ kinh tế chủ yếu.
Cũng hôm qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner tái chỉ trích chính sách kìm giá đồng yuan của Bắc Kinh, là nguyên nhân khiến Hoa Kỳ bị thâm hụt nặng nề trong cán cân thương mại. Tuy nhiên Bắc Kinh cũng vặc lại rằng: ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc là sự an toàn của các tài sản và các đầu tư của mình tại Hoa Kỳ.
Việc đưa trái bóng sang phía sân của Hoa Kỳ, của Ngân hàng Trung Quốc ngày 12/1, là một hành động đã được toan tính từ lâu. Qua việc này, Trung Quốc muốn chứng tỏ rằng họ có một chính sách tiền tệ rất mềm mại, sẵn sàng cho việc đồng nhân dân tệ trở thành đồng tiền chuyển đổi thực thụ trong tương lai gần, và họ muốn làm việc này theo nhịp độ riêng.
Mediator và những điểm yếu trong an toàn dược phẩm tại Pháp
Chủ đề vụ bê bối biệt dược Mediator chiếm tranh nhất của nhiều nhật báo Pháp, như Libération hay La Croix. Với tựa đề « Các điểm yếu trong hệ thống kiểm tra chất lượng dược phẩm của Pháp », La Croix tìm cách trả lời cho 5 vấn đề được đặt ra để hiểu rõ hơn về những khó khăn và hạn chế trong hệ thống kiểm tra an toàn dược phẩm tại Pháp, trong khi chờ đợi bản báo cáo của Tổng thanh tra các dịch vụ xã hội (Igas) về Mediator được công bố ngày 14/1.
Câu hỏi thứ nhất liên quan đến thủ tục để được phép lưu hành trên thị trường (AMM) do Cơ quan an toàn vệ sinh của các sản phẩm y tế Pháp (Afssaps) cấp. Được cấp giấy chứng nhận AMM không có nghĩa là thuốc được lưu hành tuyệt đối an toàn, vấn đề thứ hai, như vậy, cho thấy những giới hạn của các thử nghiệm thuốc, trong giai đoạn trước khi đưa vào thị trường. Đó là quy mô không đủ lớn của các thử nghiệm, và những người tham gia thực nghiệm, bên cạnh các bệnh nhân, phần lớn lớn đều là những người trẻ và khỏe. Tính sơ sài của các thử nghiệm cũng dễ hiểu. Các doanh nghiệp dược phẩm sẵn sàng làm mọi thứ để nhận được giấy phép AMM cho các thuốc của họ.
Vấn đề thứ ba là vai trò của Tổ chức Dược phẩm Châu Âu (EMEA) trong việc cấp quyền lưu hành dược phẩm tại các nước thành viên, theo cơ chế đa số quyết định. Trong trường hợp Cơ quan an toàn vệ sinh của các sản phẩm y tế Pháp đưa ra ý kiến ngược lại, quyết định của châu Âu như vậy có tính cưỡng chế.
Vấn đề thứ tư là cơ chế kiểm tra các thuốc được lưu hành trên thị trường. Hiện tại ở Pháp có cơ chế quản lý nguy cơ (PGR), cơ chế này đặt hơn 250 loại thuốc dưới sự kiểm soát trong khoảng thời gian giữa 2005-2009. Cơ quan an toàn vệ sinh của các sản phẩm y tế Pháp có quyền yêu cầu doanh nghiệp làm một nghiên cứu hậu AMM để xem những tác động của thuốc đến đời sống người sử dụng. Tuy nhiên, vấn đề thường là không có đủ tiền để làm các nghiên cứu độc lập với các hãng dược phẩm.
Vấn đề thứ năm là hoạt động của hệ thống 31 trung tâm cảnh báo dược phẩm khu vực. Cứ sáu tuần một lần, những người phụ trách của 31 trung tâm này họp lại để bàn về các thông tin liên quan đến các tác dụng phụ của thuốc, mà họ nhận được từ các chuyên gia của ngành y tế. Từ đó, đưa ra quyết định đặt một dược phẩm vào chế độ theo dõi đặc biệt hay không. Mỗi năm có khoảng 20.000 trường hợp tác động ngoài ý muốn của thuốc được thông báo. Như vậy, có rất nhiều việc cần phải làm.
La Croix kết luận, trước vụ bê bối Mediator, hệ thống an toàn dược phẩm của Pháp rất có uy tín, chỉ đứng hàng thứ hai sau Anh (theo một báo cáo của Thượng viện Pháp năm 2006). Tuy nhiên, theo nhà dược và dịch tễ học Bernard Begaud, một phụ trách của Viện Y tế và nghiên cứu Y học, cho biết hệ thống cảnh báo an toàn dược phẩm kể trên của Pháp chỉ cho phép phát hiện được khoảng 5% trong tổng số các hệ quả phụ của thuốc.
Hệ thống cảnh báo chỉ hoạt động tốt khi các bác sĩ chấp nhận vào cuộc, mà điều này không và là chuyện thường xảy ra. Giáo sư Autret-Leca nhấn mạnh, việc các bác sĩ ít ghi chép về các hiệu quả không mong muốn của thuốc cho thấy giới y tế không ý thức được tầm quan trọng của việc cảnh báo an toàn dược phẩm trong lĩnh vực y tế. Nhiều người cho rằng, ghi chép như vậy là rất bó buộc và tốn thời gian.
Tương lai của sách trong kỷ nguyên tin học
Để kết thúc mục điểm báo, chúng tôi xin giới thiệu một cuộc phỏng vấn về tương lai của sách trong kỷ nguyên tin học. Người được L’Humanité phỏng vấn là nhà sử học Mỹ Robert Danton, chuyên gia về lịch sử nước Pháp thế kỷ XVIII, nhân dịp cuốn sách « Lời biện hộ cho sách in » (Apologie du Livre) của ông được dịch sang tiếng Pháp. Từ vài năm nay ông Danton đảm nhiệm vị trí giám đốc Thư viện Đại học Harvard, là một tổ chức đã mang lại những tiếng nói bất ngờ trong cuộc tranh luận xung quanh hoạt động của Google trong việc chuyển sách thành các ấn bản điện tử để đưa lên Internet.
Trong bài phỏng vấn, nhà sử học Danton tỏ ra lạc quan một cách dè dặt về tương lai của sách, nhưng cũng bày tỏ một số lo ngại, trong đó có lo ngại về xu hướng chỉ đưa tạp chí lên mạng, chứ không xuất bản thành giấy. Giá truy cập một số tạp chí trên mạng rất cao như vậy khiến nhiều thư viện không có khả năng mua được.
Trọng Thành (RFI)