Biểu tình tại Tunis, 18/01/2011. Reuters
Theo giới quan sát thì đây là một chính phủ chưa từng có ở Tunisia. Không thể phủ nhận được sự mở cửa trong thành phần nội các. Ba nhân vật đối lập với cựu tổng thống Ben Ali được bổ nhiệm làm bộ trưởng. Nhiều nhà hoạt động chính trị độc lập xuất thân từ các tổ chức xã hội dân sự cũng được mời vào chính phủ.
Tuy nhiên điều làm cho dư luận không tán đồng là chính phủ lâm thời vẫn giữ lại một số bộ trưởng dưới thời tổng thống Ben Ali, trong đó có bộ trưởng Nội vụ. Dân chúng bất bình vì họ có cảm thấy hệ thống chính trị cũ vẫn chưa được nhổ tận gốc.
Ngày 18/1, hàng ngàn người dân ở nhiều thành phố và các tỉnh của Tunisia tiếp tục xuống đường biểu tình phản đối các bộ trưởng dưới thời tổng thống Ben Ali có mặt trong chính phủ chuyển tiếp.
Tuy nhiên cũng phải ghi nhận là đã có nhiều thay đổi lớn, ít ra là trong các tuyên bố của thủ tướng lâm thời.
Từ Tunis, thông tín viên Marie Pierre Olphan tường trình:
"Bắt đầu là sự thay đổi phương pháp. Bộ Truyền thông đầy quyền lực bị xóa bỏ, đổi lại chính phủ tuyên bố cho tự do báo chí hoàn toàn. Nếu như điều này được thực hiện đúng thì đây là sự thay đổi lớn ở một đất nước mà việc cấm đoán, bưng bít thông tin vốn vẫn gây khó khăn rất nhiều cho các hoạt động báo chí.
Thủ tướng Mohammed Ghannouchi cũng tuyên bố bỏ mọi lệnh cấm hoạt động đối với các tổ chức phi chính phủ, trong đó có Liên đoàn Nhân quyền Tunisia, một tổ chức từ nhiều năm nay vẫn bị cấm hội họp, bị đưa ra xử ở hết phiên toà này đến phiên tòa khác và trụ sở của tổ chức thì bị bao vây tứ phía.
Một thông báo khác mang tính chính trị nhiều hơn, đó là cho hợp pháp hóa tất cả các đảng phái chính trị có nhu cầu hoạt động. Trong số các đảng phái chính trị trước đây không được công nhận có đảng Hồi giáo Ennahda và đảng Cộng sản công nhân Tunisia.
Cuối cùng thủ tướng Tunisia cam kết sẽ cho thành lập ba ủy ban phụ trách cải cách chính trị, điều tra các vụ chuyển tiền bất hợp pháp và tham nhũng của chế độ cũ. Mục đích là thống kê các hành động lạm dụng quyền hành trong thời gian vừa qua. Đây là một tín hiệu tốt đối người dân Tunisia. Họ đang đòi phải tiến hành các cuộc điều tra về các vụ biển thủ công quỹ của phe cánh Ben Ali và Trabelsi, đệ nhất phủ nhân tổng thống đào thoát".
Cuộc trùy tìm tài sản của gia đình cựu tổng thống Ben Ali bắt đầu
Sau khi khi tổng thống Ben Ali cùng gia đình đào thoát sang Ả Rập Xê-Út, chắc chắn số lượng tài sản mà gia đình và phe cánh của ông nắm giữ rất lớn. Trong vòng 23 năm cầm quyền, cựu tổng thống độc tài có thể đã gom góp được một tài sản riêng, mà tạp chí Forbes của Mỹ thẩm định tới 5 tỷ đô la. Tài sản này hiện nằm trong các ngân hàng, sở hữu bất động sản, giao thông vận tải.
Danh sách tài sản của nhà Ben Ali và gia đình bên vợ, bà Trabelsi, sẽ rất dài, từ các hãng hàng không lớn đến các khách sạn 5 sao, hệ thống phân phối hàng hóa ở Tunisia.
Các thành viên trong gia đình Ben Ali –Trabelsi nắm giữ hàng trăm triệu euro gửi trong các ngân hàng Thụy Sĩ, Dubai, Malta và trong nhiều ngân hàng khác của Pháp. Đó là chưa kể nhiều tòa biệt thự sang trọng rải rác khắp nơi trên thế giới, từ Paris đến Luân Đôn sang Rio de Janero.
Một chiến dịch truy tìm các nguồn tài sản này đã được bắt đầu theo đề nghị của phủ tổng thống Pháp. Việc kiểm tra các nguồn tài sản của Ben Ali được giao cho Tracfin, cơ quan chống chuyển tiền lậu thuộc bộ Tài chính Pháp. Tracfic có trách nhiệm thông báo đến các ngân hàng Pháp tăng cường cảnh giác trong các giao dịch tài chính có thể có liên quan đến tài sản của gia đình nhà Ben Ali.
Các biện pháp tương tự cũng được áp dụng theo dõi kiểm tra chủ sở hữu của các bất động sản. Hai tổ chức phi chính phủ là Sherpa và Transparence International France chuẩn bị hồ sơ khởi kiện nhằm vào Ben Ali và những người thân của ông với tội danh “ tham nhũng, rửa tiền, chiếm giữ bất hợp pháp của công".
Anh Vũ (RFI)