Đây là cuộc điều tra tư pháp đầu tiên, 37 năm sau cái chết của vị tổng thống do người dân Chilê bầu ra vào năm 1970, lãnh đạo liên minh cánh tả. Theo giả thuyết chính thức vẫn tồn tại từ đó đến nay thì ông Allende đã tự sát tại dinh tổng thống, khi xẩy ra cuộc đảo chính. Từ Santiago, thông tín viên RFI Claire Martin gửi về bài tường trình.
"Ngày 11/09/1973, tổng thống Allende đã đọc bài diễn văn cuối cùng trước khi qua đời, trước khi dinh tổng thống bị tấn công bởi lực lượng quân đội dưới sự chỉ huy của tướng Augusto Pinochet, người sẽ lên cầm quyền sau cuộc đảo chính.
Chỉ còn lại một mình trong dinh tổng thống, ông Allende dường như tự sát bằng khẩu súng mà chủ tịch Cuba Fidel Castro tặng ông. Đây là giả thuyết chính thức về cái chết của ông. Thế nhưng, không có một cuộc điều tra tư pháp nào đã khẳng định giả thuyết nói trên.
Một số người vẫn tin là ông bị sát hại. Do vậy, chính chưởng lý Beatriz Pedrals đã cho mở cuộc điều tra, không chỉ liên quan đến cái chết của tổng thống Allende mà còn liên quan đến 725 vụ khác, tức là tìm hiểu về tất cả những trường hợp tử vong dưới thời chính quyền độc tài mà chưa được điều tra làm rõ nguyên nhân.
Chưởng lý Pedrals giải thích là trong những trường hợp không có điều tra thì tư pháp sẽ chịu trách nhiệm tiến hành điều tra. Chúng tôi sẽ đưa ra những kết luận cho các trường hợp này. Có thể chúng tôi sẽ làm sáng tỏ được hoàn cảnh của một số vụ và không làm rõ được một số vụ khác. Tuy nhiên, điều cơ bản là tư pháp sẽ tiến hành điều tra.
Trong trường hợp cố tổng thống Allende, 37 năm đã trôi qua. Có thể sẽ rất khó để biết rõ thêm về cái chết của ông".
Đức Tâm (RFI)