Đại tá Hàn Quốc Moon Sang Gyun (đầu tiên bên phải) và người đồng sự Bắc Triều Tiên Ri Son Kwon (thứ hai từ trái sang) trao đổi trước khi bước vào cuộc thương thảo chính thức tại Bàn Môn Điếm ngày 8/2/11. Reuters
Cuộc họp bắt đầu sáng 8/2 tại Bàn Môn Điếm, một làng nhỏ nằm giữa khu phi quân sự dọc biên giới hai miền Triều Tiên, và chỉ kéo dài trong ngày. Cuộc gặp ở cấp đại tá này có thể được coi là cuộc họp trù bị với mục đích là để chuẩn bị cho một cuộc gặp cấp cao hơn, có thể là giữa Bộ trưởng Quốc phòng của hai bên. Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Hàn Quốc Kim Min Seol cho biết, hai bên đã thảo luận lịch trình và tổ chức một cuộc gặp cấp cao … Cuộc họp đã diễn ra trong bầu không khí nghiêm túc và không thảo luận về các vấn đề chính trị.
Tuy nhiên đây là cuộc tiếp xúc quân sự giữa hai miền đầu tiên sau nhiều tháng kể từ khi nổ ra một loạt các sự cố quân sự trong năm 2010, dẫn đến quan hệ giữa Seoul và Bình Nhưỡng trở nên căng thẳng tột độ. Trước hết là vụ chiếc tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc bị thủy lôi được kết luận là của Bắc Triều Tiên bắn chìm hồi tháng ba khiến 46 thủy thủ thiệt mạng. Tiếp đó hôm 23/11, Bắc Triều Tiên bất ngờ nã pháo tấn công đảo Pyongyang của Hàn Quốc. Sau những sự kiện trên Seoul cũng đã liên tục tăng cường các họat động quân sự. Khu vực bán đảo Triều Tiên thực sự sống trong bầu không khí chiến tranh đến gần.
Cuộc tiếp xúc quân sự hôm nay phần nào cũng làm hạ nhiệt tình hình tại đây. Cuộc gặp diễn ra còn là do sức ép của Trung Quốc, đồng minh của Bình Nhưỡng. Bên cạnh việc nối lại tiếp xúc quân sự giữa hai miền, các họat động ngoại giao xung quanh các hồ sơ liên quan đến bán đảo Triều Tiên cũng đang bắt đầu được khởi động.
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stéphane Lagarde tường trình:
Đây là cuộc gặp mỗi bên chỉ có hai sĩ quan quân đội, mặc quân phục, diễn ra trong một doanh trại nằm bên đường biên giới. Thế nhưng ở hậu trường, các hoạt động ngoại giao đã được khởi động. Hôm 8/2, người ta được biết vào thứ năm tới, ông Wi Sung Lac, nhà đàm phán Hàn Quốc về vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên sẽ tới Bắc Kinh. Mục tiêu của chuyến đi tiếp tục song song những cuộc đàm phán về chương trình làm giàu uranium của Bắc Triều Tiên mới bị phát giác hồi cuối tháng 11 năm ngoái.
Seoul hy vọng có được sự ủng hộ của Bắc Kinh tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, trong trường hợp hội đồng đưa ra nghị quyết ràng buộc mới đối với Bắc Triều Tiên. Là đồng minh của Bình Nhưỡng nên Bắc Kinh vẫn thường phản đối một cách có hệ thống các nghị quyết như vậy.
Từ khi kết thúc chiến tranh Triều Tiên, các cường quốc xung quanh bán đảo này chưa lần nào thực sự đơn phương lên tiếng. Giờ đây, mọi chuyên gia đều nhất trí với nhau rằng cuộc gặp ngày hôm nay đã được quyết định trong chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào hồi tháng trước.
Trong chuyến đi đó, ít nhất Washington và Bắc Kinh đã thống nhất với nhau trên một điểm, đó là khẩn cấp cải thiện quan hệ liên Triều đã trở nên căng thẳng, nhất kể từ vụ tàu chiến Cheonan bị đánh đắm các đây hơn 10 tháng. Các phát ngôn viên ngoại giao Trung Quốc đã nhắc đi nhắc lại rằng « Trung Quốc đang có nhiều cố gắng tập trung vào việc nối lại đối thoại». Tuy nhiên Seoul vẫn tỏ ra dè chừng Bắc Kinh.
Ngày mùng 10/2 tới đây, ông Wi Sung Lac sẽ gặp người đồng sự Trung Quốc Vũ Đại Vĩ, phái viên đặc trách hồ sơ bán đảo Triều Tiên. Theo như nội dung một bức điện mật của Wikileaks trích lời nhận xét của nhân vật số hai trong ngành ngoại giao Hàn Quốc, thì ông Vũ Đại Vĩ được đánh giá như là « hồng vệ binh », « không biết tiếng Anh » và « hoàn toàn không hiểu gì về vấn đề hạt nhân ».
Anh Vũ (RFI)