Kuril : Đối thoại Nga Nhật vẫn hoàn toàn bế tắc

Đến Matxcơva hôm 11/02/2011, để tìm cách thúc đẩy quan hệ song phương, Ngoại trưởng Nhật Bản Seiji Maehara đã vấp ngay phải bức tường thiếu thân thiện của đồng nhiệm Sergei Lavrov vì vấn đề tranh chấp song phương trên quần đảo Kuril. Phát biểu với ông Maehara, Ngoại trưởng Nga Lavrov nhắc lại rằng các động thái mới đây của Tokyo trên hố sơ này là điều không thể chấp nhận được.

Ngoại trưởng Nga (phải) và Nhật Bản. Reuters

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, các cuộc đàm phán giữa Ngoại trưởng hai nước tại thủ đô Nga đã khởi sự trong một bầu không khí không thể nào lạnh lùng hơn. Ông Sergei Lavrov đã tuyên bố thẳng với đồng nhiệm Nhật Bản: « Thành thật mà nói, tôi đã từng hy vọng là sẽ được tiếp đón ông ở Matxcơva trong một hoàn cảnh tốt hơn (...) Chuyến thăm này lại diễn ra sau một loạt các hành động hoàn toàn không thể chấp nhận được ».

Tuy nhiên, ông Lavrov đã cho rằng chuyến thăm của ngoại trưởng Nhật đến đúng lúc vì đây là dịp để hai bên thảo luận thẳng thắn về cuộc tranh chấp. Phía Nga « sẵn sàng thực hiện các bước tuần tự để thúc đẩy quan hệ song phương ».

Ngoại trưởng Nhật Bản Maehara đã không trực tiếp trả lời các ý kiến của ông Lavrov, chỉ nói rằng Tokyo « mong muốn thúc đẩy một loạt các chủ đề hợp tác để phát triển thêm quan hệ giữa hai nước ».

Xin nhắc lại là mới đây, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan đã gọi chuyến thăm chưa từng thấy của Tổng thống Nga Dmitri Medvedev đến quần đảo Kuril vào tháng 11/2010 là một "hành vi xúc phạm không thể tha thứ được". Các thành phần dân tộc chủ nghĩa Nhật còn biểu tình trước đại sứ quán Nga ở Tokyo.

Phía Nhật Bản đã có những phản ứng cứng rắn như trên, vì sau chuyến đi thăm Kuril của ông Medvedev, chính quyền Matxcơva đã có một loạt những hành động khác nhằm khẳng định chủ quyền của Nga trên 4 hòn đảo ở vùng Kuril mà Liên Xô đã chiếm của Nhật khi Thế chiến Thứ hai kết thúc. Nga còn cho biết sẽ tăng cường lực lượng võ trang trong khu vực.

Từ đó đến nay, Nhật Bản cố tìm cách đàm phán để đòi lại 4 hòn đảo này, nhưng các cuộc thương thuyết đều thất bại. Vì không giải quyết được vấn đề Kuril, cho đến giờ này, hai nước vẫn chưa ký được một hiệp ước hòa bình chính thức. Về căng thẳng hiện nay, giới truyền thông Nga đã ghi nhận một dấu hiệu khác. Trái với thông lệ của các chuyến thăm của một nhà ngoại giao đến từ một cường quốc công nghiệp lớn, lần này Ngoại trưởng Nhật Bản Maehara sẽ không được Tổng thống Nga Medvedev hoặc Thủ tướng Vladimir Putin tiếp kiến.

Mai Vân (RFI)