Một nông dân Trung Quốc trên cánh đồng khô hạn ở ngoại ô Gia Hưng thuộc tỉnh Chiết Giang. Reuters
Trong hồ sơ về lương thực thực phẩm thế giới, liên quan đến châu Á, Le Courrier International có trích dịch một bài báo trên tờ Nam Phương Chu Mạt xuất bản tại Quảng Đông, mang tựa đề « Vựa ngũ cốc đang lâm nguy ».
Theo bài báo, bên cạnh thách thức về khả năng tự cung ứng được lượng thực phẩm cần thiết, Trung Quốc còn đang phải đối mặt với tình trạng môi trường xuống cấp. Tại miền đông bắc nước này, hiện tượng xói mòn lớp đất màu mỡ trên bề mặt làm cho sản xuất ngũ cốc đang lâm vào tình thế nguy hiểm.
Tác giả cho biết, phải mất 400 năm để có được 1cm đất màu, và như vậy để có 1mét đất màu ngày hôm nay, thiên nhiên đã phải mất đến 40.000 năm. Thế mà với tốc độ xói mòn hiện nay là 1cm/năm, lớp đất màu dày 1 mét đó chỉ trong 100 năm nữa sẽ biến mất ! Tại Mãn Châu, vùng đất có diện tích rộng mênh mông khoảng một triệu kilomet vuông, và là vùng sản xuất ngũ cốc chính của Trung Quốc, tuổi thọ của lớp đất màu được ước lượng không còn đến 100 năm nữa.
Theo số liệu của ủy ban phụ trách các dòng sông Tùng Hoa Giang và Liêu Hà, thì bề dày lớp đất màu trên các sườn dốc từ 80 đến 100cm cách đây 70 năm, giờ chỉ còn có 20 đến 40cm. Nếu khoanh tay ngồi nhìn, thì lớp đất canh tác màu mỡ ở Mãn Châu sẽ biến mất trong vòng 40 đến 50 năm tới.
Còn theo Viện Chuyển giao Công nghệ Trung Quốc, thì sản lượng thu hoạch ngũ cốc hàng năm của vùng Mãn Châu đã mất đi 19 triệu tấn mỗi năm. Từ năm 1960 đến năm 2000, diện tích rừng bị mất tại vùng đất màu là 4,8 triệu hecta, giúp cho hiện tượng xói mòn càng thêm mạnh mẽ : 470.000 hecta đất nông nghiệp không còn canh tác được nữa.
Kể từ năm 2008, Bộ Nông nghiệp Trung Quốc đã đưa ra kế hoạch nhằm hạn chế những thiệt hại do nạn xói mòn gây ra tại các vùng đất phì nhiêu. Tuy đã có một số kết quả bước đầu, nhưng chương trình này đã vấp phải nhiều khó khăn lớn, như việc đền bồi cho nông dân khi họ phải dành một diện tích đất quy định cho cây xanh để chống thất thoát nước và đất màu, hay việc tái phân chia đất canh tác.
Từ nông nghiệp, Ai Cập cho đến Thượng Đế: Các tựa chính tuần này
Các cuộc cách mạng ở Trung Cận Đông và Bắc Phi, tình hình thực phẩm trên thế giới là các hồ sơ được các tuần báo Pháp quan tâm nhiều nhất, bên cạnh đó là một số vấn đề nội bộ của nước Pháp.
Le Courrier International đưa độc giả đi « Một vòng thế giới nông nghiệp », với một hồ sơ dày cộm đặt ra vấn đề, làm thế nào để nuôi sống dân số trên hành tinh chúng ta trong tương lai ? Các phòng thí nghiệm kỹ thuật sinh học hứa hẹn sẽ giúp cải thiện năng suất trồng trọt, nhưng điều này vẫn chưa đủ để cân bằng cung và cầu. Các giải pháp khác được đưa ra là hạn chế nạn đầu cơ, canh tác phù hợp với sinh thái, ăn ít thịt hơn và tăng thu nhập cho nông dân. Một bài báo trên L’Express cũng báo động về tình hình giá cả nguyên vật liệu hiện đang nóng lên trên toàn thế giới, có nguy cơ dẫn đến các cuộc nổi dậy tại các nước nghèo, gây lạm phát và làm kìm hãm tăng trưởng.
Với tựa đề trên trang nhất « Nhận thức », The Economist điểm qua một thế giới Ả rập hậu Mubarak. Hồ sơ của Le Courrier International đặt ra câu hỏi: « Sau cách mạng, tương lai nào cho Ai Cập? ». Còn tờ Newsweek dù lâu nay vẫn dành thiện cảm cho Tổng thống Mỹ Barack Obama, tuần này lại đưa tựa trang nhất là « Ai Cập: Ông Obama đã làm hỏng như thế nào ». Newsweek đăng bài viết của nhà sử học Anh nổi tiếng Niall Ferguson, người đã dự báo được cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008, chỉ trích Nhà Trắng về việc chưa bao giờ hình dung ra được kịch bản một cuộc nổi dậy chống lại ông Mubarak. Theo tác giả, những tuyên bố tiền hậu bất nhất của ông Obama đã để lại những ấn tượng xấu cho các nước Trung Đông, và làm cho những đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ tại đây là Ả rập Xê út và Israel từ nay phải nghi ngờ về năng lực chính trị của ông.
Về tình hình nước Pháp, Le Point quan tâm đến một Tổng thống « Sarkozy không hề mệt mỏi »: sau ba tháng với nhiều xì-căng-đan liên tục trong bộ máy chính phủ, ông Sarkozy vẫn tin rằng có cơ hội sẽ tái đắc cử Tổng thống. Tuần báo L’Express thì chú ý đến « Những bí mật của cựu Tổng thống Chirac », trong bối cảnh ông Chirac sẽ phải ra tòa vào tháng ba tới về vụ các nhân viên ma thời ông còn là Đô trưởng Paris, và tập hai cuốn hồi ký của ông sẽ ra mắt trước mùa hè này. Le Nouvel Observateur lại quan tâm đến cách thức « Làm thế nào để giữ được sự thanh thản trong công việc », còn Le Figaro Magazine đề cập đến một câu hỏi muôn thuở: «Thượng Đế và khoa học ». Tờ báo giới thiệu cuốn sách của nhà vật lý thiên văn Stephen Hawking, cho rằng không có bàn tay của Thượng Đế trong việc sáng tạo ra vũ trụ. Bên cạnh đó là những phản bác của các nhà khoa học, triết học cũng như những người đặt lòng tin vào Đấng Tạo hóa. Trong số những lập luận bác lại, có tác phẩm « Chân dung Thượng Đế », trong đó có nhắc đến lý luận của nhà vật lý thiên văn Mỹ gốc Việt Trịnh Xuân Thuận cho rằng Đấng Tạo hóa hiện diện trong các quy luật vật lý của thiên nhiên.
Bắc Kinh siết chặt vấn đề người nhập cư
Cũng liên quan đến Trung Quốc nhưng về mặt xã hội, một bài báo trên The Economist nói về việc chính quyền Bắc Kinh đang dựng lên những rào cản mới để hạn chế người lao động nhập cư không có tay nghề vào thủ đô.
Tuy không nói ra công khai, nhưng với các biện pháp mới, chính quyền đang muốn kiểm tra chặt chẽ hơn về dân số, khi mục tiêu đưa ra là dân số Bắc Kinh không quá 18 triệu người vào năm 2020, nhưng theo một cuộc điều tra gần đây, thì dân số thủ đô đã lên đến 19,7 triệu vào cuối năm 2009. Bên cạnh nỗi lo nhân mãn, còn lại sự e ngại về trật tự trị an.
Mặt trái nước Nga của ông Putin
Về một nước cộng sản cũ là Nga, bài điều tra của Le Nouvel Observateur mang tựa đề « Bề mặt đen tối đất nước Nga của ông Putin », đã nêu bật tình trạng bọn mafia đang tay trong tay với cảnh sát, tòa án và ngành điệp báo, dưới sự đồng lõa của những người lãnh đạo nhà nước cấp cao nhất.
Đặc phái viên của tờ báo mở đầu bài viết bằng cách cho biết, cái tên Kouchtchevskaia làm sởn tóc gáy nhiều người Nga, vì vụ thảm sát toàn bộ một gia đình 12 người tại ngôi làng nhỏ ở gần Hắc Hải này, là do một nhóm mafia từng hoành hành một thập kỷ qua gây nên, mà không một ai dám phản ứng. Băng nhóm này có được sự bảo hộ của cảnh sát địa phương, Kiểm sát viên trưởng và các thẩm phán vì được hối lộ rất mạnh tay. Tên cầm đầu băng nhóm còn mua được cả bằng tiến sĩ với giá vài ngàn đô la, cả chức dân biểu ở Hạ viện, thuộc đảng của ông Putin.
Đây không phải là hiện tượng cá biệt tại nước Nga hiện nay. Chỉ với 500 đô la, người ta còn thể làm ém nhẹm một vụ việc, và do vậy, trong số 46.000 vụ sát nhân xảy ra vào năm 2009, có 28.000 vụ không bị truy tố. Theo tác giả, do ông Putin đặt ra chế độ quản lý từ trên xuống dưới, nên ngành tình báo, cảnh sát và chính quyền địa phương có toàn quyền, mà lại không bị kiểm soát, nên hệ thống quyền lực này nhanh chóng trở thành môi trường cho tham nhũng và tội ác hoành hành. Không có gì đáng ngạc nhiên khi nước Nga được Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp vào hàng 154 trên thế giới về mặt tham nhũng, đồng hạng với quốc gia Phi châu Kenya.
Phân nửa số gái mại dâm ở Milan có số điện thoại di động của ông Berlusconi
Cũng về châu Âu, tuần báo Le Point trong bài « Berlusconi với các xì-căng-đan thường trực » đề cập đến việc một thẩm phán Milan đã quyết định triệu ông Thủ tướng Ý ra trước một phiên tòa xử cấp tốc, vì đã quan hệ với một gái mại dâm dưới 18 tuổi.
Theo Viện Kiểm sát Milan, thì có đến trên 300 cô gái tham gia vào những đêm ăn chơi thác loạn với ông Berlusconi trong vòng 12 tháng gần đây. Tuy lâu nay vẫn có đời sống riêng tư sôi nổi, nhưng đam mê của ông Berlusconi dành cho các cô gái vị thành niên chỉ mới bắt đầu từ năm 2006. Phân nửa các cô gái mại dâm tại thành phố Milan có số điện thoại di động của Thủ tướng Ý, và có lần ông đã không đến dự buổi lễ tiếp nhận thi hài một quân nhân hy sinh ở Afghanistan, vì bận tham gia một cuộc truy hoan tập thể. Các cô gái được mệnh danh là Papigirls này khi nói chuyện riêng với nhau, đã trao đổi về giá cả : 2.000 euro chỉ để tham gia bữa ăn tối, từ 5.000 đến 7.000 euro cho buổi dạ vũ sexy và nhiều hơn nữa nếu qua đêm. Tại nhà của Ruby, cô gái bốc lửa người Maroc trong xì-căng-đan mới đây được gọi là Rubygate, các điều tra viên tìm được sổ sách cho thấy cô này đã thu được 250.000 euro. Nhưng ông Thủ tướng đã hứa sẽ cho cô đến 4,5 triệu euro để đổi lấy sự im lặng. Ngoài ra còn có những cô thay vì tiền mặt đã đòi hỏi nhà cửa, thậm chí … những chức vụ trong chính phủ.
Thụy My (RFI)