Lời tòa soạn: Đây là bài viết cho CNN của Toshiro Tanimoto - Giáo sư tại đại học Tokyo và đại học California, Santa Barbara.
Trong khi tôi đang viết bài báo này, ngoài khơi của Ibaragi, khoảng 100 miles về phía bắc của Tokyo lại xảy ra một trận dư chấn với cường độ 6.2 độ Richter. Đây là cơn dư chấn thứ 3 tôi cảm thấy trong buổi sáng hôm nay tại văn phòng tọa lạc trong một căn nhà 12 tầng thuộc khuôn viên đại học Tokyo.
Nhưng sau sự rung động khủng khiếp trong vòng hai phút của cơn động đất ngày thứ sáu, tôi không cảm thấy đây là điều đáng quan ngại. Tôi biết tôi sẽ cảm thấy nhiều cơn dư chấn nữa trong thời gian tới đây. Nhưng chúng sẽ chẳng là gì so với một cơn động đất lên tới 8.9 độ Richter.
Một nguồn tin trên internet vừa thông báo rằng lại vừa có một vụ nổ lớn tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Liệu chúng ta có đang tiến tới một thảm họa Chernobyl khác hay không? Thật tình, tôi không nghĩ thế. Các nhà chức trách đang tìm cách làm nguội các reactor bằng nước biển. Họ đã từ bỏ ý định sử dụng lại những reactor này. Nhưng tại sao, với tất cả sự cố gắng đó, những cái reactor vẫn không chịu nguội?
Đây là những con người can đảm và tận tụy. Tôi ứa nước mắt khi nghĩ về sáu công nhân đã bị thương khi họ cố gắng xả khí hydrogen đang tích lũy trong những bình chứa phía ngoài.
Giờ đây, 300.000 người đã được sơ tán khỏi phía bắc của Honshu. Phần lớn trong số họ đã mất nhà cửa trong đợt song thần. Nhiều người trong số họ hiện đang bị cô lập trong những ngôi làng bên bờ biển vừa bị tàn phá. Trên TV, một đoạn video quay từ máy bay trực thăng lướt qua một tấm biển với dòng chữ “500 đồ ăn” trên đỉnh một ngôi nhà. Điều đó có nghĩa là 500 người vừa được sơ tán đang chờ để có đồ ăn.
Tôi lớn lên ở đất nước này, những tôi vẫn không hết ngạc nhiên khi nhìn thấy sự kiên nhẫn và lịch sự của con người nơi đây. Nhưng tôi cũng biết tại sao họ có thể giữ phép lịch sự đó. Họ tin rằng, bằng một cách nào đó, đồ ăn sẽ tới. Họ tin vào chính quyền, và họ biết rằng họ sẽ có phần. Họ có niềm tin.
Công ty điện của Tokyo đã bắt đầu cắt điện luân phiên quanh thành phố ngày 16/3. Năm khu vực của thành phố Tokyo thay phiên nhau chịu ba giờ đồng hồ cắt điện để tiết kiệm năng lượng. Di chuyển đang trở thành một vấn đề khi tầu điện ngầm và tầu hỏa chạy ít hơn và không theo lịch. Một vài người có thể sẽ tức giận khi điện bị cắt. Nhưng phần lớn người dân vẫn giữ bình tĩnh. Phần lớn chấp nhận lời giải đáp của chính phủ rằng cắt điện luân phiên sẽ tốt hơn là mất điện bất thình lình bởi bạn có thể bị mắc kẹt trong thang máy hay trong tầu điện ngầm trong một thời gian không thể tiên liệu trước. Phần lớn mọi người đồng ý với điều đó, và chấp nhân chia sẻ nỗi khó khăn trong thời điểm này. Họ tin rằng điều đó tốt nhất cho tất cả mọi người.
Cùng với cắt điện, chính phủ cũng đã ra thông cáo rằng chất lượng nguồn nước có thể sẽ suy giảm một thời gian. Với sự thúc giục của vợ tôi, tôi chạy ra một hiệu tạp hóa gần nhà và nhìn thấy những gian hàng trống trơn. Chỉ còn 10 chai nước trong cả cửa hàng. Tôi ngạc nhiên rằng người chủ tiệm vẫn bán nước theo giá thông thường, 1 đôla Mỹ một chai, vì tôi biết rằng tôi sẵn sàng trả gấp đôi giá đó. Trong một thoáng, tôi nghĩ tới việc mua hết cả mười chai nước, nhưng cuối cùng, tôi quyết định chỉ lấy năm chai, vì tôi biết những người khác sẽ cần chúng. Tôi cũng tin rằng nếu tôi hết nước, tôi sẽ có thêm. Có thể không phải chính phủ, mà những người hàng xóm của tôi sẽ cho tôi. Đơn giản, tôi tin rằng tôi sẽ có đủ.
Thủ tướng Naoto Kan nói rằng đây là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất từ chiến tranh thế giới lần thứ hai. Nhưng đất nước này đã xây dựng một nền kinh tế mạnh thứ hai trên thế giới trong vòng 40 năm, từ tro tàn. Có thể những tro bụi bên bờ biển Fukushima sẽ mang nhiều bức xạ hơn. Nhưng tôi biết rằng đất nước này có thể làm điều đó một lần nữa. Những con người tận tụy đang dồn hết sức để làm điều đó. Đừng cho rằng Nhật Bản sẽ thua, hãy tin rằng họ sẽ vượt qua.
Toshiro Tanimoto, Bản dịch của Anh Đào (queviet.pl)