Một tên lửa được lắp vào chiến đấu cơ Rafale trên hàng không mẫy hạm Charles de Gaulle của Pháp ngày 27/3/2011. Reuters
Trọng trách của Liên minh bao gồm: bảo vệ thường dân Libya, vô hiệu hóa các cơ sở hạ tầng của quân Kadhafi, bảo đảm là các bên tôn trọng vùng cấm bay trên không phận Libya, giám sát lệnh cấm vận vũ khí. Tổng thư ký Liên Minh Bắc Đại Tây Dương, Anders Fogh Rasmussen trong cuộc họp báo hôm 27/3 tuyên bố là tổ chức này « thi hành tất cả những điều đã được nghị quyết 1973 của Liên Hiệp Quốc quy định, không hơn, không kém ». Theo giới quan sát, trong những ngày tới, Hoa Kỳ sẽ giảm bớt mức độ tham gia trên hồ sơ Libya. Cho đến nay, Washington bảo đảm phần lớn các phi vụ nhắm vào những trang thiết bị của quân Kadhafi.
Như vậy là sau hơn một tuần lễ kể từ khi chiến dịch quân sự tại Libya mở màn, Liên Minh Bắc Đại Tây Dương chính thức chấp nhận nắm vai trò chỉ huy. Sự chậm trễ này bắt nguồn từ bất đồng giữa hai thành viên NATO là Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thống Nicolas Sarkozy muốn giới hạn vai trò của NATO trong lĩnh vực quân sự. Theo quan điểm của Paris, toàn bộ vế chính trị và ngoại giao phải được đặt dưới sự điều hành của liên quân. Về phần mình thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ, Tayyip Erdogan không muốn liên quân tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Libya, tránh để gây nhiều thiệt hại cho thường dân. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên Hồi giáo duy nhất trong khối NATO đã cực lực phản đối chiến dịch oanh tạc của liên quân. Tuy nhiên, vào giờ chót, Ankara chấp nhập đưa tàu chiến tới ngoài khơi Libya để giám sát lệnh cấm vận vũ khí. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị quản lý sân bay tại Benghazi trong tay phe nổi dậy, để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác nhân đạo
Như vậy là các bên đã tìm được đồng thuận để trao cho Liên Minh Bắc Đại Tây Dương quyền chỉ huy chiến dịch quân sự tại Libya. Tuy nhiên một số chuyên gia lo ngại chiến dịch của liên quân quốc tế sẽ thêm phúc tạp một khi lực lượng nổi dậy tiến gần tới thủ đô Tripoli, đặc biệt là trong trường hợp phe nổi dậy muốn trừng phạt những thành phần trung thành với đại tá Kadhafi. Trách nhiệm của NATO trong khuôn khổ nghị quyết 1973 là bảo vệ tất cả thường dân, bất kể là phe ủng hộ hay chống Kadhafi.
Trong lĩnh vực chính trị và ngoại giao, ngày 29/3 lần đầu tiên « nhóm liên lạc », bao gồm 12 nước tham gia chiến dịch quân sự Libya, trong đó có các nước Ả Rập sẽ họp tại Luân Đôn để tìm một giải pháp chính trị cho Libya. Thành phần tham dự có Tổng thư ký khối NATO, Ngoại trưởng 35 quốc gia và Tổng thư ký Liên hiệp châu Phi.
Về tình hình tại chỗ, theo tin của AFP cho đến 2 giờ chiều, giờ Paris hôm nay, phe nổi dậy còn cách thành phố Syrte, quê quán của ông Kadhafi, 140 km. Từ sáng sớm 28/3, lực lượng trung thành với lãnh đạo Tripoli đã liên tục tuần tra trong thành phố sau khi nhiều vụ nổ xảy ra trong đêm 27/3. Tối 27/3, phe nổi dậy đã chiếm lại Ban Jawwad và đã làm chủ tình hình tại khu khai thác dầu hỏa Ras Lanouf.
Tình hình Syria, Ai Cập
Quốc hội Syria yêu cầu tổng thống giải thích về các biện pháp cải tổ theo chiều hướng dân chủ và cử hành một phút mặc niệm các nạn nhân Syrie thiệt mạng trong các đợt đàn áp tuần qua. Theo nhiều tổ chức bảo vệ nhân quyền, có khoảng 130 người đã bị sát hại tại thành phố Deraa, miền Nam Syria trong tuần qua.
Tại Ai Cập, Hội đồng quân sự tối cao vừa loan báo sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội vào tháng 9 và sẽ ấn định ngày bầu cử tổng thống. Kể từ khi cựu tổng thống Hosni Mubarak từ bỏ chính quyền ngày 11/2, Hội đồng quân sự tối cao nắm quyền lãnh đạo Ai Cập. Tin giờ chót cho biết cựu tổng thống Mubarak và gia đình vừa bị quản thúc tại gia.
Thanh Hà (RFI)