Các nạn nhân sóng thần tại một trại tạm cư ở Nhật Bản nhận thực phẩm cứu trợ. Reuters
Tờ báo khám phá đời sống của người chạy nạn từ Fukushima tại một trung tâm thể thao Tokyo Budokan ở khu ngoại ô Tokyo. Hằng ngày, trung tâm này phục vụ chủ yếu cho các buổi đấu võ, vì thế hoàn toàn không có tiện nghi gì cho cuộc sống thường nhật. Kể từ thảm họa Fukushima, nhiều nạn nhân đã tìm đến đây lánh nạn. Lúc đầu có đến 400 người, nhưng hiện tại còn khoảng 200. Mỗi hộ chỉ có chiếu rơm, có không gian riêng với vách ngăn bằng nhựa.
Trong số những người di tản, Le Monde tập trung tìm hiểu tâm trạng của các thanh niên. « Nhân vật » đầu tiên Le Monde giới thiệu là một sinh viên ngành kỹ thuật tên là Takaya. Sau khi thảm họa xảy ra, gia đình anh đã chạy nạn đến Tokyo ngày 18/3. Anh có một người bạn là kỹ sư ở nhà máy Fukushima, hiện tại vẫn bặt vô âm tín.
Cũng giống như nhiều người cùng trang lứa, đối với Takaya, tương lai là một chuỗi dài câu hỏi không lời đáp: Phải đi đâu? Làm gì? Vượt qua nghịch cảnh như thế nào? Trong sâu thẳm tâm hồn, Takaya ao ước được tiếp tục đi học, nhưng đó chỉ là ao ước, bởi trường anh đang nằm trong vùng bị đe dọa phóng xạ.
Trường hợp của chàng thanh niên Ryuma cũng chẳng khá hơn gì. Thảm họa đã làm việc học, việc làm của anh gián đoạn. Anh kể chuyện về mình mà không kìm được sự xúc động. Còn Nozomi, cô sinh viên năm thứ nhất ngành y tá, cũng không biết mình sẽ phải làm gì.
Tất cả họ đều muốn trở về thành phố Iwaki, trung tâm công nghiệp của Fukushima, nơi có nhà máy của hãng Nissan và Mazda và nhiều loại hải sản được cả nước yêu chuộng.
Takaya cho biết, những người « bám » lại địa phương là vì họ không có xăng để đi, hoặc là do việc di chuyển tới lui đối với họ là khó khăn. Vì thế họ buộc phải ở lại và học cách sống chung với hiểm họa hạt nhân. Mỗi ngày, họ phải theo dõi sát sao tin tức về các nhà máy nguyên tử. Họ rất lo sợ, nhưng chỉ còn biết ở lại và chờ đợi.
Trở lại khu di tản Tokyo Budokan, thanh niên ở đây giết thời gian bằng cách tìm đến các hàng quán, nhờ vào tiền hỗ trợ của nhà nước. Thế nhưng, người họ ở quán, mà tâm hồn thì ở một nơi khác. Bên ngoài, hoa Anh Đào đang nở rộ. Theo tập quán, người Nhật tiến hành lễ hội thưởng hoa (Hanami), mà chủ yếu là tổ chức ăn uống dưới tán hoa Anh Đào. Thế nhưng, Nozomi tâm sự: « Chúng tôi không có tâm trạng nào mà thưởng hoa nữa ». Buổi sáng họ đọc báo, chứ rất khó được lên mạng bởi ở trung tâm này chỉ có hai máy vi tính. Những người khác thì tranh thủ có mặt luật sư để hỏi về việc trả nợ vay và việc khai thuế.
Tình cảnh hiện tại là như vậy. Thế nhưng, theo dự kiến, trung tâm tạm cư này sẽ đóng cửa vào ngày 15/4 tới, trong khi ngày khắc phục xong thảm họa vẫn còn xa.
Nhật Bản cấm đánh bắt cá trong vùng bị nhiễm xạ
Cũng liên quan đến Nhật Bản, với bài viết « Fukushima làm khuấy động Thái Bình Dương », Libération quan tâm đến việc nước biển xung quanh nhà máy bị nhiễm phóng xạ nghiêm trọng.
Theo kết quả đo được ở vùng biển gần nhà máy Fukushima, mức nhiễm phóng xạ là cực cao, đặc biệt đối với chất phóng xạ I-ốt 131, mức đo được lên đến 300.000 becquerels/ m3. Theo Libération, sự việc là do nước nhiễm xạ cao thoát ra từ lò phản ứng số 2. Thêm vào đó là việc tập đoàn TEPCO cho thải ra biển 11.000 tấn nước nhiễm xạ nhẹ.
Chính phủ Nhật Bản đã cấm việc đánh bắt cá trong vòng 20 km xung quanh nhà máy, tức tương ứng với phạm vi cho dân di tản. Theo Libération, có thể tỷ lệ nhiễm phóng xạ ở phía bắc nhà máy còn cao hơn nhiều do xuôi dòng chảy.
AIEA: Vẫn tin tưởng vào các tiêu chuẩn an toàn hạt nhân hiện tại
Trong lĩnh vực hạt nhân, hôm 6/4, Le Figaro thông tin về quan điểm chính thức của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA) với bài « AIEA muốn những người khai thác hạt nhân phải có trách nhiệm ».
Tuần này, hội nghị định kỳ về an toàn hạt nhân của AIEA diễn ra tại Vienna. Hội nghị này được tổ chức ba năm một lần, kể từ năm 1996. Theo dự kiến, đại diện của 72 quốc gia sẽ thảo luận về bài học Fukushima và tìm kiếm thỏa thuận trong việc buộc các nhà công nghiệp hạt nhân phải biết chịu trách nhiệm.
Trong diễn văn khai mạc, giám đốc AIEA, ông Yukiya Anamo đã khẳng định: « Tham gia đầy đủ vào các chỉ tiêu nghiêm ngặt nhất của quốc tế về an toàn hạt nhân, minh bạch thông tin tuyệt đối trong tất cả mọi thời điểm, đó là những điểm mấu chốt để tái lập và duy trì lòng tin của người dân trong lĩnh vực hạt nhân ».
AIEA tái khẳng định lập trường của tổ chức này là vẫn tin tưởng vào các tiểu chuẩn an toàn hiện tại. Đồng thời, tổ chức này cho rằng, chính TEPCO phải chịu trách nhiệm về thảm họa chưa từng có này, do đã đánh giá quá thấp những nguy cơ có thể đe dọa nhà máy hạt nhân Fukushima.
Có sự « bắt tay » giữa Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc và Tổng thống Pháp?
Tiếp tục thông tin về cuộc xung đột tại Côte d’Ivoire, L’Humanité có bài nhận định « Điện L’Elysée và Ban Ki-Moon thao túng các văn bản của Liên Hiệp Quốc ».
Từ tối thứ Ba, bằng việc cho đánh bom vào lực lượng ủng hộ ông Glagbo, Pháp đã chính thức lao vào một vụ xung đột nữa. Trước đó, ngày chủ nhật, ông Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc đã bộc bạch với Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy những lời gợi ý theo hướng này: « Tôi thấy cần cấp bách tiến hành các chiến dịch quân sự cần thiết để bảo vệ thường dân và lính Liên Hiệp Quốc khỏi tầm đe dọa của các vũ khí hạng nặng ». Vài giờ trước đó, cộng đồng quốc tế đã biết tin về vụ thảm sát đẫm máu ở Duékoué, thủ phạm có thể là do quân đội của vị Tổng thống vừa đắc cử Ouattara. Thế nhưng, Liên Hiệp Quốc lại chủ tâm nhắm vào một phía (ông Gbagbo), không tuân thủ đúng tinh thần chung của nghị quyết 1975.
Pháp đã chuẩn bị từ lâu về chính trị và ngoại giao cho một cuộc can thiệp quân sự, và chỉ chờ Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc lên tiếng là lập tức hành động.
Chỉ trong chưa đầy một uần, số quân Pháp tham chiến ở Côte d’Ivoire đã tăng từ 900 lên 1.650 người. Ông Ban Ki-Moon và ông Sarkozy đều « đồng thanh » giải thích rằng, họ hành động theo nghị quyết 1975, theo đó lực lượng của Liên Hiệp Quốc ở Côte d’Ivoire có thể « dùng mọi phương tiện cần thiết » để bảo vệ thường dân.
Phản ứng trước tình hình hiện tại, Nam Phi tuyên bố phản đối việc quân đội nước ngoài đánh bom ở Côte d’Ivoire và yêu cầu tìm kiếm giải pháp hòa bình. Về phần mình, Nga cũng yêu cầu Hội đồng Bảo an xem xét lại tính hợp pháp của việc can thiệp võ trang, và nhắc lại rằng, nhiệm vụ của Lực lượng Liên Hiệp Quốc tại Côte d’Ivoire là phải « trung lập và không thiên vị ».
Kinh tế vẫn phục hồi tốt về tổng thể
Trong lĩnh vực kinh tế, Les Echos mang đến một thông tin khá sáng sủa với bài viết mang tựa «Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OCDE) : Bất chấp mọi chướng ngại, kinh tế vẫn tăng trưởng ».
Những vấn đề gây lo ngại vốn không ít: Sự bất ổn ở Bắc Phi và vùng Trung Đông , giá dầu leo thang, thảm họa hạt nhân Nhật Bản, khủng hoảng nợ công ở châu Âu. Tuy nhiên, trong bản báo cáo sơ bộ được công bố hôm qua của OCDE, ngoài những điểm bi quan trên cũng không thiếu tín hiệu lạc quan: đó là tình hình kinh tế ở 7 nước giàu nhất thuộc OCDE ngày càng được cải thiện. Trong bảy nước này chỉ có một tì vết, đó là Nhật Bản.
Theo báo cáo, ở sáu nước đầu tàu của OCDE là Mỹ, Đức, Pháp, Ý, Anh, và Canada, tăng trưởng GDP của quý 1 năm 2011 đạt 3,2%, và sẽ tiếp tục tăng trong quý 2.
Giải thích về sự tăng trưởng này, các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh đến sự đóng góp tích cực của thị trường lao động. Những tháng vừa qua, thị trường lao động hồi phục nhanh hơn dự báo, nhờ đó, nhu cầu tiêu dùng cũng được kích thích. Dù vẫn còn lắm khó khăn, nhưng theo báo cáo, nhìn trên tổng thể, kinh tế sẽ tiếp tục phục hồi.
Dùng điện thoại di động làm thẻ ngân hàng
Cuối cùng, là một thông tin khá thú vị về điện thoại di động đăng trên nhật báo Libération.
Ngoài những tín năng nghe nhạc, gửi mail, chụp hình, chơi điện tử trên mạng, giờ đây điện thoại di động bắt đầu được dùng làm thẻ ngân hàng, thẻ đi tàu xe.
Việc sử dụng cũng khá đơn giản. Trước tiên cần lên mạng để nạp tiền vào tài khoản. Việc giao dịch trên mạng cũng được thực hiện bằng thẻ ngân hàng. Khi trả tiền, chỉ cần để điện thoại cách 1cm trước một máy giống như các máy trả tiền bằng thẻ ngân hàng, việc thanh toán sẽ được thực hiện. Khi giao dịch được chấp nhận, sẽ có âm thanh và đèn báo hiệu.
Công nghệ NFC này (near field communication), tức công nghệ truyền thông tầm ngắn, đang được thử nghiệm tại 9 thành phố ở Pháp.
Lê Phước (RFI)