Do tệ nạn buôn phụ nữ dưới dạng hình thức đám cưới giả với người nước ngoài gia tăng, và nhất là nhiều cô dâu lâm vào cảnh gần như nô lệ khi lấy chồng người ngoại quốc tuổi quá cao, chính quyền Phnom Penh vừa ban hành một quy định về hôn nhân với nguời nước ngoài khá nghiêm khắc: đó là cấm đàn ông ngoại quốc trên 50 tuổi, lấy vợ trẻ Cam Bốt. Theo giới quan sát, quy định mới chủ yếu nhắm vào đàn ông Hàn Quốc.
Từ Phnom Penh thông tín viên Phạm Phan giải thích tình hình.
''Qua thời gian mấy năm có nhiều tai tiếng trong xã hội, sau cùng thì ngày 07/03/2011, Bộ Ngoại giao Cam Bốt ban hành quy định chính thức không cho phép bất cứ người đàn ông nước ngoài nào trên 50 tuổi hay có thu nhập hàng tháng dưới 2.500 Mỹ Kim làm đám cưới với các cô gái trẻ người Khmer.
Với nội dung nghiêm ngặt của bản qui định mới, chính quyền muốn ngăn chận tệ trạng buôn phụ nữ đang có chiều hướng gia tăng, vốn thường núp dưới hình thức đám cưới giả. Quy định mới cũng nhằm ngăn chận các đám cưới mà chồng thì già đáng tuổi ông bà còn cô dâu thì trẻ nhỏ như đứa cháu.
Ông Koy Kuong, người phát ngôn Bộ Ngoại Giao, nói chính quyền muốn các cô gái trẻ lấy chồng ngoại quốc và đi sống ở quê chồng với cuộc sống đàng hoàng tốt đẹp hơn.
Quy định chủ yếu nhắm vào người Hàn Quốc
Trong thời gian 5 năm trở lại đây, nhiều cuộc hôn nhân diễn ra với vợ là các cô gái Khmer trẻ độ 18 tới 25 và chồng là người nước ngoài như Đài Loan, Pháp, Mỹ, đặc biệt là Hàn Quốc.
Trong một lần vào quán cà phê internet bên đường, chúng tôi thấy một ông trên 40 tuổi, mắt một mí, hình dạng như người Hàn Quốc, đang ngồi với cô gái trẻ độ 23 tuổi. Người đàn ông nói tiếng Khmer không rành, họ trao đổi với nhau về chuyện làm thủ tục đi qua Hàn Quốc. Cô gái Khmer có nét e thẹn, ngại ngùng. Đây là một trong nhiều cách mà người Hàn Quốc tiếp xúc với phụ nữ Cam Bốt để làm đám cưới hay môi giới gả bán.
Theo thống kê của nhà nước, ở một số phum (làng quê) thuộc tỉnh Kampong Cham, gần như hầu hết gái trẻ trong đó đã lấy chồng nước ngoài. Kampong Cham là tỉnh có đường biên giới với Việt Nam, đây cũng là địa phương giàu có bậc nhất về nông nghiệp ở xứ Chùa Tháp.
Người Cam Bốt bây giờ có khuynh hướng đầu tư cho con mình, trai hay gái, có cuộc sống bên ngoài đất nước, tùy theo hoàn cảnh, người nghèo thì làm đám cưới giả dù phải cưới ông già.
Theo nhật báo Joong Ang của Hàn Quốc, tháng rồi chính quyền xứ Hàn truy tố tên đàn ông 45 tuổi vì tội giết vợ người Cam Bốt 20 tuổi để lấy 1 triệu Mỹ Kim tiền bảo hiểm nhân thọ, kẻ sát nhân này cho vợ uống thuốc ngủ rồi đốt nhà.
Bà Pung Chhiv Kek, Chủ Tịch Liên Đoàn Bảo Vệ Nhân Quyền Licadho ở Phnom Penh nói hiện nay có khoảng 20.000 phụ nữ Cam Bốt lấy chồng người Hàn đang sống tại Hàn Quốc. Theo ghi nhận của tổ chức nhân quyền này, nhiều đám cưới diễn ra thông qua một kẻ chiêu dụ.
Trình tự diễn ra như sau, người chiêu dụ đi về nhiều làng quê tìm gái đẹp và họ lựa chọn các cô gái này như lựa con gà, con heo mang đi bán ngoài chợ. Sau đó kẻ chiêu dụ thông báo cho một nam nhân Hàn Quốc biết và tổ chức cuộc gặp mặt. Trước khi chú rể gặp người mình sẽ cưới, kẻ chiêu dụ sắp xếp cho các cô gái trang điểm, ăn mặc đẹp hơn ngày thường, đứng xếp hàng để chú rể coi tới, coi lui, ngó trước, ngó sau cho đã mắt. Khi đã bằng lòng thì người đàn ông trả tiền cho kẻ chiêu dụ đã có công kiếm được cô gái mình vừa lòng.
Bà Pung Chhiv Kek kể lại câu chuyện một cô gái Cam Bốt lấy chồng Hàn Quốc và bị bắt buộc phải làm đầy tớ cho cả nhà chồng, có người còn bị bán vào ổ gái điếm.
Trong khu nhà chúng tôi trú ngụ, tầng bên trên có ông già người Hàn trên 60 tuổi, sáng sớm nào cũng xỏ đôi giày bata đi bộ tập thể dục theo đường phố, người vợ trẻ của ông nhỏ to nói cho hàng xóm biết, ông bị bịnh tiểu đường lâu năm và liệt dương. Mỗi Chủ Nhật, ông cầm quyển Thánh Kinh bìa đen đi nhà thờ. Hai vợ chồng như hai ông cháu, ít khi đi ra đường cùng với nhau. Ông già có tính hay la lớn, nạt nộ mỗi khi cô vợ trẻ xin tiền xài làm náo động hàng xóm, ai có than phiền thì ông lại càng la lớn hơn.
Đài truyền hình KBS (Korea Broadcasting Sytem) coi được tại Phnom Penh cho thấy họ thường phát chương trình nói về đàn ông Hàn Quốc lấy vợ xứ người, từ Trung Á, Châu Phi, đến Việt Nam và Cam Bốt. Nội dung chương trình theo trình tự giống nhau, hai vợ chồng sống hạnh phúc tại thủ đô Seoul hoặc tỉnh xa, sau đó người vợ nhớ nhà và hai vợ chồng ẵm con về thăm quê vợ. Tại quê vợ, người Chồng Hàn Quốc lăng xăng giúp gia đình vợ như cấy lúa, làm nhà, mài dao… sau đó hai vợ chồng giả từ bên vợ quay trở lại xứ Hàn sau buổi tiệc ấm cúng, ngon miệng.
Chương trình phim tài liệu này của KBS muốn nói lên sự giàu mạnh của quốc gia họ, và đàn ông xứ Hàn đủ khả năng làm chồng của nhiều cô gái gần như là mang nhiều quốc tịch trên thế giới. Một đặc điểm nữa là những người chồng Hàn Quốc trong chương trình này thường trên 40 tuổi hay gương mặt không dễ nhìn. Có thể phụ nữ Hàn Quốc không thương họ nổi nên số đàn ông già và xấu đành phải đi ra nước ngoài kiếm vợ.
Quy định mới này tiếp nối theo một loạt những quyết định khác
Năm ngoái, chính quyền tạm thời ban hành lịnh cấm phụ nữ Khmer cưới chồng Hàn Quốc sau khi xảy ra trường hợp đặc biệt cảnh sát phá đường dây môi giới buôn lậu hơn 20 gái quê. Năm 2008, chính quyền đặt ra ngoài vòng pháp luật tất cả những đám cưới với đàn ông nước ngoài nhưng 6 tháng sau bãi bỏ luật này.
Riêng trong qui định mới ban hành hồi tháng 3/2011, không thấy nói tới việc ngăn cấm phụ nữ nước ngoài lấy chồng Cam Bốt, cũng như không nói đến trường hợp hai người ở tuổi 50 muốn chung sống với nhau, thí dụ như người đàn ông nước ngoài 51 tuổi muốn cưới một phụ nữ Cam Bốt 50 tuổi.
Dư luận có phần chỉ trích luật mới
Trong khi, không ít người nước ngoài lạm dụng thân xác phụ nữ Cam Bốt để mua vui, để kinh doanh, để hưởng thụ thì qui định mới cũng bị giới hoạt động nhân quyền trong nước và một số phụ nữ có khuynh hướng lấy chồng nước ngoài phản đối.
Nếu qui định đàn ông nước ngoài phải có thu nhập không dưới 2.500 Mỹ Kim một tháng mới được quyền cưới vợ Cam Bốt thì điều này không thích hợp với người Việt và Trung Quốc đang sống hay làm việc ở xứ Chùa Tháp, bởi vì ai cũng biết người Việt nghèo quá, đây là ý kiến của cô Malen Kim, nhân viên phi trường Pochentong mới lấy chồng Mỹ cách đây hai năm.
Ông Ou Virak, Chủ Tịch Trung Tâm nhân Quyền Cam Bốt nói qui định mới có sự phân biệt đối xử không những với đàn ông nước ngoài mà còn đối với phụ nữ Cam Bốt. Ông đưa ra trường hợp không hiếm, nếu cô gái nghèo đứng trước hai con đường, một là làm gái bán dâm, hai là lấy ông chồng già nhưng có đời sống tạm ổn định và lương thiện, thì hỏi cô ta nên chọn đường nào?
Tổ chức nhân quyền Licadho cũng phê bình qui định mới là đối xử phân biệt và vi phạm “công ước quốc tế về việc chấm dứt tất cả hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ” mà Cam Bốt đã ký. Licadho lập luận, tại sao đàn ông Khmer có quyền cưới bất cứ phụ nữ nào, còn phụ nữ Khmer lại không có quyền như thế ''.
Mai Vân / Phạm Phan (RFI)