Toàn cảnh công trường dự án khai thác đất hiếm ở Gebeng, cách Kuala Lumpur 270 km, ngày 24/05/2011 (Reuters)
Đây là một nhà máy đang được tập đoàn Úc LAMP (Lynas Advanced Materials Plant) xây dựng gần thành phố Kuantan, bang Pahang, miền Đông Malaysia. Nhà máy chuyên luyện đất hiếm dùng cho các sản phẩm công nghệ cao cấp từ Ipod cho đến tên lửa.
Tập đoàn Úc dự định sẽ đưa nhà máy này vào hoạt động kể từ quý ba năm nay. Thế nhưng cư dân địa phương và giới bảo vệ môi trường đã tỏ ý rất lo ngại về khả năng chất thải phóng xạ của nhà máy không được bảo quản cẩn thận, thất thoát ra không khí và tác hại đến môi trường và sức khỏe con người.
Trước phong trào phản đối, chính quyền Malaysia đã yêu cầu Lynas tạm dừng đề án, chờ xét duyệt của ủy ban chuyên gia độc lập của Liên Hiệp Quốc. Kuala Lumpur cũng chưa cho phép nhập khẩu nguyên liệu đất hiếm từ Úc để xử lý tại nhà máy này.
Vừa đến Kuala Lumpur, phái đoàn bao gồm 9 chuyên gia, do một viên chức cao cấp thuộc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, AIEA, đã gặp lãnh đạo Malaysia vào hôm nay, trước khi đến bang Pahang vào ngày mai, để tiếp xúc với dân chúng và quan sát trong vòng 3 ngày công trình xây dựng nhà máy. Phái đoàn Liên Hiệp Quốc sẽ cho biết kết luận cuối cùng vào cuối tháng Sáu.
Theo AFP, trước đây một nhà máy tương tự do một tập đoàn Nhật xây dựng ở Malaysia đã phải đóng cửa vào năm 1992, vì bị dân chúng phản đối.
Về phần mình, tập đoàn Úc liên tục khẳng định là nhà máy của họ rất an toàn, chất thải được xử lý cẩn thận để không xẩy ra tình trạng bị thất thoát.
Mai Vân (RFI)