Nhật bị xem là có nhiều điểm yếu trong xử lý tai nạn hạt nhân Fukushima

Ngày 01/06/2011, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA) đã trao cho Tokyo một bản báo cáo sơ bộ nhận định về cuộc khủng hoảng hạt nhân Fukushima tại Nhật. Mặc dù, cho rằng thái độ tận tụy của các nhân viên Nhật Bản trong việc khắc phục thảm họa chưa từng có này là rất mẫu mực, nhưng bản báo cáo của AIEA cũng nhấn mạnh những điểm yếu của chính quyền Nhật Bản, cũng như công ty Tepco trong việc xử lý cuộc khủng hoảng này.

Ảnh chụp lò phản ứng hạt nhân số 4 của nhà máy điện hạt nhân Fukushima, ngày 17/05/2011 mai 2011. Reuters/Tepco

Bản cáo cáo của AIEA do một ê-kíp quốc tế bao gồm 18 chuyên gia từ 12 quốc gia thực hiện trong vòng một tuần, sau khi có sự thỏa thuận giữa chính phủ Nhật và AIEA. Bên cạnh nhà máy điện Fukushima 1, ê-kíp này còn điều tra tại hai nhà máy khác, Fukushima 2 và Tokai. Mục tiêu của nhóm làm việc là rút ra các bài học từ tai nạn kể trên nhằm giúp cho việc cải thiện các biện pháp an toàn hạt nhân trên toàn thế giới.

AIEA khuyến cáo « cộng đồng năng lượng hạt nhân quốc tế sử dụng cơ hội hy hữu này, do tai nạn Fukushima tạo ra, để cải thiện an toàn hạt nhân ». Bản báo cáo chung cuộc sẽ được công bố tại hội nghị các bộ trưởng về an toàn hạt nhân sẽ diễn ra từ 20 đến 24/6 tại Vienna, trụ sở của AIEA.

Sau đây là tường trình chi tiết của thông tín viên Frédéric Charles từ Tokyo:

"Báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế đã soi sáng một số điểm yếu có tính hệ thống của Nhật Bản trong việc quản lý tai nạn hạt nhân tại Fukushima.

Các đảng đối lập Nhật Bản đã chỉ trích năng lực quản lý yếu kém khiến cho tình trạng tại Fukushima thêm trầm trọng. Các đảng này cũng sắp đệ trình một kiến nghị phê phán chính phủ của thủ tướng Naoto Kan. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, sự vắng mặt của một trung tâm can thiệp khẩn cấp, đủ trang bị, có khả năng bảo đảm việc thông tin liên lạc và kiểm soát tình hình các lò phản ứng hạt nhân Fukushima là một trong các điểm yếu kể trên.

Mức độ của trận sóng thần đã không được đánh giá đúng mức. Tập đoàn Tepco, cơ quan quản lý nhà máy điện, đã không chú ý đến những cảnh báo của chính các kỹ sư của chính tập đoàn. Bức tường ngăn sóng thần không vượt quá 5,7 mét trong khi mức sóng thực tế tràn vào nhà máy là tới 14 mét. Cơ quan Năng lượng Nguyên Tử Quốc tế cho rằng, để bảo đảm được tính độc lập, cơ quan an toàn hạt nhân Nhật không nên phụ thuộc vào Bộ Công nghiệp.

Tổ chức quốc tế này cũng lo ngại về ảnh hưởng của phóng xạ đến dân cư và công nhân làm việc tại nhà máy. Việc kiểm soát an toàn, cũng như việc đo lường ảnh hưởng nhiễm xạ ngoài khu vực sơ tán đều chưa đạt mức cần thiết."

Trọng Thành (RFI)