Theo Sana, thông tấn xã chính thức của Syria, sắc lệnh tổng ân xá liên quan đến tất cả các tù nhân chính trị và tổ chức Huynh đệ Hồi giáo. Chi tiết sau cùng này rất đáng chú ý đối với một chế độ vốn đã hình sự hóa phong trào chính trị Hồi giáo từ thập niên 1970 đến nay, tới mức đưa vào luật, án phạt tử hình những ai tham gia vào tổ chức Hồi giáo chính trị kể trên.
Tuyên bố ân xá của tổng thống Syria đã được đối lập đón nhận một cách thận trọng. Kể từ đầu phong trào phản kháng (15/3) đến nay, tại Syria đã có khoảng 10.000 người bị bắt mà không qua xét xử, ước tính có hơn 1.000 người chết. Theo Unicef, tổ chức quốc tế vì trẻ em, 30 em nhỏ đã bị thiệt mạng vì trúng đạn.
Đây không phải là lần đầu tiên chính quyền Syria tỏ thái độ hòa dịu với những người biểu tình đòi dân chủ. Vào tháng Tư, tổng thống Assad đã quyết định bãi bỏ tình trạng khẩn cấp, kéo dài hàng thập niên qua, tuy nhiên điều này không ngăn cản các đàn áp tiếp tục diễn ra. Trong những tuần gần đây, Damas liên tục đưa quân đội tới nhiều thành phố để trấn áp biểu tình. Suốt ngày hôm qua, tại thị xã Rastan, miền trung Syria và thành phố Deraa, miền nam nước này, có nhiều tiếng súng. Các nhà hoạt động nhân quyền cho biết có ba người bị trúng đạn thiệt mạng.
Thành lập Ủy ban đối thoại quốc gia trong vòng 48 giờ
Bên cạnh lệnh tổng ân xá của tổng thống Syria, ông Mohammed Said Bkheitan - một viên chức cao cấp của đảng Baas cầm quyền, cho biết trên nhật báo al-Watan ngày 31/5, một Ủy ban đối thoại quốc gia sẽ được thành lập trong vòng hai ngày tới. Ủy ban đối thoại sẽ bao gồm tất cả các đảng phái chính trị, các nhà hoạt động chính trị, xã hội, các nhà kinh tế lớn. Viên chức này cũng khẳng định, sẽ không có chuyện hủy bỏ điều 8 của Hiến pháp, theo đó đảng Baas là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Tuy nhiên, ông cũng không loại trừ điều khoản này sẽ bị hủy bỏ, nếu phe đối lập lên cầm quyền và đảng cầm quyền hiện nay trở thành đảng đối lập. Đây có thể coi là một nhận định khác thường từ một giới chức Syria.
Mặc dù nhận định phong trào phản kháng tại Syria chỉ là hoạt động của một thiểu số chừng 100.000 người, viên chức này cũng thừa nhận cần phải làm sao để nhanh chóng chấm dứt cuộc phản kháng hiện nay, bởi nhà nước Syria đang phải chịu các áp lực quá mạnh.
Theo đối lập Syria, cách giải quyết tốt nhất cho cuộc khủng hoảng hiện nay là, thảo ra một Hiến pháp mới và tiến hành bầu cử dân chủ.
Trọng Thành (RFI) *
Các nhân vật bất đồng chính kiến Syria bác bỏ đề nghị ân xá của chính phủ
Hơn 300 nhân vật bất đồng chính kiến đang tham dự một cuộc hội nghị ở thị trấn Antalya của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 1/6, một ngày sau khi Tổng thống Bashar al-Assad đề nghị ân xá cho những người phản đối chính phủ, trong đó có nhóm Huynh đệ Hồi giáo bị cấm hoạt động.
Trong khi đó, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch nói rằng họ có các báo cáo về việc các binh sĩ Syria mới đây thực hiện các vụ giết người và tra tấn, những hành động có thể bị coi là tội ác chống lại loài người.
Tổ chức có trụ sở ở New York đã ra một phúc trình ngày 1/6 dựa trên 50 cuộc phỏng vấn với các nạn nhân và nhân chứng của các vụ bạo lực.
Phúc trình tập trung vào thành phố Daraa ở miền nam, nơi lực lượng Syria được cho là đã thực hiện một số vụ bạo lực tồi tệ nhất nhắm vào thường dân kể từ khi các cuộc biểu tình chống chính phủ bắt đầu nổ ra hồi tháng Ba.
Phúc trình cho hay những người được chứng kiến đã tường trình về các vụ đánh đập có hệ thống, các vụ tra tấn sử dụng các thiết bị cho điện giật, và bắt giữ những người tìm tới cơ sở chăm sóc y tế.
Họ kêu gọi chính phủ Syria ngay lập tức có biên pháp ngưng sử dụng vũ lực thái quá.