Chưa đầy hai tuần với một loạt các diễn biến dồn dập quanh vụ xì căng đan báo chí xung quanh tờ báo News of the World, sáng nay, nước Anh lại tiếp tục nóng bỏng với các tin tức và bàn luận mới nhất.
Sir Paul Stephenson là chỉ huy của cảnh sát London bất ngờ từ chức tối 17/7 với lý do là không chịu nổi sức ép dư luận liên quan đến việc ông tuyển một lãnh đạo của tờ báo này làm cố vấn truyền thông là ông Neil Wallis. Quyết định đó gây sốc cho nhiều người, như thị trưởng London là Boris Johnson phân trần trong cuộc phỏng vấn dành cho BBC Radio 4 sáng sớm ngày 18/7, rằng ông không hề ra quyết định buộc lãnh đạo cảnh sát từ chức.
Nhưng các tuyên bố khi từ chức của Sir Paul mới thực sự là quả bom dư luận, vì người nghe có thể hiểu rằng ông muốn nói trường hợp của ông còn chưa nghiêm trọng bằng chuyện thủ tướng Anh liên quan với một lãnh đạo khác của tờ báo News of the World, cũng được tuyển mộ làm cố vấn là Andy Coulson.
Đang công du ở châu Phi với sứ mệnh quan trọng cho nước Anh, nhưng thủ tướng David Cameron đã phải lên tiếng thanh minh, đứng trước các lãnh đạo châu Phi trả lời các câu hỏi xoáy của các phóng viên người Anh về chuyện ở nhà. Ông hứa sẽ cung cấp thêm thông tin trong phiên họp quốc hội đặc biệt vào thứ Tư này.
Chiều thứ Ba, 19/07, một ủy ban đặc biệt của Quốc hội sẽ chất vấn ba lãnh đạo cao cấp nhất của tờ báo News of the World, là nguyên tổng biên tập Rebekah Brooks, chủ tập đoàn Rupert Murdoch và con trai ông ta là James Murdoch. Lúc đầu ông trùm truyền thông Rupert Mordoch, bản thân là công dân Hoa Kỳ và đang ở nước ngoài, lấy lý do bận việc không thể có mặt, nhưng hôm nay trang mạng của Quốc hội Anh đăng tải bức thư của ông James Murdoch xác nhận hai cha con ông sẽ ra điều trần với Quốc hội.
Phiên họp với ủy ban đặc biệt của Quốc hội Anh vào 2h30 chiều 19/7 sẽ được mở cửa cho công chúng vào nghe, và bên cạnh phòng họp Boothroyd Room sẽ có thêm chỗ cho nhiều người vào dự khán trong tòa nhà Portcullis House (Thông tin chi tiết về nơi chốn và thủ tục vào nghe ở địa chỉ mạng http://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/commons-sele...).
Tổng biên tập Rebekah Brooks bị cảnh sát bắt giam hôm 17/7, nhưng vào nửa đêm đã được tại ngoại hầu tra, cho nên cũng sẽ có thể ra Quốc hội để trả lời chất vấn. Theo thông báo của sở cảnh sát, bà bị điều tra hai tội danh, thứ nhất là tội nghe lén theo luật hình sự qui định từ năm 1977, và thứ hai là tội tham nhũng theo một điều khoản được Quốc hội thông qua từ năm 1906.
Tính cho tới thời điểm này, những sự kiện xung quanh nghiệp vụ báo chí của tờ News of the World đã gây chấn động rộng khắp trên nước Anh và trở thành mối quan tâm hàng đầu trên thế giới.
10 ngày trước tờ báo lâu đời với bề dày lịch sử 168 năm hoạt động bất ngờ bị ông chủ Rupert Murdoch đóng cửa. Thế nhưng thủ pháp đối phó đó trong kinh doanh rõ ràng là không đủ để giảm bớt áp lực dư luận bắt đầu từ chuyện các phóng viên của báo này nghe lén điện thoại của các nạn nhân trong vụ London bị tấn công khủng bố ngày 7 tháng 7 năm 2005.
Ngay lập tức thủ tướng Anh đã phải cách chức cố vấn báo chí của mình, Andy Coulson là người có liên quan đến vụ bê bối ở tờ báo News of the World mà ông ta cũng là một lãnh đạo. Thủ tướng David Cameron tuyên bố mở 2 cuộc điều tra song song, một vào chính vụ xì căng đan và một vào văn hóa ứng xử và quan hệ nói chung giữa giới chính khách, PR và báo chí, vì vụ việc này làm người dân mất lòng tin vào cảnh sát lẽ ra là người bảo vệ họ thì lại cấu kết với người phạm tội, và mất lòng tin vào nhà báo lẽ ra là người thông tin thì lại đi xoi mói đời tư của họ. Cảnh sát Mỹ cũng mở rộng điều tra vào các cáo buộc cho rằng một cơ quan truyền thông của tài phiệt Rupert Murdoch cũng nghe lén các nạn nhân trong vụ Hoa Kỳ bị tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Trong câu chuyện này, cũng cần xét đến một kiểu tư duy đại chúng ở Anh và các nước nói tiếng Anh về tài phiệt truyền thông Rupert Murdoch. Vài năm trở lại đây có nhiều luồng dư luận phản đối chiến dịch của ông ta thu mua thêm cổ phiếu trong tập đoàn truyền thông khổng lồ BSkyB mà hãng News Corp vốn đang giữ 38%. Con trai ông James Murdoch đang giữ ghế chủ tịch công ty đó.
Sau khi vụ xì căng đan nổ ra thì Rupert Murdoch đã ngay lập tức tuyên bố bỏ ý định thâu tóm BSkyB, nhưng nhiều blogger vẫn còn liên tưởng ông với hình ảnh trùm tài phiệt muốn nắm giữ toàn thế giới trong bộ phim James Bond 007 nổi tiếng hồi năm 1997, Tomorrow Never Dies, với câu chuyện được đặt bối cảnh ở vùng Đông Á, giữa Việt Nam và Trung Quốc (James Bond - do nam tài tử đẹp trai Pierce Brosnan đóng vai - đổ bộ xuống vịnh Hạ Long và cùng đặc tình Trung Quốc xinh đẹp - do nữ diễn viên khả ái Dương Tử Quỳnh thể hiện - thâm nhập trụ sở của tài phiệt truyền thông - nhân vật phản diện - ở Sài Gòn, thông tin chi tiết về bộ phim có ở http://www.imdb.com/title/tt0120347/).
Lãnh đạo phe đối lập là chủ tịch Ed Miliband của đảng Lao Động nói với báo chí rằng tập đoàn truyền thông News Corp của tài phiệt Rupert Murdoch và con trai có quá nhiều ảnh hưởng và nguy hiểm đối với nước Anh, và ông muốn chia nhỏ quyền sở hữu tài chính của cá nhân đối với các tờ báo. Hiện trong tay tập đoàn News Corp còn có tờ báo bình dân cũng thuộc hàng số một nước Anh là The Sun, lẫn tờ báo cho giới trí thức và kinh doanh là The Times và The Sunday Times.
Quay lại toàn cục của vụ xì căng đan nghe lén, lãnh đạo cao cấp nhất trong sở cảnh sát Anh vừa từ chức, tờ báo News of the World đã đóng của và các lãnh đạo phải ra điều trần, áp lực bây giờ có lẽ sẽ dồn hết vào giới chính trị gia và nhất là thủ tướng David Cameron. Vì vậy, những gì sẽ diễn ra trong vòng hai ngày sắp tới và đặc biệt là phiên họp Quốc hội khẩn cấp vào thứ Tư này sẽ vô cùng ngoạn mục và được rất nhiều người theo dõi.
Thanh Hải - Đức Tâm (RFI)