Ngày 24/08/2011, đến lượt Nhật Bản bị hạ thấp điểm tín nhiệm do khối lượng nợ công quá cao và chính trị không ổn định. Cơ quan thẩm định tài chính Moody’s thông báo đã hạ thêm một nấc điểm tín nhiệm về nợ công dài hạn của Nhật Bản, xuống còn Aa3.
Cơ quan thẩm định tài chính Moody's đã hạ điểm tín nhiệm về nợ công của Nhật xuống Aa3. REUTERS/Mike Segar/Files
Trong bảng thông cáo, Moody’s giải thích lý do hạ thấp điểm là vì “thâm thủng ngân sách của Nhật Bản rất nghiêm trọng trong lúc nợ công ngày càng chồng chất từ cuộc khủng hoảng thế giới năm 2009”. Hơn nữa, có thêm nhiều yếu tố khiến Tokyo gặp khó khăn trong việc giảm thiểu tỷ lệ nợ so với GDP của mình.
Trận động đất và sóng thần tháng Ba vừa qua, theo cơ quan thẩm định, đã phá các nỗ lực phục hồi của Nhật sau trận khủng hoảng kinh tế tài chính 2008 – 2009. Triển vọng tăng trưởng thấp kém, khiến cho chính phủ Nhật khó thể đạt mục tiêu giảm thâm thủng và thực hiện cải tổ cần thiết.
Việc Moody’s quyết định hạ điểm tín nhiệm của Nhật Bản thông báo hôm nay không gây nhiều ngạc nhiên nơi các nhà đầu tư, vì công ty này đã từng lên tiếng cảnh báo vào tháng 5 vừa qua.
Tuy nhiên, đối với Moody’s, Nhật Bản vẫn là một con nợ tốt, vì điểm Aa3 nằm trong 4 điểm tốt nhất trên thang bậc 19 điểm của công ty thẩm định này.
Thông báo của Moody’s - đưa ra vào lúc Nhật Bản chuẩn bị thay đổi thủ tướng - đã gây bất bình trong giới lãnh đạo tại Tokyo. Đương kim Thủ tướng Naoto Kan đã lên tiếng lấy làm tiếc về việc này. Ngược lại theo giới môi giới chứng khoán, tác hại trên thị trường Tokyo khá hạn chế: chỉ số Nikkei chỉ tuột giảm 1,07%.
Hai cơ quan thẩm định Standard and Poor’s và Fitch hiện cũng có đánh giá tương tự như Moody’s. Trong hai tháng 4 và 5 họ cũng cảnh báo về khả năng sắp hạ điểm của Nhật.
Thông tín viên Frédéric Charles, phân tích tình hình từ Tokyo:
Nợ công của Nhật Bản hiện đã cao hơn gấp hai lần trọng lượng kinh tế Nhật, nền kinh tế thứ 3 thế giới với 5000 tỷ euro.
Các cơ quan thẩm định tài chính, S&P, Moody’s, Fitch, đã bắt đầu hạ thấp điểm của Nhật từ cách đây hơn 10 năm, nhưng đã không gây hốt hoảng như việc Standard and Poor’s hạ điểm của Hoa Kỳ vừa qua.
Lý do là vì 95% nợ của Tokyo là do chính người Nhật nắm giữ. Và mặc dù nợ cao như thế, nhưng Nhật Bản vẫn là một trong những quốc gia chủ nợ hàng đầu của thế giới. Cùng với Trung Quốc, Nhật đang nắm trong tay một phần lớn nợ của Hoa Kỳ.
Nhưng vấn đề hiện nay, theo Moody’s, là Nhật cứ luôn luôn thay đổi thủ tướng hàng năm, cho nên không có khả năng thực hiện một chiến lược lâu dài để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của mình hầu trả nợ. Cộng vào đấy dân số lại già đi, chính phủ lại còn phải tái thiết vùng bị thiên tai tàn phá, ước tính tốn kém khoảng 250 tỷ euro.
Đó là chưa kể đến tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima, mà cái giá phải trả trong vòng 20 năm sẽ cao không kém các thiệt hại do trận động đất và sóng thần vừa qua gây ra.
Mai Vân (RFI)