Trên mạng Internet tuần qua, có phát tán một đoạn video về bài giảng của thiếu tướng Kim Nhất Nam (Jin Yinan), giáo sư thuộc trường Đại học Quốc phòng Trung Quốc. Trong bài giảng, vị giáo sư này đã tiết lộ nhiều trường hợp tham nhũng trong giới quan chức Nhà nước.
Thiếu tướng Kim Nhất Nam đã nêu 8 trường hợp tội phạm làm gián điệp cho nước ngoài, mà người phạm tội ở đây lại là những cán bộ lãnh đạo cao cấp. Libération ngày 5/9 có bài phân tích với hàng tựa khá mỉa mai: « Tại Trung Quốc, kẻ phản bội đến từ chóp bu ».
« Tội phạm gián điệp » mà ông Kim Nhất Nam đưa ra khá đa dạng về hình thức. Đầu tiên là trường hợp của Đại tá Giả Thế Khánh, Phó Tổng Biên tập tạp chí Không Quân, đã đem ổ đĩa mật sang Hồng Kông bán cho CIA của Mỹ. Một nhân vật khác cũng quân hàm đại tá là tùy viên quân sự của đại sứ quán Trung Quốc tại Nhật Bản, đại tá Vương Khánh Tiền. Ông này đã làm gián điệp cho Nhật bằng cách cài đặt máy thu âm nghe trộm trong đại sứ quán của mình ở Tokyo để lấy thông tin. Sáu trường hợp khác, ông Kim cho biết là được phát giác từ đầu năm 2000.
Một trong 8 người phạm tội gián điệp đã tẩu thoát sang Mỹ, đó là trường hợp của ông Từ Tuấn Bình, cục trưởng đầu tiên của Cục Châu đại dương-Châu Mỹ (Bộ Quốc phòng), trốn sang Mỹ hồi tháng 12-2000 và cung cấp thông tin cho Mỹ. Sau đó, Trung Quốc phải vội điều chỉnh nhiều chính sách quân sự. Bảy trường hợp còn lại tất cả đều bị xử lí bằng nhiều cách, hoặc xét xử tội gián điệp một cách bí mật, hoặc nếu có công khai thì cũng viện dẫn một lí do khác để tránh làm mất thể diện chính phủ.
Sự việc được bắt đầu từ tháng 3 rồi. Trong một buổi thuyết giảng do công ty bảo hiểm China Life tổ chức, thiếu tướng Kim Nhất Nam, giảng sư thuộc trường Đại học Quốc phòng Trung quốc, đã đề cập đến những thông tin này. Đoạn video bài giảng của ông dành cho nhân viên của công ty quốc doanh này đã được tải lên mạng tuần rồi, và ngay sau đó đã bị kiểm duyệt. Đến hiện tại, Bắc Kinh vẫn chưa có bình luận chính thức về tính xác thực của sự việc.
Trong số 8 tội nhân trên, ông Kim Nhất Nam cho biết, trường hợp của ông Khang Nhật Tân là gây sốc nhất cho giới cầm quyền Trung Quốc. Ông Khang là ủy viên trung ưởng đảng cộng sản Trung Quốc, tổng giám đốc Tập đoàn hạt nhân quốc gia kiêm Chủ tịch hội đồng quản trị công ty TNHH điện hạt nhân số 3 Thái Sơn, đã bị kết án tù chung thân vì tội tham nhũng hồi cuối năm ngoái.
Thế nhưng, theo lời giáo sư Kim Nhất Nam, thật ra tội tham nhũng gán cho ông chỉ là cái cớ, còn tội thật sự là ông này « đã bán cho nước ngoài những thông tin có thể gây thiệt hại vô cùng ». Giáo sư chỉ cho biết đến đó, không còn chi tiết gì hơn nữa. Thế nhưng, Libération cho hay, theo một chuyên gia, có thể đó là thông tin liên quan đến việc chuyển giao công nghệ hạt nhân quân sự cho nước ngoài.
Vụ việc Khang Nhật Tân gây chấn động thượng tầng lãnh đạo Trung Quốc, đến mức mà chủ tịch Hồ Cẩm Đào phải ra lệnh « tiến hành một cuộc điều tra toàn diện đối với toàn thể bộ máy lãnh đạo ».
Một trường hợp khác cũng được giáo sư Kim nhấn mạnh, đó là trường hợp đại sứ Trung Quốc Lý Tân ở Seoul đã cung cấp cho Hàn Quốc lộ trình chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch Bắc Triều Tiên Kim Jong Il. Lý Tân bị bắt vào tháng 12-2006 và bị xử bảy năm tù với tội danh ngụy trang là « tội phạm kinh tế ».
Về trường hợp này, giáo sư Kim Nhất Nam cay đắng nói : «Gán cho ông ta tội danh kinh tế vì vụ việc quả thật là nhục nhã. Có khi nào quý vị nghe nói một đại sứ lại đi làm gián điệp phục vụ ngoại bang chưa ? Thế nhưng ở Trung Quốc chúng ta đã có rồi đấy ! ».
Tân thủ tướng Nhật bắt đầu chính sách tiết kiệm
Thứ bảy vừa qua, tân thủ tướng Nhật Bản ông Yoshihiko Noda đã đến hớt tóc ở một cửa hiệu bình dân. Giới phân tích cho rằng đây là một thông điệp tiết kiệm từ phía người đứng đầu chính phủ mới. Nhật báo kinh tế Les Echos quan tâm đến sự việc với bài viết: « Tân thủ tướng Nhật muốn thử chính sách khắc khổ ».
Báo Les Echos nhận định, do nhận thức được rằng những ngày đầu điều hành chính phủ sẽ được sự « ưu ái » của giới truyền thông, nên ông Noda muốn thông qua việc chọn một tiệm hớt tóc bình dân để gửi thông điệp về chính sách sắp tới của chính phủ ông, đó là chính sách thực hành tiết kiệm.
Vị cựu bộ trưởng Tài chính này vừa nhận chức thủ tướng tuần rồi, là một trong những nhân vật hiếm hoi tại Nhật Bản ủng hộ biện pháp tăng thuế tạm thời để đầu tư cho quá trình tái thiết các vùng thảm họa vừa qua và để tái cân đối nguồn ngân sách. Từ năm 1992 đến nay, Nhật Bản chưa bao giờ biết đến tình trạng thặng dư ngân sách, và thuế cũng chỉ đóng góp có 50% ngân sách. Theo dự báo, từ đây đến cuối năm, nợ công nước này sẽ lên đến 228%.
Ngày 4/9/2011, tân thủ tướng Noda đã nhóm họp các tân bộ trưởng trong lĩnh vực kinh tế tài chính. Les Echos cho hay, ông Noda đã chọn bổ nhiệm vào các ghế trọng yếu này những đại biểu quốc hội ít nổi tiếng, nhưng có cùng quan điểm kinh tế với ông. Điều đó cho thấy ông quyết tâm tấn công mạnh vào kinh tế trong những tháng tới.
Người kế nhiệm ông Noda ở bộ Tài chính là ông Jun Azumi vốn xuất thân từ báo giới. Ông này đã cam kết trong tháng tới sẽ đệ trình bản kế hoạch cụ thể về chi tiêu của chính phủ và mức dự kiến cho quá trình tái thiết. Ông Azumi cũng muốn tận dụng các mối quan hệ hữu hảo với nhiều nhân vật trong đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), và với nhiều người có trọng lượng trong đảng đối lập Tự do dân chủ (LDP) để vận động thông qua luật cải cách thuế tại lưỡng viện.
Thủ tướng Noda cho rằng, cải cách của người tiền nhiệm Naoto Kan còn bị hạn chế do những bất đồng trong đảng và sự thiếu đồng thuận của đảng đối lập hiện đang nắm đa số tại thượng viện. Bởi thế, ông quyết tâm thành lập một nội các theo kiểu hòa hợp trong hy vọng chấm dứt được tình trạng chia rẻ, gây tổn hại cho đất nước từ nhiều năm nay.
Mỹ ý đại đoàn kết dân tộc của ông đã được người dân bước đầu ghi nhận. Theo kết quả thăm dò dư luận công bố hôm qua, có đến 63% người được hỏi ủng hộ tân thủ tướng Noda.
Libya: Quân nổi dậy ngược đãi người da đen
Liên quan đến cuộc chiến tại Libya, nhật báo Libération ngày 5/9 có bài phóng sự mang đến một góc nhìn khác về quân nổi dậy, lực lượng được phương tây cho là hy vọng chuyển tiếp dân chủ của Libya thời hậu Kadhafi. Bài viết chạy tựa: « Tripoli săn đuổi người da đen ».
Tờ báo cho biết, đang say men chiến thắng, khi nhìn vào mỗi người nhập cư da đen đến từ vùng hạ Sahara (tức vùng Châu Phi đen), phe nổi dậy điều thấy có dáng vẻ của kẻ từng là lính đánh thuê trong quân đội Kadhafi. Thế là đã có nhiều người gốc Mali, Niger, Tchad tại Tripoli đã phải chịu cảnh cướp phá, đánh đập, và phải chạy đến tị nạn ở cảng Sayad, nằm cách Tripoli 25 km về phía tây. Họ than thở là phải chịu khổ bởi một cuộc xung đột mà họ chẳng hề có liên quan. Họ lên tiếng kêu cứu thảm thiết.
Theo Libération, hầu hết những người tị nạn tại Sayad là người lao động nhập cư. Họ đến Libya từ nhiều năm nay và thường làm những nghề lặt vặt để kiếm sống. Khi Tripoli lọt vào tay quân nổi dậy, họ bị nghi ngờ là lính đánh thuê. Để tránh tai vạ, họ phải vượt sa mạc đến Sayad, một địa điểm quen thuộc của cộng đồng dân nhập cư.
Tại Sayad, có khoảng từ 800 đến 1000 người tị nạn. Họ thường xuyên bị đe dọa và cướp phá, thậm chí đã xảy ra nạn hiếp dâm phụ nữ. Người tị nạn sợ đến nổi không dám đi ra khỏi cảng. Lương thực thì thiếu thốn. Đến tận thứ sáu rồi, họ phải dùng nước biển để nấu ăn. Tổ chức Y sĩ không biên giới phải đến hỗ trợ nước sinh hoạt. Hội đồng chuyển tiếp đã cam kết sẽ cử lính đến bảo vệ trại tị nạn này.
Nói về sự nghi ngờ đè nặng lên họ, Libération cho hay, theo quân nổi dậy, các chiến binh gốc Tchad, Mali, Niger, Ethiopia và Soudan là lực lượng nồng cốt của quân đội Kadhafi. Theo một quan chức của Human Right Watch, số quân nhân này có thể lên đến nhiều ngàn người.
Từ khi chiếm được Tripoli, quân nổi dậy đã bắt nhiều trăm người da đen, trong đó có cả người Libya gốc miền nam. Khoảng 200 người đã bị dồn vào một sân bóng. Đa phần thì lại bị nhốt ở các trại giam dựng lên rãi rác ở các khu phố.
Mêhicô: Tính mạng nhà báo ngày càng bị đe dọa
Báo chí có thể tồn tại ở Mêhicô không? Câu hỏi này không chỉ làm quan ngại tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF), mà còn cho cả nhiều người Mêhicô bởi sự an toàn của nhà báo tại chỗ ngày càng bị đe dọa. Đây cũng là nội dung bài viết đăng trên nhật báo Công Giáo La Croix với dòng tựa: « Tại Mêhicô, kẻ sát hại nhà báo ngày càng nhiều ».
Thứ năm tuần rồi, lại có thêm hai nhà báo bị giết chết. Theo thống kê của Phóng viên không biên giới (RSF), từ năm 2000 đến nay, đã có đến 80 nhà báo bị giết. Chỉ trong 9 tháng vừa qua, đã có 10 phóng viên là nạn nhân, trong đó có hai nữ phóng viên nói trên.
Hai nhà báo này bị bắt cóc sau khi rời cơ quan làm việc. Sáng hôm sau, xác của họ được tìm thấy trong một công viên thủ đô: cơ thể lõa lồ, dây quấn quanh cổ, chân tay bị trói. La Croix nhận xét: đấy là một dàn dựng có chủ ý đe dọa, nhằm cho biết rằng, các tổ chức buôn ma túy ở đây có thể tấn công bất cứ ai ở bất cứ nơi nào.
Tờ báo cho biết, các tổ chức ma túy lao vào một cuộc chiến đẫm máu để kiểm soát thị trường. Ở vùng miền bắc Mêhicô, họ làm băng hoại cuộc sống người dân địa phương và đe dọa điều kiện làm việc của báo giới. Thế nhưng, việc điều tra và trừng trị trước pháp luật còn lỏng lẻo. Một quan chức Liên Hiệp Quốc cho biết: « Tại Mêhicô, có hai điều làm tôi kinh hải: đó là tình trạng tấn công nhà báo ngày càng tăng và hiện tượng luật pháp bị xem thường. Không hề có điều tra nghiêm túc hay phiên tòa ra hồn. Chính vì thế mà bạo lực lại tiếp diễn ».
Tình hình nghiêm trọng đặc biệt kể từ năm 2006 với chiến dịch chống buôn bán ma túy quốc gia do tổng thống Felipe Calderon khởi xướng. Tiếp sau đó thảm cảnh đã diễn ra: 40 000 người chết trên cả nước, trong đó có hơn 15 000 chỉ cho riêng năm 2010.
Hai nữ phóng viên bị giết làm việc cho tạp chí điều tra Contralinea. Tuần san này đã từng bị đe dọa, nhất là sau khi tiết lộ những thông tin có hại cho công ty dầu hỏa quốc gia PEMEX vào năm 2007.
Phía công tố đã hứa sẽ bắt hung thủ trong thời gian sớm nhất, thế nhưng, La Croix cho biết, không ai dám tin điều đó. Một quan chức thuộc RSF nhận xét , cơ quan công tố đặc trách chống nạn tấn công nhà báo đã trở thành « một cổ máy làm chìm xuồng các vụ án ».
Qui định về các cơ chế mới nhằm bảo vệ phóng viên đã được thông qua ở cấp liên bang hồi tháng 11/2010. Thế nhưng, hiện tại vẫn còn phải đợi nó chính thức có hiệu lực. Trong khi đó, tình hình khá bi quan bởi trên bàn làm việc của RSF vẫn tiếp tục nhận ngày càng nhiều hồ sơ có liên quan.
Báo Pháp bình luận về việc DSK trở về nhà
Việc ông Dominique Strauss-Kahn, cựu giám đốc Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) trở về Pháp vào sáng 4/9 sau hơn ba tháng kiện tụng tại Mỹ được nhiều tờ báo hàng đầu của Pháp dành bài bình luận.
Libération có bài chạy tựa trên trang nhất bên cạnh bức ảnh với nụ cười thân thiện của ông DSK: « DSK trở về nhà ». Tờ báo không có bình luận gì đặc biệt ngoài việc miêu tả lại cảnh ông được nhiều nhà báo săn đuổi ở sân bay và trước nhà riêng tại Paris.
Nhật báo Le Figaro thì tập trung nhấn mạnh sự chào đón của báo chí dành cho ông DSK. Tờ báo cho biết rừng nhà báo đón chào ông DSK với vô số camera, máy ảnh, tại sân bay cũng như tại nhà riêng, có thể sánh với sự xuất hiện của các siêu sao như Briney Spears hay Madonna.
Cũng liên quan đến sự trở về của nhân vật làm hao tốn biết bao giấy mực nhất là của Hoa Kỳ và Pháp từ ba tháng nay, nhật báo Công Giáo La Croix dành bài xã luận trên trang nhất.
Tờ báo đặt câu hỏi: Đối với báo chí, sự kiện là gì? Phải ưu tiên cho cái gì trong vô vàn tin tức thường nhật? Tin tức nào có thể thu hút sự quan tâm của độc giả, khán giả, thính giả? Tin tức đó có tác dụng gì? Phải thể hiện tin tức đó bằng cách nào?
Tờ báo cho rằng, việc ông DSK trở về hôm 4/9 khó mà thỏa mãn được những câu hỏi trên. Theo La Croix, sự trở về của ông DSK chỉ là « một tin tức », chứ chưa phải là « sự kiện ».
Cả ba tờ báo cũng có bình luận về ảnh hưởng của việc ông DSK trở về Pháp đến tình hình chính trị tại Pháp, đặc biệt đối với Đảng Xã Hội. Trước khi xảy ra vụ án, ông DSK là người luôn dẫn đầu trong các cuộc thăm dò cho đợt bầu cử tổng thống năm 2012. Trong thời kỳ kinh tế khó khăn, kinh nghiệm và uy tín của ông trong lĩnh vực kinh tế là niềm hy vọng cho nhiều người Pháp. Thế nhưng, vụ án Diallo tại New York đã khiến ông mất cơ hội bước vào điện L’Élysée.
Người ủng hộ ông DSK, chia ra ủng hộ hai nhân vật quan trọng khác trong đảng Xã Hội là bà Martine Aubry và ông François Hollande. Ba tờ báo cho biết, phản ứng trước việc ông DSK trở về Pháp, bà Aubry cố ý giữ khoảng cách, còn ông Hollande chọn sự im lặng chờ đợi ông DSK lên tiếng trước.
Trong khi đó, ông DSK hiện làm theo lời các cố vấn của mình là chọn chiến thuật im lặng là vàng, và dùng nụ cười để đáp lại sự chào đón của mọi người. Bạn bè thân cận của ông cho biết, hiện ông chưa có ý định lên tiếng.
Lê Phước (RFI)