Chiều ngày 1/10/2011, tại hai thành phố lớn nhất Bồ Đào Nha, hơn trăm nghìn người đã xuống đường chống lại chính sách kinh tế khắc khổ của chính phủ. Đây là cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi chính phủ mới lên cầm quyền.

Người biểu tình phản đối chính sách khắc khổ của chính phủ tại đại lộ Liberdade -Lisboa ngày 1/10/2011. REUTERS/Jose Manuel Ribeiro
« Phản đối các bất công », « Không được tăng giá », « Không được phá bỏ các dịch vụ y tế (công) », « Hãy cải thiện điều kiện lao động », « Không để cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế can thiệp »… là một số khẩu hiệu mà những người biểu tình giương cao trên Liberdade, đại lộ chính của thủ đô Lisboa. Cuộc biểu tình chống chính sách khắc khổ của chính phủ ngày 1/10 đã huy động nhiều viên chức nhà nước, cũng như nhân viên doanh nghiệp tư.
Dẫn lời Tổng liên đoàn Lao động Bồ Đào Nha, thông tín viên RFI tại Lisbonne Marie-Line Darcy cho biết, có khoảng 130 000 người tham gia tại thủ đô Lisboa và 50 000 người tại thành phố Porto. Không có thông báo chính thức về số người biểu tình từ phía cảnh sát.
So với dân số Bồ Đào Nha, cuộc biểu tình hôm 1/10 được coi là thu hút rất đông người, đúng như mong đợi. Đây là cuộc biểu tình đầu tiên của giới công đoàn Bồ Đào Nha, kể từ khi chính phủ cánh hữu lên cầm quyền vào tháng Sáu vừa rồi.
Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Bồ Đào Nha Manuel Carvalho da Sila khẳng định: « 100 ngày cầm quyền đầu tiên của chính phủ mới thật đáng xẩu hổ. Cánh hữu và cực hữu không đưa ra được giải pháp nào cho các vấn đề của đất nước, không mang lại bất cứ sự phát triển nào ». Tổng liên đoàn Lao động Bồ Đào Nha kêu gọi tiến hành các hành động đấu tranh mới, trong tuần lễ từ 20 đến 27 tháng 10, để « chống lại bần cùng và bất công, chống lại sự gây hấn của Quỹ Tiền tệ Quốc tế ». Tuy nhiên lãnh đạo của Tổng liên đoàn Lao động không kêu gọi một cuộc tổng bãi công mới. Cụộc tổng bãi công gần nhất xảy ra vào tháng 11 năm 2010.
Bồ Đào Nha là nước thứ ba, sau Hy Lạp và Ailen, nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Để đổi lại khoản cho vay 78 tỷ euro, chính phủ của thủ tướng Pedro Passos Coelho cam kết thực hiện chương trình khắc khổ, bao gồm việc tăng thuế, giảm các chi tiêu công, tiến hành các « cải cách cơ cấu » kinh tế, đặc biệt là trong thị trường lao động, và tư nhân hóa các doanh nghiệp công lớn như công ty hàng không TAP hay công ty điện REN.
Các công đoàn chỉ trích ban lãnh đạo sử dụng bối cảnh khủng hoảng kinh tế hiện nay để đưa ra các chính sách xâm phạm luật lao động và các thành quả xã hội. Vào đầu tháng này, thuế TVA đối với khí đốt và điện đã tăng từ 6 đến 23%.
Trước cuộc biểu tình do Tổng liên đoàn Lao động tổ chức một ngày, nhiều số liệu mới về kinh tế vĩ mô của Bồ Đào Nha đã được công bố. Các số liệu cho thấy, chính phủ Bồ Đào Nha sẽ có thể còn phải xiết chặt hơn nữa chính sách thắt lưng buộc bụng để vực dậy nền tài chính. Ngày 1/10, Bộ trưởng phụ trách Nghị viện Miguel Relvas khẳng định, con đường thực hiện chính sách khắc khổ là không thể đảo ngược, chính phủ sẽ tiếp tục yêu cầu dân chúng hy sinh. Theo bộ trưởng Tài chính Bồ Đào Nhà, các biện pháp khắc khổ mới sẽ được trình ra Quốc hội, từ đây cho đến giữa tháng 10.
Trọng Thành (RFI)