Theo Tổ chức Ân Xá Quốc Tế Amnesty International, bộ phận khu vực Trung Đông và Bắc Phi, « các phong trào phản kháng trong vùng, do thanh niên, phụ nữ đóng vai trò trung tâm, đã chứng tỏ khả năng đề kháng đáng kinh ngạc trước những biện pháp đàn áp kinh hãi ».
Phong trào Mùa Xuân Ả Rập đã lật đổ được một số chế độ độc tài trong năm qua 2011, nhưng không có nghĩa là năm 2012 tình thế sẽ dễ dàng.
Theo Ân Xá Quốc Tế, một vài chế độ độc đoán sẽ nhượng bộ, nhưng chỉ thay đổi bên ngoài đánh lừa công luận. Hoặc tệ hơn hữa, họ sẽ đàn áp thô bạo với mục tiêu duy nhất là duy trì « quyền lực ».
Trong năm qua, vụ tự thiêu của một thanh niên bán hàng rong người Tunisia đã biến thành ngọn lửa cánh mạng lần lược đốt tan ba chế độ độc tài từ Tunia đến Ai Cập và Libya.
Phong trào phản kháng lan đến Yemen và Syria. Tại Yemen, tổng thống Saleh phải từ chức, trong lúc tại Syria tình hình đi dần vào nội chiến với việc hình thành lực lượng « quân đội Syria tự do » gồm quân nhân bất tuân lệnh bắn vào dân, đã đào ngũ.
Trong bản báo cáo 80 trang, Ân Xá Quốc Tế lưu ý tình trạng vi phạm nhân quyền tại Ai Cập, mà thủ phạm là quân đội Ai Cập, nắm quyền trong giai đoạn chuyển tiếp. Chính quyền quân sự lâm thời lại có những hành động trấn áp dân đôi khi còn tệ hơn thời Mubarak.
Chỉ trong vòng ba tháng cuối năm 2011, an ninh và quân đội đã gây tử vong cho 84 người biểu tình. Nạn tra tấn vẫn tiếp diễn và số thường dân bị truy tố còn đông hơn suốt 30 năm cầm quyền của ông Mubarak.
Bản báo cáo cũng phê phán chính quyền lâm thời Libya đã không biết kiểm soát các lữ đoàn võ trang tham gia vào cuộc nổi dậy lật đổ đại tá Kadhafi. Hơn 7.000 người còn bị giam trong các nhà tù dã chiến do một số lữ đoàn này canh giữ.
Ân Xá Quốc Tế, mặt khác, đã nhấn mạnh đến thái độ của một số chính quyền khác trong khu vực đặc biệt là Damas.
Tổng thống Bachir al-Assad bị phê phán là « bám vào quyền lực bằng mọi cách kể cả bằng xương máu và nhân phẩm của dân ». An ninh và quân đội của chế độ đã có hành động sát hại và tra tấn thường dân có thể xem là tội ác chống nhân loại, trong mục đích vô vọng khủng bố tinh thần và bịt miệng người chống đối.
Trong năm 2011, hơn 200 người dân đã chết trong khi bị câu lưu, cao hơn 40 lần mức độ đàn áp tại Syria trong những năm trước.
Ông Philip Luther, giám đốc Amnesty Internatinal vùng Trung Đông và Bắc Phi, tỏ ra khâm phục tinh thần đầu tranh người dân Ả Rạp. Trừ một vài ngoại lệ, những thay đổi trong vùng là do nỗ lực tranh đấu của những người dân bình thường .
Lòng quả cảm, quyết tâm giành lại công lý, quyền sống và nhân phẩm của mỗi công dân sẽ là niềm hy vọng cho năm 2012.
Tú Anh (RFI)