Chiều 11/03, trong một cuộc vận động tranh cử tổng thống, được tổ chức ở Villepinte, ngoại ô phía bắc Paris, với sự tham gia của hàng chục ngàn ủng hộ viên thuộc đảng cầm quyền UMP, ông Sarkozy đã đe dọa là một khi ông tái đắc cử, nước Pháp sẽ rút khỏi không gian Schengen nếu như châu Âu không cải cách, sửa đổi các hiệp ước liên quan đến quyền tự do đi lại.
Theo tổng thống mãn nhiệm Pháp thì cần phải có quyền trừng phạt, đình chỉ hoặc thậm chí trục xuất ra khỏi không gian Schengen một Nhà nước không đủ khả năng kiểm soát được biên giới, giống như trừng phạt một Nhà nước trong khu vực đồng euro không tôn trọng nghĩa vụ của mình.
Schengen là tên một ngôi làng của Luxembourg, nơi ký kết thỏa thuận về tự do đi lại đầu tiên vào năm 1985, giữa 5 quốc gia là Pháp, Đức, Bỉ Hà Lan, Luxembourg. Thỏa thuận này, sau đó, được thể chế hóa trên phạm vi toàn Liên Hiệp Châu Âu qua Hiệp ước Amsterdam, ký năm 1997, liên quan đến 27 nước thành viên.
Giới chuyên gia cho biết là thực ra, châu Âu đang trong quá trình thảo luận sửa đổi hiệp ước Schengen. Theo dự thảo mới nhất, các nước trong không gian Schengen có quyền tái lập tạm thời việc kiểm soát đường biên giới bên trong châu Âu, trong trường hợp có nạn nhập cư bất hợp pháp ồ ạt, không kiểm soát được.
Trong thời gian qua, ông Sarkozy đã phối hợp chặt chẽ với thủ tướng Đức, bà Angela Merkel, để đối phó với cuộc khủng hoảng trong khu vực đồng euro, nhân danh bảo vệ và củng cố Liên Hiệp Châu Âu. Thế nhưng, ngày 11/3, ông đã không ngần ngại đe dọa là nếu tình hình không tiến triển trên hai hồ sơ: Sửa đổi hiệp ước tự do đi lại Schengen để ngăn chặn làn sóng nhập cư và thông qua các biện pháp bảo hộ mậu dịch " Buy European Act" để bảo vệ các doanh nghiệp châu Âu, thì Pháp sẽ đưa ra các biện pháp đơn phương, thậm chí rút ra khỏi không gian Schengen.
Tuy nhiên, theo giới phân tích, ông Sarkozy có thể bị chỉ trích là không có quan điểm nhất quán về châu Âu, bởi vì trước đó, phe cánh hữu của tổng thống mãn nhiệm đã chỉ trích gay gắt ứng viên đảng Xã hội cánh tả, François Hollande, khi ông này tuyên bố, nếu trúng cử, sẽ đàm phán lại hiệp ước về ổn định ngân sách, tài chính châu Âu, cho dù văn bản này, cho đến nay, chưa được ký.
Tờ Libération, thiên tả, ngày 12/3, nhấn mạnh rằng tổng thống mãn nhiệm tỏ ra rất mâu thuẫn, ông tự cho mình quyền sửa đổi các hiệp định châu Âu, nhưng lại cấm đối thủ của mình được làm như vậy. Trong khi đó, ứng viên François Hollande thì tỏ ra phẫn nộ tố cáo là ông Sarkozy không đưa ra được các đề nghị gì và coi châu Âu như vật bung xung, tế thần.
Năm 2007, ông Sarkozy đã dùng chủ đề nhập cư và Hồi giáo để thu hút cử tri thuộc phe cực hữu và ông đã giành thắng lợi với số phiếu bầu cao. Diễn văn ngày 11/3 ở Villepinte của ông Sarkozy đã nhắc lại một số chủ đề cũ trong cuộc vận động tranh cử cách nay 5 năm.
Từ trước đến nay, vấn đề châu Âu hầu như vắng bóng trong cuộc vận động tranh cử tổng thống tại Pháp. Theo nhận định của AFP, việc ông Sarkozy bất ngờ đưa ra những đòi hỏi đi kèm với lời đe dọa đơn phương hành động, liên quan đến quyền tự do đi lại, đến vấn đề nhập cư và bảo hộ mậu dịch, là nhằm cố gắng lật ngược xu thế chung thể hiện trong các cuộc thăm dò dư luận từ nhiều tháng qua, theo đó, ông Sarkozy sẽ thua trong cuộc bỏ phiếu sắp tới.
Đức Tâm (RFI)