Luật sư Trung Quốc Trần Quang Thành từng có quan hệ lâu dài với trường đại học New York, người cựu tù nhân lương tâm được mời sang Mỹ nghiên cứu cùng với nhiều chuyên gia khác. Thông cáo của đại học New York là một trong những dấu hiệu cho thấy chính quyền Obama đã tìm được một giải pháp khả thi cứu vãn thể diện cho Bắc Kinh và cứu nguy uy tín của Hoa Kỳ và bản thân Tổng thống Obama chuẩn bị tái tranh cử.
Sau một tuần lễ thương lượng gay go, cuối cùng ngày 04/05/2012, chính phủ Mỹ thông báo phía chính quyền Trung Quốc cam kết sẽ cấp « thông hành » cho nhà tranh đấu cho dân quyền Trần Quang Thành. Nhưng liệu có thể tin vào lời hứa của giới lãnh đạo Trung Quốc hay không? Từ Washington, thông tín viên Jean Louis Pourtet phân tích:
Phải chăng Washington bỏ rơi Trần Quang Thành để bảo vệ cuộc đối thoại chiến lược và kinh tế với Bắc Kinh mà ngoại trưởng Hillary Clinton và bộ trưởng tài chính Tim Gathner cùng tham dự.
Sở dĩ có nghi vấn này vì Đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh hoặc một cộng sự viên của ông đã không đi cùng với luật sư mù Trần Quang Thành khi nhà tranh đấu này rời sứ quán Mỹ để đi tới bệnh viện để gặp gia đình. Ông Trần Quang Thành đơn độc rơi vào bàn tay của an ninh Trung Quốc.
Tại Washington, ứng cử viên cộng hòa Mitt Romney đã tranh thủ cơ hội này để công kích Tổng thống Obama, đối thủ của ông trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Ông Mitt Romney tuyên bố: "Nếu thông tin này chính xác thì hôm nay là một ngày đen tối cho nền tự do, là một ngày tủi nhục cho chính quyền Obama. Chúng ta tôn trọng tự do, tự do ngay trên đất nước chúng ta và tự do trên toàn thế giới. Chúng ta cần phải bảo vệ tự do tại bất cứ nơi nào tự do bị trấn áp".
May mắn cho ông Obama, bà ngoại trưởng của ông có vẻ đã thành công đạt được một giải pháp thuận lợi cho vụ khủng hoảng này. Ông Trần Quang Thành sẽ sang Mỹ làm nghiên cứu sinh theo lời mời của đại học New York. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Mỹ đã có thể tuyên bố rẳng Trung Quốc đã chấp thuận cấp « giấy thông hành » cho ông Trần Quang Thành.
Câu hỏi đặt ra là liệu Trung Quốc có tôn trọng lời hứa hay không và khi nào thì mới thực hiện? Người dân Mỹ và Tổng thống Obama chỉ còn cách chờ đợi.
Giới bảo vệ nhân quyền tỏ ra thận trọng. Tổ chức Ân Xá Quốc Tế hoan nghênh thỏa thuận về vụ Trần Quang Thành nhưng cho biết là phải chờ xem chính quyền Trung Quốc có thay đổi cách đối xử đối với gia đình vị luật sư mù này hay không? Vì lo ngại cho tính mạng, ông Trần Quang Thành muốn cùng gia đình tạm đi khỏi Trung Quốc trong một thời gian.
Tú Anh (RFI)