Sau một thời gian lắng dịu ngắn ngủi, các thành viên vùng đồng tiền chung châu Âu họp lại vào chiều tối ngày 14/05/2012 ở Bruxelles trong bầu không khí căng thẳng: Bế tắc chính trị tại Hy Lạp gây lo ngại là nước này phải rút khỏi khu vực đồng euro, còn Tây Ban Nha đang gặp rất nhiều khó khăn để thuyết phục các nước khác và thị trường tài chính quốc tế rằng Madrid sẽ thực hiện được các cam kết về ngân sách.
Từ sau cuộc bầu cử Quốc hội ngày 06/05/2012 đến nay, các chính đảng Hy Lạp chưa đạt được đồng thuận liên minh với nhau để lập chính phủ và có nguy cơ là Athènes không thể thực hiện được kế hoạch thắt lưng buộc bụng.
Do vậy, trong cuộc họp ngày 14/5, các bộ trưởng Tài chính khu vực đồng euro đưa ra một thông điệp rõ ràng, nhắc nhở Hy Lạp là nước này sẽ không nhận được một xu nào nếu không thực hiện các cải cách mà các chủ nợ là Liên Hiệp Châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế - IMF - đã đòi hỏi.
Trước đó, vào ngày 09/05/2012, khu vực đồng euro cho biết sẽ không tháo khoán toàn bộ những khoản tiền như đã hứa cho Hy Lạp bởi vì nước này vẫn còn khả năng chi trả cho đến tháng Sáu.
Ngày 11/05/2012, đến lượt chủ tịch Ủy ban châu Âu, José Manuel Barroso không ngần ngại nêu ra khả năng Hy Lạp phải ra khỏi khu vực đồng euro. Ông nói: «Nếu các thỏa thuận không được tôn trọng, điều này có nghĩa là các điều kiện không được hội đủ để tiếp tục làm việc với một quốc gia không thực hiện các cam kết ». Thông điệp này cũng đã được nhiều quan chức châu Âu, đặc biệt là Đức, nhắc lại.
Một nhà ngoại giao châu Âu nhấn mạnh: Nhiều thông điệp nghiêm khắc đã được gửi tới Hy Lạp và hy vọng là giới chính trị gia Hy Lạp hiểu được điều này.
Mối lo lắng hiện nay của Châu Âu là nếu Hy Lạp không thành lập được chính phủ trước ngày 17/05/2012, ngày nhóm họp phiên đầu tiên của tân Quốc hội, thì nước này sẽ phải tổ chức lại cuộc bầu cử lập pháp vào tháng Sáu. Các chính đảng chống chính sách khắc khổ có thể giành được đa số và nếu như vậy, Hy Lạp sẽ không còn ở trong khu vực đồng euro nữa.
Một chủ đề khác cũng đang làm châu Âu đau đầu: Đó là tình hình Tây Ban Nha
Mặc dù liên tiếp đưa ra những lời trấn an, nhưng dường như Madrid khó có thể thực hiện được cam kết giảm thâm thủng ngân sách xuống còn 3% vào năm tới.
Trong dự báo kinh tế được công bố ngày 11/05, Ủy ban châu Âu cho rằng thâm hụt ngân sách của Tây Ban Nha trong năm 2013 sẽ là 6,3%. Theo nhận định của giới ngoại giao châu Âu, thì vấn đề là cần phải biết bằng cách nào và khi nào thì châu Âu sẽ phải đối mặt với hồ sơ Tây Ban Nha. Trong cuộc họp hôm 14/5, khu vực đồng euro tránh đề cập sâu đến những khó khăn của Madrid vì không muốn đưa ra những tín hiệu xấu cho thị trường.
Khu vực đồng euro sẽ chờ đợi các khuyến cáo của Liên Hiệp Châu Âu liên quan đến các chính sách và các cải tổ cơ cấu mà mỗi thành viên dự tính thực hiện. Các báo cáo này sẽ được công bố vào ngày 30/05/2012.
Trong cuộc họp ở Bruxelles chiều nay, để làm yên lòng các đối tác, bộ trưởng Tài chính Tây Ban Nha Luis de Guindos trình bầy những nét chính trong kế hoạch cải tổ mà Madrid sẽ thực hiện. Đồng thời, ông cũng giải thích vì sao Nhà nước Tây Ban phải quốc hữu hóa một phần Bankia, ngân hàng lớn nhất nước này, đang phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng từ lĩnh vực bất động sản.
Trong cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, châu Âu rất lo sợ « hiệu ứng Domino »: Việc Hy Lạp từ bỏ đồng euro sẽ kéo theo một số nước ra khỏi khu vực đồng tiền chung, qua đó, đe dọa sự tồn tại của chính Liên Hiệp Châu Âu.
Đức Tâm (RFI)