Cựu tổng thống Charles Taylor của Liberia đã bị tuyên án 50 năm tù về tội trợ giúp và hậu thuẫn những tội ác chiến tranh ghê tởm đã vi phạm trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone. Cả bên bị lẫn bên công tố đều dự trù sẽ chống bản án của tòa án quốc tế ở La Haye. Theo dự kiến, ông Taylor sẽ thụ án tù tại một nhà tù ở Anh Quốc.
| Những thời điểm quan trọng trong đời ông Charles Taylor |
| - 1983: Trốn khỏi Liberia sau khi bị tố giác thâm lạm tiền bạc nhà nước. - 1984: Bị bắt tại Hoa Kỳ; trốn khỏi nhà tù Mỹ một năm sau. - 1989: Xuất hiện lại tại Liberia, phát động cuộc nổi loạn chống chính phủ. - 1991: Lực lượng của Taylor giúp phiến quân Sierra Leone lật đổ chính phủ đổi lấy quyền được khai thác các mỏ kim cương. Trong cuộc nội chiến kéo dài 11 năm, Taylor bị cáo giác liên tục bắn giết, hãm hiếp và chặt tay chân thường dân, tuyển dụng binh sĩ trẻ em, cùng nhiều tội ác khác. - 1997: Được bầu làm Tổng thống Liberia. - 2003: Tòa án đặc biệt về Sierra Leone kết tội Taylor về những tội trước đây; mấy tháng sau ông từ chức Tổng thống Liberia và tỵ nạn tại Nigeria. - 2006: Bị bắt tại Nigeria và giải sang tòa án quốc tế La Haye. - 2007: Vụ xử khai mạc tại La Haye. - 2012: Bị kết tội giúp đỡ và kích động gây tội ác chiến tranh, Taylor bị kết án 50 năm tù. |
Mặc một bộ đồ lớn mầu xanh đậm và thắt cà-vạt mầu vàng, nhà cựu lãnh đạo Liberia Charles Taylor âu sầu lắng nghe bản án được chánh án Richard Lussick tuyên đọc:
“Ông Taylor, vì những lý do vừa kể, tòa đồng thanh tuyên phạt ông một án tù 50 năm cho tất cả các tội danh mà ông đã bị xét là can phạm.”
Tháng trước, Tòa án Ðặc biệt về Sierra Leone đã xét thấy ông Taylor phạm 11 tội danh hỗ trợ và hậu thuẫn cho phiến quân giết hại, cưỡng hiếp và làm què cụt hàng ngàn người trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone. Ông là nhà lãnh đạo Phi châu đầu tiên bị kết tội bởi một tòa án quốc tế và nói chung hơn, là vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên bị kết tội như thế kể từ sau Thế chiến thứ hai.
Bản án tù mà ông Taylor nhận lãnh chưa đi đến mức 80 năm như ban công tố đã yêu cầu.
Nhưng tòa cũng bác bỏ một số yếu tố biện hộ mà luật sư của bị can lập luận rằng có thể làm nhẹ bản án của đương sự, nêu ra địa vị đặc biệt của ông là một cựu nguyên thủ quốc gia. Chánh án Richard Lussick nói:
"Tòa muốn nêu bật mức độ nghiêm trọng mà tòa gán cho việc ông Taylor phản bội sự tín nhiệm của dân chúng. Theo quan điểm của tòa, sự phản bội này nặng hơn những đặc điểm có liên quan đến mức độ trách nhiệm đã thảo luận ở trên.”
Phản ứng trước bản án, chính phủ Sierra Leone nói rằng công lý đã được thi hành phần nào.
Nhà nghiên cứu về Sierra Leone cho tổ chức Ân xá Quốc tế, bà Lisa Sherman-Nikolaus, cũng bầy tỏ sự hài lòng.
Bà cho rằng điều quan trọng hơn cần ghi nhớ hôm nay là tuy ông Taylor đã phải lãnh bản án tù 50 năm, đối với nhiều người sống sót cuộc chiến tranh ở Sierra Leone và Liberia, công lý vẫn chưa được hoàn tất. Ða số những người này vẫn còn đang phải chật vật để độ nhật. Vẫn có một truyền thống về tính miễn trừ.
Các nhận định mà thẩm phán Lussick đưa ra trong khi tuyên án cũng phản ánh cảm tưởng đó:
“Ðối với những người sống sót sau các tội ác này, tác động dài hạn lên cuộc sống của họ thật là tai hại. Những người bị cụt tay nay phải sống nhờ sự bố thí bởi vì họ không làm việc được. Các thiếu nữ phải gánh chịu thành kiến của công chúng và sẽ không bao giờ phục hồi được sau những chấn động vì bị cưỡng hiếp hay lao động tính dục mà họ phải chịu đựng.”
Thẩm phán Lussick liệt các tội ác ở Sierra Leone vào loại khủng khiếp nhất trong lịch sử.
Lisa Bryant (VOA)
Về vụ xử Charles Taylor
- Ông bị kết án 50 năm tù về tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại.
- Ông không nhận tội.
- Các tội ác trên xảy ra sau ngày 30 tháng 11 năm 1996, trong cuộc nội chiến Sierra Leone.
- Ông Taylor phủ nhận đã nhận “kim cương máu” từ phiến quân tại Sierra Leone để đổi lấy vũ khí.
- Siêu người mẫu Naomi Campbell khai trước tòa món quà kim cương của cô được cho là của ông Taylor tặng.