Liên quan đến sự kiện Thiên An Môn, Hoa Kỳ kêu gọi Trung Quốc trả tự do cho tất cả tù nhân tham gia phong trào Mùa Xuân Bắc Kinh cách nay 23 năm. Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án Mỹ « can thiệp vào nội bộ của Trung Quốc ».
Ngày 03/06/2012 phó phát ngôn viên bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Mark Toner tuyên bố Washington kêu gọi Bắc Kinh nâng cao các biện pháp nhằm bảo vệ nhân quyền cho các công dân Trung Quốc. Ngoài ra, Mỹ cùng với cộng đồng quốc tế « tưởng niệm những nạn nhân vô tội » thiệt mạng trong phong trào dân chủ năm 1989. Bộ Ngoại giao Mỹ « khuyến khích chính quyền Trung Quốc trả tự do cho tất cả những người đã tham gia phong trào dân chủ nói trên, công bố đầy đủ thông tin về số nạn nhân bị thiệt mạng, về những thành phần còn bị giam giữ hoặc bị mất tích, đồng thời chấm dứt các hành vi sách nhiễu đối với gia đình những người từng tham gia » phong trào Mùa Xuân Bắc Kinh.
Trung Quốc vào ngày 04/06/2012 đã phản ứng mạnh mẽ trước những lời lẽ nói trên của phía Mỹ. Bộ Ngoại giao nước này coi tuyên bố trên của ông Toner là một hình thức « can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc ». Bắc Kinh cho rằng Washington đã « vu khống » chính quyền Trung Quốc. Họp báo sáng 4/6, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Lưu Vi Dân nhấn mạnh lập trường: « Trung Quốc bày tỏ mối bất bình sâu sắc và phản đối mạnh mẽ » trước những tuyên bố của phía Hoa Kỳ.
Trang mạng của Trung Mỹ Đối Thoại, một tổ chức bảo vệ nhân quyền của Trung Quốc có trụ sở tại Hoa Kỳ, cho biết hiện còn có khoảng một chục người từng tham gia vào phong trào dân chủ 1989 còn bị giam giữ. Trong số đó có hai người bị kết án tử hình, nhưng được tạm hoãn thi hành án trong 2 năm. Hai nhà đấu tranh khác bị tuyên án chung thân. Phần còn lại bị kết án vì lý do « tâm thần ». Vẫn theo tổ chức này, gần đây một báo cáo của chính quyền Hồ Nam cho biết chính quyền Trung Quốc xử phạt tù 1 602 người trên toàn quốc vì đã tham gia vào phong trào Mùa Xuân Bắc Kinh.
Thanh Hà
*
Tổng thống Đài Loan kêu gọi Bắc Kinh rút bài học từ vụ Thiên An Môn
Ngày 03/06/2012, Đài Bắc gửi thông điệp thúc giục chính quyền Bắc Kinh hãy rút ra bài bài học về vụ đàn áp phong trào dân chủ Thiên An Môn năm 1989 và khẩn cấp cải cách chính trị để xây dựng một chế độ dân chủ như ở Đài Loan.
Tháng trước, ngày 20/5/2012, trong thông điệp nhậm chức tổng thống Đài Loan nhiệm kỳ hai, ông Mã Anh Cửu kêu gọi Trung Quốc hãy thu ngắn lại khoảng cách giữa chế độ chính trị tại Hoa Lục và nền dân chủ tại Đài Loan. Bắc Kinh phải cho người dân quyền phát biểu chính trị và cải thiện tình trạng nhân quyền đang bị vi phạm nghiêm trọng.
Hôm 3/6, vào lúc người dân Hoa Lục tìm cách tưởng niệm 23 năm ngày đàn áp Thiên An Môn, thì Cơ quan Hoa Lục sự vụ của Đài Loan đặc trách hoạch định chính sách trong quan hệ với Bắc Kinh đã nhắc lại lời tuyên bố này và nhận định rằng « Chính quyền Hoa Lục nên tỏ ra thành thật với lịch sử, phải rút bài học về nhân quyền và khẩn cấp cải cách chính trị. Xét lại vụ án Thiên An Môn là dấu hiệu thiết yếu để đo lường việc cải cách tại Trung Quốc ».
Theo AFP, mặc dù chính quyền Quốc Dân Đảng tìm cách thắt chặt quan hệ kinh tế, văn hóa với Hoa Lục, nhưng tại Đài Loan, các viện thăm dò dân ý nhận thấy càng ngày càng có đông người dân hải đảo chống kịch bản thống nhất với Hoa Lục. Lý do làm cho dân Đài Loan sợ chế độ Bắc Kinh chính là bản chất độc tài của chính quyền này.
Tú Anh RFI