Ngày 16/6/2012, báo chí quốc gia Miến Điện cho biết, chỉ trong hai tuần lễ đã có tổng cộng 50 người bị thiệt mạng do xung đột sắc tộc, trong khi đó hàng chục ngàn người chạy loạn đang trong cảnh thiếu thốn. Theo New Light of Myanmar, trong khoảng thời gian từ ngày 28/05 đến 14/06, bạo lực đã làm 50 người chết và 54 người bị thương.
Tuy nhiên, tờ báo New Light of Myanmar không nói rõ nhân thân của các nạn nhân, cũng không cho biết là số liệu tổng kết nói trên đã tính luôn hay chưa 10 người Hồi giáo thuộc sắc tộc Rohingya bị đám đông người sắc tộc Rakhine Phật Giáo tấn công và sát hại hôm 03/06, để trả thù cho một bé gái Rakhine bị cưỡng hiếp. Thống kê gần đây nhất cũng chỉ nêu lên con số 29 người chết nhưng khi ấy chưa cộng vào 10 người Hồi Giáo bị sát hại hôm 3/6 vừa nêu.
Xung đột đã bắt đầu bùng phát từ ngày 08/06 ở miền Bắc bang Rakhine giáp ranh giới Bangladesh, sau đó lan đến thành phố Sittwe, thủ phủ của bang này, với hàng loạt các vụ bạo động nghiêm trọng giữa người Rakhine theo Phật giáo và người Rohingya theo Hồi giáo. Đến mức mà chủ nhật rồi, tổng thống Thein Sein đã phải ban hành tình trạng khẩn cấp.
Theo AFP, từ hôm thứ Tư, tình hình đã tương đối ổn định. New Light of Myanmar nêu rõ, tính đến ngày thứ năm này, đã có « 78 vụ bạo động », trong đó ngày thứ năm chỉ có hai vụ, như vậy chính quyền đã có thể kiểm soát tình hình « một cách hòa bình ».
Hậu quả của các cuộc xung đột vô cùng nghiêm trọng, với nhiều ngàn ngôi nhà bị thiêu rụi và hơn 30 000 người di tản. Ngay ở ngoại ô Sittwe, một ngôi làng đa số theo Hồi Giáo hôm 15/6 cũng đã tiếp nhận nhiều người tản cư đến dựng lều lánh nạn.
Hôm thứ tư và thứ năm này, cố vấn đặt biệt về Miến Điện của tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, ông Vijay Nambiar, đã đến hiện trường, và hôm 15/6 ông đã nhận định: «Những người chạy loạn đang trong cảnh rất khó khăn. Chính phủ Miến Điện cho biết đang rất cần hỗ trợ khẩn cấp về lương thực và y tế ».
Bang Rakhine có đa phần dân cư theo Hồi Giáo trong đó có tộc người Rohingya. Tộc người này sống quanh quẩn ở miền bắc của bang, và được cho là tộc người vô tổ quốc vì cả Miến Điện và Bangladesh đều không cho họ nhập tịch. Chính phủ và nhiều người Miến Điện cho rằng, người Rohingya là người nước ngoài bởi họ nhập cư trái phép từ Bangladesh.
Ngoài lý do sắc tộc, các vụ xung đột vừa qua cũng báo động về những căng thẳng mang màu sắc tôn giáo. Ở Miến Điện, Phật giáo chiếm đến 89% dân số trong khi người Hồi Giáo chỉ có 4%. Các chuyên gia nhận định, tại Miến Điện đa phần có tâm lý sau đây: là người Miến Điện thì có nghĩa phải là người theo Phật Giáo.
Lê Phước (RFI)