Cuộc xung đột ở Syria đang tác động lan truyền đến nhiều nước láng giềng và đặt một số đồng minh của chính quyền Syria vào tình thế nhạy cảm. Thông tín viên Scott Bobb từ Beirut tường trình về ảnh hưởng của cuộc xung đột này đối với nhóm chủ chiến Hezbollah ở Li-băng.
Vụ bắt cóc 11 người hành hương Shia trở về Li-băng từ Iran hồi năm ngoái ở Syria cho thấy mối liên hệ nhạy cảm giữa cuộc xung đột Syria và các phe nhóm giáo phái ở nước láng giềng Li-băng.
Liên minh đối lập chính của Syria đã phủ nhận trách nhiệm về vụ bắt cóc, nhưng một nhóm nổi dậy trước đây chưa từng được biết đến nói họ đang cầm giữ những người hành hương này cho đến khi chính quyền Syria ngưng tấn công thường dân vô tội. Những kẻ bắt cóc nói 5 người trong nhóm người hành hương là thành viên của Hezbollah, tổ chức bị cáo buộc ủng hộ chính quyền tổng thống Syria Bashar al-Assad.
Hezbollah là đồng minh lâu năm của chính quyền Syria và được chính quyền này huấn luyện, cung cấp vũ khí và tài lực nhằm chống phá Israel. Nhưng gần đây, lãnh đạo Hezbollah đã lên tiếng chỉ trích tình trạng bạo lực ở Syria và bày tỏ sự ủng hộ đối với cải cách dân chủ ở đó.
Ông Rami Khouri, giám đốc Viện Quan hệ Quốc tế thuộc American University ở Beirut, nói Hezbollah đang lâm vào thế khó.
Ông Khouri cho biết: “Đối với Hezbollah, chính quyền Syria có vai trò quan trọng về mặt chính trị và tiếp vận và vì thế cho nên họ không muốn chống đối chính quyền này. Nhưng những gì Syria đang làm khiến họ khó xử và họ đã tìm một lập trường trung dung khi nói đến việc cải cách và giải quyết những vấn đề chính trị ở Syria một cách hòa bình. Nhưng tuyên bố của họ không thuyết phục lắm. Ai cũng biết rằng Hezbollah muốn chế độ Syria tồn tại.”
Mặc dù vậy, chính quyền Syria tỏ ra giận dữ trước lập trường của Hezbollah và quan hệ đôi bên đã nguội lạnh.
Ông Omar Nashabe, biên tập viên tờ Al Akhbar có quan điểm gần với Hezbollah, nói quan hệ giữa Hezbollah và chính quyền Syria dao động theo thời gian.
Ông Nashabe nói: “Mối quan hệ này vốn dĩ mang tính thực dụng. Đó là mối quan hệ liên quan đến năng lực hoạt động. Hezbollah là một tổ chức hoạt động rất hợp lý xét về vai trò và chức năng của nó.”
Các nhà lãnh đạo Hezbollah tuyên bố mục tiêu chính của họ là củng cố Hồi giáo về mặt chính trị và chiến đấu chống lại điều mà họ gọi là sự xâm chiếm lãnh thổ Palestine bởi Israel.
Tuy nhiên, lãnh đạo Hezbollah, cũng như lãnh đạo của những nhóm Amal, là nhóm chính trị đối thủ người Shia ở Li-băng, kêu gọi nhân dân Li-băng giữ bình tĩnh trước hàng loạt những vụ xung đột phe phái ở Li-băng, gây ra bởi cuộc xung đột ở Syria.
Giáo sư Hillal Khashem thuộc American University ở Beirut nói sở dĩ họ cùng đưa ra lời kêu gọi như vậy là vì hai nhóm này đã đạt được những thành quả chính trị đáng kể từ lúc cuộc nội chiến Li-băng chấm dứt vào hai thập kỷ trước.
Ông Khashem cho biết: “Hezbollah và Amal đều không muốn tạo ra một bầu không khí căng thẳng và gây phương hại đến những thành tựu mà cộng đồng người Shia đã tích lũy được trong hơn 20 năm qua. Vì thế họ có lợi ích trong việc duy trì một bề ngoài yên tĩnh cho đất nước.”
Ông Nashabe cho biết Hezbollah đã lên án việc chính quyền Syria và lực lượng dân quân thân chính phủ sử dụng bạo lực nhắm vào thường dân. Nhưng ông cũng nói mọi người cần nhớ là có một số đông đáng kể dân chúng Syria vẫn ủng hộ chính quyền Assad.
Ông Nashabe nói: “Hezbollah tin rằng chính nhân dân Syria mới định đoạt số phận của họ, nhưng Hezbollah tán đồng với quan điểm của Trung Quốc và Nga rằng một phần dân chúng vẫn ủng hộ ông Assad.”
Ông chỉ trích tuyên bố của phương Tây và chính quyền các nước Ả rập rằng chế độ Assad đã mất hết tính hợp pháp và phải từ bỏ quyền lực.
Ông Nashabe nói thêm: “Việc khăng khăng đòi loại bỏ tổng thống Assad là trái ngược hoàn toàn với tinh thần của hiến chương Liên Hiệp Quốc, trái ngược với bất kỳ sáng kiến hợp lý nào nhằm tìm ra một giải pháp hòa bình.”
Ông Nashabe nói giải pháp duy nhất là tất cả các bên đình chiến và tiến hành đối thoại.
Nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra. Trước việc hàng ngàn người ủng hộ bị sát hạt trong những đợt biểu tình ôn hòa ban đầu, phe đối lập của Syria nói rằng sẽ không chấp nhận bất kỳ giải pháp nào ngoài việc chế độ Assad phải ra đi.
Syria nói sẵn sàng sơ tán thường dân khỏi thành phố Homs
Syria cho biết sẵn sàng hành động theo yêu cầu của LHQ về việc sơ tán dân thường khỏi thành phố nổi dậy ở miền trung là Homs.
Các lực lượng chính phủ đã oanh kích nơi này kể từ hồi đầu tháng Sáu nhằm dẹp tan cuộc nổi dậy chống chính phủ kéo dài 15 tháng qua.
Bộ Ngoại giao Syria hôm 19/6 cho biết đã liên hệ với các quan sát viên LHQ tại nước này cũng như giới hữu trách địa phương để sắp xếp việc sơ tán người dân khỏi Homs, nơi các nhà hoạt động đối lập ước tính 1 nghìn gia đình đã bị kẹt ở đó.
Nhưng chính phủ Syria nói rằng nỗ lực của các quan sát viên thất bại vì sự cản trở của các nhóm khủng bố vũ trang – tên gọi mà họ dùng để ám chỉ lực lượng nổi dậy.
Thông cáo của Syria cũng cáo buộc lực lượng nổi dậy dùng thường dân ở Homs làm bia đỡ đạn.
Trưởng phái đoàn quan sát viên LHQ Robert Mood trước đó đã kêu gọi chính phủ Syria và các lực lượng nổi dậy cho phép phụ nữ, trẻ em và người bị thương rời Homs và các vùng xung đột khác.
Tổ chức Đài quan sát nhân quyền Syria có trụ sở ở Anh cho biết hàng chục người bị thương đã bị kẹt ở Homs và các khu vực nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng nổi dậy mà không có thuốc men hay bác sĩ.
Vị tướng người Na Uy dự kiến sẽ xuất hiện tại Hội đồng Bảo an LHQ ở New York xế ngày 19/6 để thông báo cho các thành viên tình hình của phái đoàn quan sát viên 300 người.
Ông Mood đã ngưng hoạt động của phái đoàn này hôm thứ Bảy do lo ngại tình trạng bạo lực leo thang ở Syria.
Đại sứ Anh tại LHQ hôm 18/6 nói rằng nhiều thành viên hội đồng sẽ yêu cầu Tướng Mood nói lên quan điểm của ông về triển vọng đạt được kết quả đề ra đối với phái đoàn trong bối cảnh xung đột như vậy.
Trong những tuần qua, các quan sát viên phi vũ trang đã phải đối mặt với một số vụ nổ súng và đánh bom, gây thiệt hại cho xe cộ của LHQ nhưng không gây thương tích cho nhân viên LHQ.
Hồi tháng Tư, Hội đồng Bảo an LHQ đã đạt thỏa thuận triển khai phái đoàn tới Syria để giám sát việc chính phủ và phe nổi dậy nước này tuân thủ thỏa thuận ngưng bắn do LHQ hậu thuẫn, nhưng lệnh này chưa khi nào tỏ ra có hiệu quả. Sứ mạng 90 ngày của các quan sát viên sẽ kết thúc vào ngày 20/7.
Đại sứ Anh nói rằng ông không loại trừ khả năng chấm dứt sứ mạng của phái đoàn quan sát viên trước thời điểm đó.
Theo VOA