Trong thời khủng hoảng kinh tế, ngay cả người dân những nước giàu cũng phải chi tiêu dè dặt, người nước nghèo đã khổ lại khổ hơn. Thế nhưng, khó có thể tin rằng có cảnh nghèo đói đến mức phụ nữ phải bán tóc đổi gạo, vậy mà đó lại là một thực tế đang diễn ra ở Cam Bốt, được nhật báo tiếng Anh The Phnom Penh Post của nước này phản ánh, đượcCourrier International dẫn lại với hàng tựa: « Bán tóc đổi lấy bát cơm ».
Mở đầu bài viết, tác giả dẫn ngay trường hợp bán tóc của một phụ nữ tên là Kheng Chen. Hồi tháng Giêng rồi, người phụ nữ này đã bán tóc chỉ với giá gần 8 đô la (6,4 euro). Hiện tại, dù rất buồn, nhưng cô dự tính trong vài tháng nữa khi tóc mọc trở lại, sẽ tiếp tục bán để lấy tiền mua gạo. Cô chua xót tâm sự: « Giữa cái đói và sắc đẹp, tôi phải chọn gì đây? ».
Kheng Chen không phải là trường hợp hạn hữu bị đẩy vào cảnh tiến thoái lưỡng nan này. Kheng Chen hiện sống trong một ngôi làng thuộc tỉnh Kandal giáp với thủ đô Phom Penh. Ngôi làng này là nơi tái định cư của những người dân của một khu phố tại thủ đô. Khu phố này bị giải tỏa hồi tháng Giêng, 133 hộ dân bị cưỡng chế rời khỏi khu vực. Tác giả nhấn mạnh, lực lượng cảnh sát đến giải tỏa là « làm theo lệnh » của công ty bất động sản mang tên Phan Imex. Tại nơi ở mới, ngoài Kheng Chen, đã có khoảng 30 phụ nữ khác phải bán tóc lấy tiền mua gạo.
Ở ngôi làng tái định cư nêu trên, việc mua bán tóc đã trở nên quen thuộc. Mỗi ngày, các thương lái Việt Nam đi xe honda đến tận những túp liều tranh của ngôi làng để tìm mua tóc. Giá cao nhất của một bộ tóc cũng chỉ đến 12 đô la.
Tác giả nêu thêm một số trường hợp buộc lòng bán tóc khác, và dẫn thêm tâm sự đầy xót xa của một phụ nữ vừa bán tóc: « Có ai bán tóc mà vui vẻ đâu. Nhưng phải làm gì đây khi không còn lựa chọn nào khác ».
Việc mua bán tóc để làm các bộ tóc giả hay nối tóc trên thị trường thế giới đã có từ lâu. Thế nhưng, tại Cam Bốt nó chỉ mới bắt đầu. Ấn Độ và Trung Quốc là hai nước dẫn đầu trong lĩnh vực kinh doanh này. Ấn Độ chiếm đến 99% ngành thương mại tóc trên thế giới.
Trung Quốc Tham nhũng lan ra sân cỏ
Tại Trung Quốc, tham nhũng đã vào tận các sân cỏ. Tuần san Le Nouvel Observateur dành bài giải mã hiện tượng này với hàng tựa khá dí dỏm: « Thẻ đỏ dành cho bóng đá Trung Quốc ». Tờ báo cho hay, có đến 60 tên tuổi lớn của bóng đá Trung Quốc đã phải ra trước vành móng ngựa về tội bán độ và nhận tiền đút lót. Tờ báo cho rằng đây là một cơn địa chấn trong làng bóng đá Trung Quốc.
Nhiều chi tiết gây chấn động được tiết lộ từ các vụ án. Như việc thỏa thuận trước tỉ số với giá hàng chục thậm chí hàng trăm ngàn euro. Cầu thủ sẳn sàng sút bóng vào khung thành của chính đội bóng mình để kiếm lợi. Mức độ nghiêm trọng của sự việc đã đáng báo động cấp độ cao, bởi hình như trong bóng đá Trung Quốc cái gì cũng có thể buôn bán. Theo tờ báo, nhiều cầu thủ đã chấp nhận đút lót đến 100 000 nhân dân tệ (12 000 euro) để được chọn vào đội tuyển bóng đá quốc gia.
Hậu quả là chất lượng bóng đá Trung Quốc ngày một sa sút. Người yêu bóng đá Trung Quốc lúc nào cũng cảm thấy nghi ngờ các cầu thủ của mình. Hồi năm 2008, khi nổ ra vụ xì căn đan nhiễm mélamine của hãng sữa bột Sanlu (Tam Lộc), các fan bóng đá còn có khẩu hiệu mỉa mai: « Sanlu, nhãn hiệu sữa yêu thích của đội tuyển bóng đá Trung Quốc ».
Bên cạnh đó, tờ báo còn bàn về một khiếm khuyết khác của bóng đá nước này, đó là phương pháp quản lý không phù hợp. Tờ báo cho rằng, cách quản lý hiện tại ở Trung Quốc chỉ thích hợp cho những loại hình thể thao cá nhân, chứ hoàn toàn không phù hợp với các loại hình đồng đội như bóng đá.
Tại Trung Quốc, nhà nước trực tiếp tuyển lựa các tài năng trẻ ưu tiên dựa trên tiêu chí thể lực, sau đó đưa vào các lớp đào tạo theo kiểu như quân đội. Theo tờ báo, cách làm này giết chết mọi sáng tạo cá nhân.
Tờ báo kết luận: Trong một hệ thống như ở Trung Quốc, hoàn toàn không có vị trí cho những thiên tài như Maradona hay Messi.
Hoa Kỳ: Hillary Clinton xuất sắc trong vai trò ngoại trưởng
Thất bại trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng hồi năm 2008, nữ chính trị gia Hillary Clinton, cựu đệ nhất phu nhân Mỹ, đã được bổ nhiệm vào ghế ngoại trưởng. Trong cương vị này, tuần san L’Express nhận định, bà đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc.
Tờ báo nhắc lại, hồi năm 2008, tổng thống Obama quyết định giao ghế ngoại trưởng cho bà bởi ông muốn dựa vào uy tín trên thế giới của bà để thực hiện chính sách ngoại giao mới của Mỹ, một chính sách ngoại giao theo kiểu « soft power » (quyền lực mềm), nhằm lấy lại thiện cảm của thế giới đối với Hoa Kỳ, khác xa với chính sách được cho là « kiêu căng » của người tiền nhiệm Goeges Bush. Hơn 3 năm nay trong cương vị ngoại trưởng, bà Hillary đã đi thăm khoảng 100 nước, với hành trình tổng cộng khoảng 2 triệu cây số.
Đây quả thật là một công việc đáng nể. Thế nhưng kết quả công việc này mang lại như thế nào ? Theo tờ báo, bà Hillary ít nhất cũng có thể tự hào đã đóng góp thành công cho tiến trình mở cửa của Miến Điện, cho sự trở lại của Mỹ ở vùng Châu Á Thái Bình Dương. Ngoài ra, bà cũng đã hổ trợ đắc lực trong việc thành lập liên minh chống chế độ Kadhafi ở Libya và việc đạt được đồng thuận về biện pháp cấm vận Iran.
Một chuyên gia ngoại giao Mỹ đánh giá, dù nắm rõ các hồ sơ, nhưng bà Hillary vẫn không thể so sánh với ông Kissinger hay Baker, bởi tổng thống Obama luôn can thiệp trực tiếp vào các hồ sơ đối ngoại. Dù vậy, chuyên gia này cho rằng, bà ngoại trưởng đã thành công trên cương vị của mình. Bà đã biết tăng cường các kênh quan hệ mới, như với công chúng và các tổ chức phi chính phủ. Bà đã kiên trì đấu tranh cho các vấn đề xã hội, như phát triển bền vững hay quyền phụ nữ.
Tổng quan về chi tiêu của lãnh đạo Châu Âu
Trong thời buổi kinh tế khó khăn, các quốc gia Châu Âu đã phải xiết chặt chi tiêu công để giảm tải cho ngân sách, thu nhập và điều kiện sống của các lãnh đạo vì thế cũng bị ảnh hưởng. Tuần san L’Express dành hẳn một hồ sơ về chủ đề này.
Pháp: Tổng thống và thủ tướng nêu gương tiết kiệm
Tờ báo cho biết, kể từ khi đắc cử tổng thống, và từ khi cánh Tả chiến thắng trong hầu hết các cuộc bầu cử, tân tổng thống Pháp François Hollande đã bắt đầu thực hiện chính sách hạn chế chi tiêu công, mà chính ông là người nêu gương cho một cuộc sống đầy giản dị. Tổng thống dùng đến cả xe lửa để đi Bruxelles gặp các đồng sự Châu Âu khác.
Thủ tướng Jean-Marc Ayrault cũng nêu gương tiết kiệm. Bản thân ông đã thay xe hạng sang bằng những xe rẽ tiền hơn. Giảm đội xe của chính phủ từ 117 chiếc trong nhiệm kỳ ông Sarkozy xuống còn 91 chiếc trong hiện tại. Các bộ trưởng đi công vụ ở tỉnh cũng được yêu cầu ưu tiên dùng phương tiện giao thông công cộng.
Tuy nhiên, tờ báo cho biết, sự giản dị quá mức đôi khi lại mang hiệu ứng ngược. Các bộ trưởng khi đi công vụ bằng phương tiện công cộng sẽ không phải mua vé. Vì thế, có một số bộ trưởng đã bị các nhân viên soát vé kiểm tra đòi phạt tiền do không tin việc bộ trưởng lại đi công tác bằng xe lửa.
Thêm vào đó, L’Express cảnh báo, coi chừng bình dị thái quá sẽ trở thành mị dân, tức muốn không bị nói là mị dân thì cái bình dị bên ngoài phải đi kèm với cái bình dị thật sự trong tâm hồn, trong lối sống hàng ngày, trong việc công lẫn việc tư.
Vương quốc Anh: Hoàng gia miễn nhiễm với khủng hoảng
Tại Anh, trong khi thủ tướng và các bộ trưởng phải chịu giảm tiền lương, phải hạn chế chi tiêu công, thì hoàng gia lại tăng thu nhập. Năm 2010, khi vừa đắc cử, thủ tướng David Cameron đã thông báo giảm 5% lương của bộ trưởng. Thu nhập mỗi năm của thủ tướng Anh hiện là 142 500 bảng Anh (179 595 euro), của bộ trưởng là 134 565 bảng Anh (169 598 euro)/năm. Trong khi đó, theo một qui định mới, thu nhập của nữ hoàng Anh sẽ tăng thêm 20% trong năm 2013, tức đạt 36 triệu bảng Anh/năm. Lương của thái tử Charles cũng tăng têm 11% trong năm nay.
Ý: Thiên đường của các chính trị gia
Theo L’Express, các nghị sĩ của Ý có thu nhập cao nhất trong các nghị sĩ ở Châu Âu: Mỗi tháng hơn 14 000 euro. Từ năm 1994 đến nay, các chính đảng đã thu vào hơn 2,5 tỷ euro, trong khi chi phí dành cho tranh cử chỉ tốn chưa tới 600 triệu euro.
Giới hành pháp cũng có thu nhập cao. Bộ trưởng ngoại giao Ý nhận lương 203 000 euro mỗi năm, bộ trưởng tư pháp lãnh 195 000 euro mỗi năm. Lần đầu tiên tại Ý, hồi tháng hai rồi, các bộ trưởng đã phải công khai tài sản. Thế là qua đó, người dân hết sức ngỡ ngàng khi biết rằng : nhiều bộ trưởng là triệu phú euro. Lãnh đạo địa phương cũng thu nhập cao không kém. Tờ báo cho biết, lương của tỉnh trưởng của tỉnh tự trị Bolzano cao hơn 20% so với lương tổng thống Mỹ.
Đức: Quan chức bị dân quản chặt
Từ đây đến giữa năm 2013, lương của thủ tướng Đức sẽ tăng thêm 930 euro, tức đạt 17 082 euro/tháng. Lương bộ trưởng cũng sẽ được tăng thêm 750 euro, đạt 13 795/tháng. Đây là lần điều chỉnh lương quan chức chính phủ đầu tiên ở Đức kể từ 12 năm nay.
L’Express cho biết, quan chức ở Đức phải biết giữ mình bởi dư luận rất quan tâm đến việc sử dụng công quỹ của chính quyền. Cách đây ba năm, một bộ trưởng y tế Đức đã phải hứng búa rìu dư luận chỉ vì đã dùng xe công vụ đi nghĩ mát ở Tây Ban Nha.
Hormon sinh dục nam có phải là thủ phạm gây ra khủng hoảng tài chính?
Nguyên nhân khủng hoảng tài chính tại Mỹ đã được các chuyên gia bàn cãi nhiều. Thế nhưng, phụ trang cuối tuần của báo Le Monde thông tin thêm một nguyên nhân nữa, có thể có liên quan đến…hormon nam tính.
Tờ báo cho biết, theo nghiên cứu mới đây của một nhóm chuyên gia tâm lý thuộc một trường đại học tại Mỹ, chắc chắn rằng sự rối loạn của thị trường ở Mỹ có nguồn góc sâu xa là ứng xử mất bình tỉnh do tâm lí sợ hãi của các thương gia.
Nghiên cứu khẳng định, do các thương gia này được trưởng thành trong một môi trường ngự trị bởi cánh mày râu, họ sợ cái uy phong nam tính bị tổn hại, nên sẳn sàng có những ứng xử đầy mạo hiểm. Nói cách khác, trong số những nguyên nhân gây ra khủng hoảng tài chính tại Mỹ, có nguyên nhân đến từ cái gọi là « văn hóa đàn ông thái quá » của giới kinh doanh tài chính Mỹ. Văn hóa này rất dễ kéo theo những ứng xử thiếu suy nghĩ và mạo hiểm.
Thật ra, khẳng định trên không phải là hoàn toàn mới. Tờ báo cho biết, trước đây đã từng có nghiên cứu cho rằng, có thể có mối liên hệ trực tiếp giữa những thành công của giới kinh doanh tại Luân Đôn và hàm lượng hormon nam tính testosterone của họ.
Lê Phước (RFI)