Hơn 18 triệu cử tri Rumani được mời đến phòng phiếu hôm 29/07/2012 để cho biết ý kiến tán đồng hay bác bỏ việc truất phế tổng thống cánh trung hữu Traian Basescu, hai năm trước khi ông mãn nhiệm.
Xin nhắc lại tổng thống Rumani đã bị Quốc hội nước này – do liên minh trung tả nắm đa số - bãi nhiệm cách đây 3 tuần, qua một thủ tục rất nhanh chóng. Hành động này đã khiến Châu Âu phải lên tiếng chỉ trích.
Tuy nhiên số phận của ông Basescu, 60 tuổi, lãnh đạo Rumani từ 8 năm nay, còn tùy thuộc tỷ lệ cử tri tham gia: để cuộc trưng cầu dân ý ngày 29/7 được công nhận, tỷ lệ người đi bỏ phiếu phải là ít nhất 50% cử tri đăng ký. Nhưng con số này có vẻ khó đạt. Thông tín viên Luca Niculescu từ Bucarest phân tích:
“Cuộc trưng cầu dân ý hôm nay trước tiên đặt ra một câu hỏi then chốt: cử tri có đi bỏ phiếu đông đảo hay không để cuộc truất phế tổng thống có hiệu lực? Lý do là vì theo một quyết định của Toà án Hiến Pháp, và cũng do sức ép của Châu Âu, cuộc trưng cầu dân ý chỉ được công nhận nếu có 50% cử tri tham gia bỏ phiếu.
Ngưỡng này xem qua không dễ đạt vì nhiều yếu tố: Trước hết là người Rumani đã tỏ ra mệt mỏi, chán ngán tầng lớp chính trị của họ; thứ hai nữa đây là mùa nghỉ hè, và thứ ba là những người ủng hộ tổng thống bị truất phế Basescu, tuyên bố tẩy chay cuộc trưng cầu dân ý bị họ xem là một ‘trò hề’.
Theo các cuộc thăm dò dư luận, thì 2/3 người Rumani muốn ông Traian Basescu ra đi. Nhưng ông có thể trở lại chiếc ghế của mình nếu cuộc trưng cầu dân ý không được công nhận.
Chính trường Rumani như thế sẽ tiếp tục sôi sục, ông Basescu sẽ lại phải trở lại ‘chung sống’ với liên minh trung tả, mà mục tiêu là triệt hạ ông.”
Mai Vân (RFI)