So sánh Việt Nam với Ba Lan đã khó nên so sánh một tỉnh của Việt Nam với cả nước Ba Lan thì càng khập khiễng (tuy có thế lý sự Ba Lan như một tiểu bang, một tỉnh của EU!). Nhưng với tình cảm của quê lúa và người quê hay tìm ra những điểm chung với bạn để kết bạn (chứ không phải thấy người sang bắt quàng làm họ!), tôi thu thập một số thông tin xin cung cấp với bạn đọc góp vui, dễ nhớ và mong bạn đọc tìm và góp thêm nhé.
Tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Ba Lan.
Địa hình:
Những năm 60, tôi nhớ có câu: Thái Bình như con rùa vàng nằm ấp trứng bên bờ Biển Đông (mùa lúa chín mà nhìn từ trên cao xuống thì giống rùa vàng thật, không biết có phải Rùa Thần Kim Quy không? Sang Ba Lan tôi thấy cũng giống quê mình như con rùa vàng nằm ấp trứng trên bờ biển Baltic (các tỉnh được chia khá đều như các ô trên mai rùa).
Thái Bình có địa hình khá bằng phẳng, Ba Lan cũng tương tự; thậm chí tên Poland còn có nghĩa Pole là Bình nguyên, bằng phẳng.
Biển:
Thái Bình có bờ biển dài 52 km Ba Lan có bờ biển dài gấp 10 lần của Thái Bình (525km).
Mép ngoài biển Thái Bình có cồn cát Khu du lịch sinh thái biển Cồn Vành. Ba Lan có cồn cát Hel ngoài khơi TP. Gdansk cũng có nét tương đồng và là nơi du lịch thú vị.
Lịch sử:
Vùng đất thuộc tỉnh Thái Bình ngày nay, hình thành vào thế kỷ thứ 10; Ba Lan hình thành như một quốc gia cũng vào thế kỷ thứ 10 (năm 966) và Vương quốc chính thức thành lập năm 1025.
Kinh tế:
Thái Bình là tỉnh nông nghiệp, là vựa lủa của cả nước và đang phấn đấu năm 2020 trở thành Tỉnh Công Nghiệp với khẩu hiệu “Ly nông không ly hương” khác với thời 60x.
Ba Lan cũng là nước có nên nông nghiệp lớn, là vựa lủa mỳ của EU.
Nét chung: Nền nông nghiệp thường là nhỏ lẻ do tính manh mún của sở hữu tư nhân về ruộng đất/quyền sử dụng, sản xuất…nên hiệu quả không cao mặc dù Ba Lan thì hơn hẳn rồi!
Thái Bình không có rừng còn Ba Lan thì có tỷ lệ diện tích rừng phủ trên tổng diện tích cả nước lớn thứ tư châu Âu (30% và sẽ tăng lên 33% diện tích cả nước).
Tài nguyên:
Ba Lan có nhiều tài nguyên, trong đó có than đá, than nâu với sản lượng lớn ở EU, công nghệ khai thác tốt và khí đốt, khí băng phiến.
Thái Bình chỉ có khoáng sản chính là mỏ khí đốt Tiền Hải đã được khai thác từ năm 1986 với sản lượng khai thác hàng năm vài chục triệu m³ khí thiên nhiên và mới phát hiện tại vịnh Bắc Bộ trữ lượng ước tính 7 tỷ m³. Thái Bình có than nâu thuộc bể than nâu vùng đồng bằng sông Hồng với trữ lượng 210 tỉ tấn và có lẽ cũng sẽ cần hợp tác với Ba Lan nhiều trong lĩnh vực than, khí.
Ba Lan có sản lượng bạc vào loại lớn nhất thế giới.
Thái Bình có Làng nghề chạm bạc Đồng Xâm nổi tiếng.
Tài nguyên Con Người:
Tôi nhớ câu: “Lai Châu, Nghĩa Lộ, Thái Bình
Đường xa muôn dặm nhưng tình không xa! “
với khẩu hiệu, trống đánh… động viên các gia đình, làng xã di dân lên vùng kinh tế mới Miền Bắc và sau đó là Miền Nam giải phóng. Dân số trong tỉnh là khoảng 2 triệu người thì dân ngoài tỉnh gốc Thái cũng khoảng 2 triệu nữa, chưa có thống kê ở nước ngoài bao nhiêu.
Ba Lan cũng có gần 40 triệu người trong nước và gần 20 triệu người gốc Ba Lan ở nước ngoài.
Như vậy tỷ lệ kiều dân trên dân số trong nước là khá cao trên thế giới (Ba Lan) và tỷ lệ người ở ngoại tỉnh so với ở trong tỉnh (Thái Bình) cũng là khá cao so với các tỉnh khác.
Trong Đại chiến thế giới lần thứ hai, Ba Lan bị chết nhiều người (khoảng 6 triệu người, 1/5 dân số)-trong đó một nửa là người Do Thái; còn người Thái (Bình) cũng bị chết nhiều nhất VN trong thời gian này (chiến tranh và nạn đói năm 1945) và có lẽ cả cuộc chiên chống Mỹ cũng thể ví Thái Bình có tỷ lệ thanh niên nhập ngũ cao nhất Miền Bắc, đóng góp đông đảo vào quân đội. Ba Lan cũng được coi là có số quân nhân lớn thứ 4 trong khối Đồng minh chống phát xít.
Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập không thể không nhắc tới những doanh nhân nổi tiéng đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của đất nước như: Vũ Văn Tiền, Geleximco và Vũ Quang Hội, Bitexco Group nằm trong top doanh nhân giàu nhất Việt Nam và xét về tổng vốn hóa thị trường chắc cũng không thua kém các đại gia Ba Lan nhiều. Người Thái (Bình) ở nước ngoài thì chưa thấy ai nổi hẳn về làm giàu; người gốc Ba Lan có nhiều tỷ phủ đô la trên thế giới. Về chính khách, nhà khoa học, văn hóa…thì không thể so với Ba Lan được.
Liệu người gốc Thái có trông chờ được vào thế hệ con cháu nhiều không?
Nguyễn Đức Thanh