Một vị cục trưởng của VN nói nhiều khả năng hội nghị trù bị lần thứ 6 của Ủy ban nghề cá giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc (TQ) sẽ bị hủy bỏ, nếu phía Trung Quốc không có những động thái tích cực để thả tàu và ngư dân VN.
| Bà Don – mẹ của thuyền viên đang bị bắt giữ Phạm Đình Trung Ảnh: X.T |
| Bà Đỗ Thị Vấn (vợ thuyền trưởng tàu QNg 95031-TS Nguyễn Tấn Lự) rưng rưng kể lại vụ việc - Ảnh: Minh Thu |
Trước việc TQ bắt giữ tàu cá QNg 95031-TS cùng với 13 ngư dân VN khi đang di chuyển tránh áp thấp nhiệt đới tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của VN vào ngày 1-8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Dũng nói: “Ngay sau khi được tin về vụ việc, ngày 3-8 Bộ Ngoại giao VN đã có công hàm gửi Đại sứ quán TQ tại VN yêu cầu phía TQ thả ngay 13 ngư dân và tàu cá QNg 95031-TS, đồng thời nhanh chóng thông báo cho phía VN về tình hình của các ngư dân”.
Chiều tối 4-8, ông Hoàng Đình Yên - phó cục trưởng Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Bộ NN&PTNT) - cho biết lãnh đạo cục đã vào Quảng Ngãi để nắm tình hình, bàn hướng giải quyết.
Theo ông Yên, quan điểm của Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong vụ bắt giữ này (cũng như vụ bắt giữ 37 ngư dân VN ngày 21-6, mà đến nay phía TQ vẫn còn giữ 12 người) là “kịch liệt phản đối” phía cơ quan chức năng TQ vô cớ bắt giữ tàu, ngư dân VN và phía TQ phải nhanh chóng “trao trả vô điều kiện” tàu và toàn bộ ngư dân VN mà họ đang giữ. “Ngư dân đang trốn trú bão thì không có lý do gì để bắt giữ họ” - ông Yên nhấn mạnh.
| Đánh vật với bão, cứu người Tháng 3-2008, khi tàu cá của ngư dân Lê Khởi mang số hiệu QNg 6308 đang trên đường chạy trốn cơn bão số 1 đã phát hiện một ngư dân TQ trôi dạt trên biển. Dù bão đang hoành hành nhưng ông Khởi vẫn quyết định quay mũi tàu, yêu cầu các thuyền viên của mình tìm cách tiếp cận để thả phao kéo người bị nạn dưới biển lên tàu. Sau nhiều giờ đánh vật với bão biển, tàu cá ông Khởi đã vớt được ngư dân nói trên và chở về huyện đảo Lý Sơn giao cho biên phòng Quảng Ngãi để họ làm các thủ tục chuyển giao lực lượng cứu hộ, cứu nạn TQ. Đ.NAM |
Chiều cùng ngày, ông Nguyễn Việt Thắng - chủ tịch Hội Nghề cá VN - cũng bày bỏ quan điểm đồng tình với Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Theo ông Thắng, Hội Nghề cá đã có công văn và sẽ tiếp tục có công văn gửi Bộ Ngoại giao đề nghị cơ quan này “có tiếng nói mạnh mẽ” để phía TQ thả ngay lập tức tàu và ngư dân VN.
Về 12 ngư dân VN vẫn đang bị TQ bắt giữ từ ngày 21-6, ông Chu Tiến Vĩnh - cục trưởng Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản - cho biết qua thông tin của Bộ Ngoại giao VN và Cục Nghề cá (Bộ Nông nghiệp TQ), hiện “12 ngư dân được đối xử an toàn, không bị đánh đập hay giam cầm, họ chỉ bị trông giữ và vẫn có thể liên lạc về nhà”.
Các cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục yêu cầu phía TQ thả ngay các ngư dân và tàu cá còn lại, không cản trở công việc làm ăn bình thường của ngư dân VN trên vùng biển thuộc chủ quyền của VN.
Vẫn theo ông Vĩnh, nhiều khả năng hội nghị trù bị lần thứ 6 của Ủy ban nghề cá giữa hai nước VN - TQ (theo kế hoạch tổ chức vào giữa tháng 8) sẽ bị hủy bỏ, nếu phía TQ không có những động thái tích cực để thả tàu và ngư dân VN.
Hội nghị này được tổ chức thường niên kể từ 2004, với mục đích rà soát hoạt động nghề cá trong vùng đánh cá chung trên vịnh Bắc bộ. Qua đó điều chỉnh việc khai thác theo đúng hiệp định nghề cá giữa hai nước cũng như điều chỉnh số lượng tàu thuyền được đánh bắt trong khu vực này. “Nếu VN không tham dự hội nghị này thì phía TQ thiệt hại nhiều hơn VN, vì họ sẽ không được đưa tàu vào đánh cá ở vùng đánh cá chung” - ông Vĩnh khẳng định.
Trong khi đó, ngồi thất thần giữa căn nhà trống vắng ở xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, bà Đỗ Thị Vấn (vợ ông Nguyễn Tấn Lự - thuyền trưởng tàu QNg 95031-TS) nói: “Nhận được tin chồng điện thoại về bị tàu TQ bắt giữ ở đảo Linh Côn trong lúc tàu chạy về Hoàng Sa tránh bão, tôi nghe mà rụng rời chân tay”.
Bà Vấn bảo tháng 2, tàu cá của gia đình khi ra khơi chuyến đầu tiên đã bị lực lượng tuần tra TQ bắt giữ ở Hoàng Sa và đưa ra mức phạt là 60.000 nhân dân tệ (tương đương với 152 triệu đồng). Sau chuyến ra khơi đen đủi đó, gia đình bà nộp phạt cho phía TQ để chuộc phương tiện và các ngư dân về là sạt nghiệp luôn, nợ nần ngày càng chồng chất. Chuyến ra khơi lần này, vợ chồng bà vay mượn hơn 200 triệu đồng để đầu tư lại phương tiện trên tàu cùng nhiên liệu cho chuyến ra khơi mới, hi vọng khi trở về sẽ trả dần bớt nợ nần!
Trước sự việc tàu cá của ông Nguyễn Tấn Lự bị tàu kiểm ngư TQ bắt giữ, đại tá Bùi Phụ Phú - phó chỉ huy trưởng bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Ngãi - khẳng định: “Vùng biển Hoàng Sa trước sau như một thuộc chủ quyền lãnh hải của VN. Đặc biệt, tàu của ông Lự trên đường chạy vào quần đảo Hoàng Sa tránh bão, núp gió bị phía TQ bắt giữ ngay trên vùng biển của VN thì hết sức vô lý, không thể chấp nhận được”.
*
Vẫn ra khơi
Sáng 4-8, tin tàu cá và 13 ngư dân làng chài Định Tân (xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) bị phía Trung Quốc bắt giữ ở vùng biển Hoàng Sa trên đường tránh bão bay đi nhanh như gió. Nhưng tàu thuyền đánh bắt xa bờ ở cảng Sa Kỳ vẫn tấp nập ra khơi. Hỏi, nhiều ngư dân hồn nhiên "Thì cha ông mình vẫn đánh bắt ở vùng biển đó mà...".
| Tàu thuyền xa bờ ở Quảng Ngãi vẫn ra khơi - Ảnh: Minh Thu |
Sự xao xác chỉ ở phía trong nhà. Từng phút, từng giờ, những người mẹ, người vợ đau đáu ngóng chờ, nặng trĩu âu lo. Trong căn lều tạm bợ, ôm con mới 11 tháng tuổi, chị Phạm Thị Niệm (vợ ngư dân Đỗ Bình) bần thần: "Nghèo khổ quá, chúng em chưa có điều kiện làm nhà, hai vợ chồng hy vọng sẽ dành dụm dần từ từ để xây nhà, vậy mà...". Nói đến đây hai dòng nước mắt người mẹ trẻ lăn dài trên má nhìn về phía biển xa xăm.
|
| Mẹ con chị Phạm thị Niệm (vợ ngư dân Đỗ Bình) ngóng trông anh Bình sớm trở về - Ảnh: Minh Thu |
Đêm qua, vợ chồng bà Đỗ Thị Don (mẹ của ngư dân Phạm Văn Trung) không thể nào chợp mắt vì lo cho con. Trung năm nay tròn 25 tuổi, chưa vợ nhưng đã có thâm niên gần 10 năm đi tàu xa bờ, làm trụ cột chính trong gia đình, giúp ba mẹ nuôi năm đứa em.
Bà Don ngồi như lọt thỏm ở một góc nhà cầu cho con trai sớm trở về đoàn tụ, kể: “Tội nghiệp, làng chài nghèo nên nó không được học hành đàng hoàng như con người ta. Nó còn quá trẻ, bao năm qua lênh đênh ngoài biển, thiệt thòi nhiều, bây giờ tàu gặp rủi ro nữa, vợ chồng tôi nát cả ruột gan”.
Bà Đỗ Thị Vấn (vợ thuyền trưởng Lự) thì gần như ngất xỉu khi nghe tin dữ. Đây đã là lần thứ hai tàu cá của ông Nguyễn Tấn Lự bị tàu kiểm ngư phía Trung Quốc bắt giữ kể từ đầu năm (lần thứ nhất là tháng 2-2009). Bà Vấn than thở: "Nợ đã hơn 200 triệu đồng rồi. Năm nay, tàu nhà tui lại gặp nhiều rủi ro quá. Bao nhiêu tài sản đáng giá trong nhà lần lượt đội nón ra đi hết".
Ông Nguyễn Thanh Hùng - phó chủ tịch UBND xã Bình Châu, huyện Bình Sơn - bức xúc cho biết: xã có 112 tàu với khoảng 2.000 ngư dân hành nghề đánh bắt xa bờ trong đó có 2/3 tàu đánh bắt ở vùng biển Hoàng Sa. Việc mất tàu, mất phương tiện và thủy sản, tốn chi phí sẽ khiến nhiều gia đình ngư dân lâm vào cảnh túng quẫn.
UBND tỉnh Quảng Ngãi đã gửi văn bản kiến nghị Bộ Ngoại giao can thiệp phía Trung Quốc thả vô điều kiện và ngay lập tức 13 ngư dân cùng tàu cá QNg 95031-TS ở xã Bình Châu, huyện Bình Sơn sớm trở về.
Đại tá Bùi Phụ Phú, phó chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi thể hiện rõ quan điểm: Vùng biển Hoàng Sa trước sau như một thuộc chủ quyền lãnh hải của Việt Nam.
Đặc biệt, tàu của ông Lự trên đường chạy vào quần đảo Hoàng Sa tránh bão, núp gió đã bị phía Trung Quốc bắt giữ ngay trên vùng biển của Việt Nam thì hết sức vô lý, không thể chấp nhận được. Trung Quốc đã vi phạm luật biển quốc tế.
LƯU TÚ ANH - ĐỨC BÌNH - MINH THU (Tuổi trẻ)