2 năm sau khi “Luật hiến, lấy ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác” có hiệu lực, tại TP.HCM một thị trường ngầm mua bán thận vẫn diễn ra vô cùng phức tạp.
Trên trang muabanraovat.com, một người để tên Doan Van Da, ngụ Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng rao bán quả thận của mình như sau: “Cần bán thận, nhóm máu B+, bán 5000 USD, giá cả thương lượng”. Tin rao này cập nhật lúc 13 giờ 44 ngày 19/5/2009. Ngoài ra người này đã rao thêm 4 tin tương tự vào thời điểm cùng ngày. Gần 500 người đã truy cập 5 tin rao bán thận kể trên.
Tái diễn cảnh sinh viên bán thận
Trong vai những người có nhu cầu mua thận, chúng tôi liên lạc với 1 người tự xưng là sinh viên, rao bán bán thận qua số điện thoại 0169xxxxxxx, anh ta giới thiệu mình đang là sinh viên một trường cao đẳng tại Gò Vấp TP.HCM tuy nhiên đã về quê ở Thanh Hóa, hẹn 4 ngày sau sẽ liên lạc lại.
Đúng hẹn, chúng tôi gặp H. (tên sinh viên- PV) tại quán cà phê X. trên đường Hồ Xuân Hương. Vóc dáng gầy gò, đeo kính cận, H. bắt đầu trình bày về hoàn cảnh đã khiến cậu muốn đi bán thận kiếm tiền.
 |
| Cậu sinh viên tên H. cho biết muốn bán quả thận của mình để kiếm tiền trang trải cuộc sống. Ảnh: Quốc Quang |
Dù nói là tự rao bán nhưng sau khi H. vừa bước vào, một người đàn ông khoảng 40 tuổi cũng kéo ghế ngồi ngay sau lưng chúng tôi. Sau một lúc rụt rè, H. bắt đầu trình bày hoàn cảnh khiến cậu quyết tâm đi bán thận.
H. cho biết cậu ta thi vào cao đẳng năm ngoái. Nhưng kinh tế gia đình khó khăn, H. phải chật vật tự lo cho cuộc sống ở TP.HCM và cảnh thiếu trước hụt sau khiến H. liên tục nợ các môn học. Nhắm thấy mình không còn đủ sức theo học tiếp, cậu đã bảo lưu kết quả 1 năm và tìm đường bán thận.
Sau cuộc gặp với chúng tôi, H. nhắn tin yêu cầu đưa cho H. vài trăm ngàn đồng để cậu ta tiến hành đi xét nghiệm xem nhóm máu nào, có phù hợp với thận mà chúng tôi cần mua hay không.
Trong lúc chúng tôi đang “nghi binh” không trả lời, một người đàn ông tên T. gọi điện cho biết mình chính là “người đại diện” trao đổi giúp H. chuyện bán thận. Với một kịch bản vụng về, “cò” T. gặp chúng tôi tại điểm hẹn cũ.
 |
| Một quả thận thế này đang được nhiều người rao bán với giá từ 4000- 10.000 USD. Ảnh: CTV |
“Thằng em tôi là sinh viên đại học năm cuối, quê ở Thanh Hóa, do hoàn cảnh quá khó khăn, mẹ lại đau yếu nên nó quyết định bán thận để trang trải viện phí cho mẹ”.
“Anh định mua giá bao nhiêu”, T. hỏi. “Người ta mua bao nhiêu tôi mua bấy nhiêu”, tôi vừa đáp lại, một bộ hồ sơ chứng nhận sức khỏe loại tốt, nhóm máu A đã được T. rút ra để trên bàn. “50 triệu đồng”, nét mặt T.tỏ vẻ đợi chờ sự quyết định từ phía chúng tôi.
“Nếu anh đồng ý, 15 ngày sau có thể ghép, chỉ cần đưa trước cho tôi 20 triệu đồng, số còn lại sau khi ghép xong có thể thanh toán. Ghép ở đây (Việt Nam- PV) hay Trung Quốc là tùy anh, nhưng nếu ghép tại Trung Quốc, anh sẽ phải lo tất cả chi phí chuyến đi”, “cò” T. nói.
Lấy lý do người bán thận không cùng nhóm máu, chúng tôi từ chối mua quả thận của sinh viên tên H., hẹn khi nào có quả thận cùng nhóm máu sẽ liên lạc lại.
Những cái bẫy vụng về
Lướt một vòng các website, chúng tôi nhận được nhiều lời rao bán thận đầy bi hài. Trang web muaxxxre.com đăng tin rao “Gia đình có hoàn cảnh khó khăn, cần bán thận cho người có nhu cầu”. Cuối cùng, có lẽ đã quen với việc quảng cáo hàng gia dụng, thiết bị điện tử, website này “thòng” thêm cho khách hàng một câu để khẳng định đẳng cấp: “miễn phí vận chuyển trên toàn quốc”.
Nắm bắt được một thị trường ghép tạng đang thiếu thận trầm trọng ở TP.HCM, các "cò” môi giới mua bán thận không ngừng giăng ra những cái bẫy nhưng hầu hết đều vụng về. Một “cò” tên D. rao bán thận, nhưng khi chúng tôi liên lạc người này cho biết mình rao nhầm, không phải bán thận mà là bán gan(?!).
 |
| Một "cò" môi giới mua bán thận (bên trái) dẫn theo "hợp đồng" béo bở của mình. Ảnh: Quốc Quang |
Qua tìm hiểu của VietNamNet, D. là một “cò” thận lâu năm thường xuyên lân la tại các khu vực chạy thận nhân tạo ở BV Chợ Rẫy, . D. thường đi tìm người bán thận sau đó lên mạng và để lại số điện thoại của mình trong vai trò người bán để dễ dàng làm giá.
Một chiến hữu của D. cho hay, cái vụ bán thận biến thành bán gan kia là do, ngay sau khi D. rao bán thận khoảng 5 ngày, quả thận đã được một đại gia ở Cần Thơ mua. Khi đệ tử của D. chưa kịp gỡ cái tin rao bán thận đó xuống, D. đã bắt mối được với một người có nhu cầu bán gan.
|
| Ghép thận đang có nhiều dấu hiệu thương mại hóa. Ảnh: CTV |
Hai ngày sau câu chuyện “bán thận biến thành bán gan”, D. gọi điện cho biết có một người muốn bán quả thận và nhóm máu mà chúng tôi cần tìm. D. khoe: “Tưởng gì chứ tôi alô cho đệ tử, sau vài ngày sẽ có thận theo ý mấy ông thôi”. Không kịp cười vì kiểu quảng cáo của D., chúng tôi quyết định gặp để nghe D. ra giá.
D. cho biết, nếu ghép ở TP.HCM, thủ tục ghép thận, D. sẽ lo từ A đến Z. Chỉ cần hai bên đều xác nhận là thân nhân thì vô tư ghép. Trước khi ghép đặt cọc 4000 USD, sau khi ghép xong thanh toán nốt 2.000USD còn lại. Đã lâu năm trong nghề, D. nói chuyện khá dẻo “chỉ sợ anh cần ghép một quả thôi chứ vài quả tôi cũng lo được”!
Quốc Quang (vietnamnet)