Đánh thức tiềm năng Tây Nguyên

Tiềm năng nhưng thiếu vốn phát triển

Giới thiệu với các nhà đầu tư tại diễn đàn, ông Mai Văn Năm, Phó trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Tây Nguyên, đánh giá Tây Nguyên là vùng đất nhiều tiềm năng và lợi thế so sánh so với các vùng khác trong cả nước, có điều kiện phát triển một nền kinh tế mở. Với độ che phủ của rừng 56%, Tây Nguyên có điều kiện rất tốt để phát triển nghề rừng và công nghiệp rừng.

Lợi thế về đất rất lớn, trong đó đất đỏ bazan khoảng 1,5 triệu ha, được xếp vào loại đất tốt nhất trên thế giới, thuận lợi để phát triển một nền nông nghiệp đa dạng, với nhiều sản phẩm chủ lực như: cà phê, cao su, hồ tiêu, điều, ngô lai, bông vải, chè, rau, hoa xuất khẩu...

Mạng lưới sông suối Tây Nguyên khá dày, nhiều ghềnh thác, trữ lượng thủy năng chiếm trên 22% nguồn thủy năng của cả nước, có thể sản xuất 15 tỉ kwh điện mỗi năm. Tài nguyên khoáng sản ở Tây Nguyên khá đa dạng; nhất là bô-xít dự báo khoảng 4,5 tỉ tấn, chiếm 91% trữ lượng bô-xít của cả nước. Tây Nguyên còn là vùng đất lý tưởng để làm du lịch, với những điều kiện thuận lợi về cảnh quan thiên nhiên, sinh thái, di tích văn hóa, lịch sử và di sản văn hóa tộc người...

Tuy vậy, Tây Nguyên vẫn chậm phát triển so với nhiều vùng khác trong cả nước do xuất phát điểm đi lên thấp và thiếu nguồn lực đồng bộ, đủ mạnh để phát triển. Nguồn đầu tư chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, huy động vốn dân cư và thu hút đầu tư bên ngoài vùng còn rất khiêm tốn. Ông Mai Văn Năm nhận định: “Tây Nguyên không thể phát triển nhanh nếu chỉ dựa vào ngân sách nhà nước và nguồn nội lực hạn chế của mình mà không chăm lo thu hút đầu tư từ bên ngoài”.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Bích Đạt cho rằng, những năm tới, để thực hiện Quyết định 25/2008/QĐ-TTg ngày 5.2.2008 với các mục tiêu chủ yếu như tăng trưởng GDP toàn vùng từ 12 - 13%/năm; giảm tỷ lệ hộ nghèo mỗi năm từ 3 – 4%; giải quyết việc làm mới cho từ 12 - 14 vạn lao động..., nhu cầu vốn đầu tư phát triển cho Tây Nguyên là rất lớn. Dự báo riêng năm 2010, nhu cầu khoảng 35.000 tỉ đồng, trong đó vốn ngân sách chỉ đáp ứng trên 40%, còn lại phải huy động đầu tư của các thành phần kinh tế, kể cả trong và ngoài nước.

Nhiều việc để thu hút đầu tư

Tại diễn đàn, lãnh đạo 5 tỉnh Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng) đã khẳng định quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư của địa phương, khắc phục những hạn chế về chỉ số năng lực cạnh tranh, xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư, tạo điều kiện tốt nhất cho các doanh nghiệp đến đầu tư. Ông Hà Ban, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum cho biết: để tăng cường thu hút vốn đầu tư vào địa bàn, tỉnh này đang triển khai thực hiện đề án nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án đầu tư để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư...

Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đầu tư và Phát triển VN, đề nghị: Tây Nguyên cần sớm có quy hoạch vùng, quy hoạch sản phẩm của vùng trong năm 2010 làm cơ sở để các doanh nghiệp tính toán, bắt tay đầu tư. Cần có cơ chế, chính sách đặc thù về thuế, tiền thuê đất ở vùng Tây Nguyên theo hướng ưu đãi hơn để khuyến khích các nhà đầu tư làm ăn tại đây. Theo ông Hà, cần nâng mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước xây dựng các khu công nghiệp (KCN) ở Tây Nguyên (cao hơn mức 70 tỉ đồng/KCN hiện nay); đồng thời có cơ chế thích hợp để doanh nghiệp hoạt động ở Tây Nguyên dành ra một phần lợi nhuận sau thuế hỗ trợ công tác an sinh xã hội trên
địa bàn...

Ông Nguyễn Văn An, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Hòa, nhận xét: đầu tư vào Tây Nguyên hiện nay thuận lợi là các tỉnh đều đã có chính sách ưu đãi nhưng còn có những khó khăn đặc thù như hạ tầng chưa hoàn thiện, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu... Trao đổi những vấn đề cần quan tâm về đầu tư ở Tây Nguyên, ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Tổng giám đốc Công ty cà phê Trung Nguyên, cho rằng: các tỉnh cần xác định chính xác những lĩnh vực ưu tiên đầu tư để định hướng cho các doanh nghiệp bỏ vốn vào đây. Theo ông Vũ, cần quan tâm hơn nữa đến công nghiệp cà phê, vì cà phê là một thế mạnh của Tây Nguyên.

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Bích Đạt đã đưa ra 6 giải pháp, cũng là những vấn đề mà các tỉnh cần thực hiện tốt để thu hút đầu tư, đánh thức tiềm năng Tây Nguyên. Đó là rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy họach phát triển ngành. Thực hiện tốt các chủ trương, chính sách ưu đãi mà Chính phủ dành riêng cho Tây Nguyên; đa dạng hóa các nguồn đầu tư và các hình thức thu hút vốn đầu tư để đáp ứng nhu cầu phát triển; cải thiện môi trường đầu tư; lựa chọn cơ cấu đầu tư cho phù hợp với tiềm năng, lợi thế của vùng, tránh đầu tư tràn lan. Tăng nhanh quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; tập trung đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, ban hành các chính sách ưu đãi, hỗ trợ riêng phù hợp với điều kiện của mỗi tỉnh.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đánh giá đây là cơ hội tốt cho các tỉnh Tây Nguyên quảng bá, giới thiệu tiềm năng, lợi thế, chính sách ưu đãi đối với các nhà đầu tư và cũng là dịp để các tỉnh nâng tầm hợp tác, phối hợp trong lĩnh vực đầu tư nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương. Phó thủ tướng cũng yêu cầu Ban chỉ đạo Tây Nguyên phối hợp với các bộ, ngành tập hợp các ý kiến đề xuất, kiến nghị của các nhà đầu tư cũng như của các tỉnh trong vùng để sớm trình Chính phủ xem xét, tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách phù hợp đ thu hút đầu tư vào Tây Nguyên hơn nữa. 

Trần Ngọc Quyền (Thanh niên)