Theo Quyết định 1436/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển giao thông vận tải đường sắt vừa được Thủ tướng Chính phủ ký ngày 10.9, đến năm 2030 sẽ cơ bản hoàn thành mạng đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
 |
| Tàu hỏa hiện nay quá lạc hậu so với ngành đường sắt trên thế giới - Ảnh: M.Vọng |
Tốc độ 300 km/giờ
Năm 2007, các chuyên gia tính toán để xây dựng được 1.630 km đường sắt cao tốc Bắc - Nam, cần phải đầu tư khoảng 32,6 tỉ USD. Tuy nhiên, tại cuộc họp Ban chỉ đạo lần 6 về dự thảo báo cáo cuối cùng “Nghiên cứu toàn diện về phát triển bền vững hệ thống giao thông vận tải VN” gọi tắt là VITRANSS 2 được tổ chức mới đây, các chuyên gia cho biết, với điều kiện của nước ta, để xây dựng được 1.570 km đường sắt cao tốc sẽ phải đầu tư khoảng 55,85 tỉ USD.
| Khoảng 16.500 hộ dân bị ảnh hưởng Khảo sát và tính toán của Liên danh VJC cùng 3 đối tác của Nhật là Công ty tư vấn giao thông Nhật Bản (JTC), Hiệp hội Dịch vụ kỹ thuật đường sắt Nhật Bản (JARTS) và Công ty Nippon Koei (NK) cho biết, để thực hiện dự án này, diện tích phải giải phóng mặt bằng lên tới 4.170 ha đất, trong đó 9% là đất dân cư khu vực đô thị, 20% là đất dân cư khu vực nông thôn, số còn lại là đất nông nghiệp và đất rừng. Sẽ có khoảng 16.500 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 9.500 hộ sẽ bị mất đất ở và 7.000 hộ bị mất đất sản xuất. Riêng TP.HCM có tới trên 1.700 hộ dân đô thị bị ảnh hưởng do mất đất ở để phục vụ dự án. |
Tại cuộc hội thảo ngày hôm qua 15.9 do Tổng công ty đường sắt VN phối hợp với Hiệp hội Xuất khẩu đầu máy toa xe Nhật Bản tổ chức, các chuyên gia tính toán rằng, để hoàn thành thì dự án này phải tiêu tốn khoảng 38 tỉ USD.
Theo ông Nguyễn Đạt Tường, Phó TGĐ Tổng công ty đường sắt VN, sở dĩ có sự chênh lệch quá lớn giữa hai con số là vì 55,85 tỉ USD là vốn đầu tư toàn bộ dự án còn 38 tỉ USD là chỉ đầu tư phần cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, đến nay con số chính xác về tổng mức đầu tư của dự án vẫn chưa được chốt, vì khi triển khai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Đường sắt cao tốc Bắc - Nam được lựa chọn thiết kế đạt tốc độ 300 km/giờ. Theo kế hoạch, đến năm 2020 đoạn Hà Nội - Vinh sẽ khai thác với thời gian chạy là 1 giờ 24 phút, kế tiếp là đoạn TP.HCM - Nha Trang thời gian chạy tàu sẽ là 1 giờ 30 phút. Năm 2030 sẽ khai thác đoạn Vinh - Đà Nẵng. Đến năm 2035 sẽ khai thác đoạn Hà Nội - TP.HCM với thời gian chạy là 5 giờ 26 phút đối với tàu nhanh và 6 giờ 33 phút với tàu thường.
Đại diện Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) cho biết, Liên danh tư vấn VN - Nhật Bản (VJC) - gồm Công ty tư vấn đầu tư và xây dựng giao thông vận tải (TRICC) cùng 3 đối tác của Nhật là Công ty tư vấn giao thông Nhật Bản (JTC), Hiệp hội Dịch vụ kỹ thuật đường sắt Nhật Bản (JARTS) và Công ty Nippon Koei (NK) đã đề xuất lựa chọn công nghệ xây dựng đường sắt cao tốc ở VN là công nghệ Shinkansen của Nhật Bản và có cập nhật, bổ sung để phù hợp với điều kiện VN.
Đây là công nghệ được lựa chọn sau khi so sánh và phân tích 3 loại hình công nghệ xây dựng đường sắt cao tốc tiên tiến trên thế giới là Shinkansen (Nhật Bản), TGV (Pháp) và ICE (Đức) với các tiêu chí về tốc độ, sự an toàn, tiện nghi cũng như tính đúng giờ, thân thiện với môi trường và năng lực vận tải.
| “Tàu cao tốc trên thế giới hiện nay đã khẳng định vai trò số 1 trong việc vận chuyển hành khách, vì vậy cần ưu tiên cho dự án đường sắt cao tốc” - Ông Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT |
Tăng lượng khách, giảm tai nạn
Ông Nguyễn Hữu Bằng, TGĐ Tổng công ty đường sắt VN, tự tin: “Theo tính toán, đường sắt cao tốc sẽ thu hút được 26% lượng hành khách lưu thông. Với mức độ an toàn, số người chết vì tai nạn sẽ giảm đi”.
Cụ thể khi đi vào vận hành, tuyến đường này sẽ tiết kiệm chi phí khai thác phương tiện lên tới 57%, chi phí thời gian đi lại giảm 17% và giảm 20% tai nạn giao thông. Đồng thời dự án này sẽ thúc đẩy phát triển đô thị dọc đường sắt cao tốc, cũng như góp phần cải thiện tình trạng giao thông trên các tuyến đường bộ hiện có.
Tại hội thảo hôm qua, các chuyên gia Nhật Bản cho rằng, để khai thác có hiệu quả đường sắt cao tốc thì cần phải đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa. Dựa trên căn cứ này, các chuyên gia đã đưa ra phương án phát triển một số đoạn ưu tiên như: Hà Nội - Thanh Hóa, Hà Nội - Vinh, Huế - Đà Nẵng, Nha Trang - TP.HCM, Phan Thiết - TP.HCM, vì đây là những đô thị lớn có tiềm năng phát triển kinh tế mạnh.
Có mặt tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ GTVT Ngô Thịnh Đức cho biết, Bộ GTVT sẽ hoàn thiện hồ sơ của dự án để trình lên Chính phủ, sau đó Chính phủ sẽ xin ý kiến Quốc hội về việc chấp thuận đầu tư hay không vào tháng 5.2010.
| Bà Nguyễn Thị Thanh Phương (Trưởng ga Sài Gòn): Mong dự án được thực hiện sớm Tôi vừa đọc qua nội dung dự án này và cảm xúc đầu tiên là rất vui mừng. Xây dựng đường sắt cao tốc Bắc - Nam là ước mơ của những người làm trong ngành đường sắt chúng tôi và tôi nghĩ đó cũng là sự mong mỏi của hành khách. Ở các nước tiên tiến, đường sắt đều đã được hiện đại hóa, đa số ở khổ đường 1,45m. Trong khi đó, đường sắt VN đến nay vẫn còn khổ đường 1m, hạn chế tốc độ chạy tàu. Với khổ đường lạc hậu như thế, ngành đường sắt chỉ có thể cải tiến những gì có thể cải tiến được trong phạm vi cho phép, để có thể phục vụ hành khách được tốt hơn. Mong ước của tôi là dự án này được thực hiện sớm hơn, càng sớm càng tốt, chứ theo tiến độ triển khai như dự án thì còn lâu quá! Mai Vọng (ghi) |
Xuân Toàn (Thanh niên)