 |
| Hình ảnh thường thấy tại TP.HCM - Ảnh: Diệp Đức Minh |
Vừa chạy xe vừa... run
Chúng tôi trở lại công trường thi công cao ốc Bến Thành Tower trên đường Lê Thị Hồng Gấm (P.Nguyễn Thái Bình, Q.1), nơi vào ngày 6.9, một thanh sắt từ tầng 7 rơi xuống đường làm bị thương nặng 2 cha con đang lưu thông trên đường. Gần nửa tháng kể từ khi tai nạn xảy ra, tại đây, một cần cẩu tháp vẫn từ trong công trường không ngừng vươn ra lơ lửng trên đường Lê Thị Hồng Gấm. Công trường này nằm sát rạt mặt tiền cả ba con đường Lê Thị Hồng Gấm, Ký Con và Đặng Thị Nhu.
| Một số tai nạn “từ trên trời rơi xuống” - Ngày 2.5.2009, một cần cẩu 40 tấn đang thi công cầu Thủ Thiêm (tại P.22, Q.Bình Thạnh) bất ngờ đổ ầm xuống chắn ngang cầu làm giao thông qua Q.2 bị tê liệt hoàn toàn. - Ngày 7.5.2009, giàn cẩu dài gần 20 mét đang thi công công trình mở rộng Bệnh viện Răng - Hàm - Mặt T.Ư trên đường Nguyễn Chí Thanh (Q.5) bất ngờ sập xuống đè vào xe cấp cứu chở bệnh nhân. - Ngày 8.5.2009, tại công trình Sông Đà Tower (P.9, Q.3), dây cáp cần cẩu dùng để đưa sắt lên các tầng cao bất ngờ bị đứt, đống sắt rơi xuống khiến một người bị thương nặng. - Cũng trong ngày 8.5.2009, một vụ đổ giàn giáo tại công trình cao ốc ở đường Hà Huy Giáp, P.Thạnh Lộc, Q.12 khiến 4 người bị thương nặng. - Ngày 14.9.2009, giàn giáo cần cẩu tháp tại tòa cao ốc số 37 Hoàng Văn Thụ (Q.Phú Nhuận) bị nghiêng kéo theo nhiều thanh sắt rơi xuống đường, giao thông khu vực bị đình trệ nhiều giờ liền. |
Tương tự, tòa cao ốc tại giao lộ Trần Cao Vân - Phùng Khắc Khoan (Q.1) do Công ty CP đầu tư xây dựng Phú Hưng Gia thi công cũng khiến người đi đường... hết hồn vì cần cẩu tháp vươn hẳn ra quá nửa đường Phùng Khắc Khoan, với một khối bê tông khổng lồ treo hờ hững đầu cần cẩu. Hầu hết xe cộ lưu thông qua đây đều cố vượt nhanh đoạn đường này. Khổ nhất là mỗi khi xảy ra kẹt xe hoặc chờ đèn đỏ, người dân chỉ còn nước vừa đứng chôn chân vừa nơm nớp ngước lên cần cẩu dè chừng.
Cao ốc đang xây tại số 199 Hoàng Văn Thụ (P.8, Q.Phú Nhuận) cũng khiến người đi đường lo lắng không kém vì cần cẩu tháp tại đây vươn ra lừng lững trên đầu người lưu thông. Giàn giáo tại cao ốc này nằm quá sát đường nên chỉ cần một sơ sẩy của công nhân là có thể gây tai nạn khôn lường cho người đi đường bên dưới. "Bành trướng" nhất phải kể đến cao ốc đang được Công ty CP xây dựng kinh doanh địa ốc Hòa Bình thi công, có đến 3 cần cẩu tháp chuyển động qua lại trên cả 3 con đường đông đúc xe cộ là Lý Tự Trọng, Lê Thánh Tôn và Đồng Khởi (Q.1)...
Hàng trăm "lô cốt" rải khắp TP cũng tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho người đi đường. Công trường và người lưu thông vốn chỉ cách nhau bởi một tấm tôn mỏng manh, nên khi cần cẩu, cần xúc bên trong hoạt động thì không có gì đảm bảo cho người lưu thông bên ngoài. Chẳng hạn, dãy "lô cốt" thi công dự án Vệ sinh môi trường dọc kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè chỉ còn chừa một phần đường chật hẹp cho người lưu thông. Thế nên, mỗi khi kẹt xe là người dân vừa đứng chôn chân bên cạnh "lô cốt" vừa muốn rớt tim ra ngoài khi quan sát chiếc cần cẩu không ngừng huơ huơ trên đầu mình...
Không thể xử phạt?
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Quốc Việt - Phó chánh thanh tra Sở Lao động - Thương binh - Xã hội (LĐ-TB-XH) TP.HCM - nhận xét, chưa bao giờ việc thi công các cao ốc, công trình trong khu vực dân cư lại nở rộ như hiện nay. Quá trình thi công các công trình cao tầng đòi hỏi phải sử dụng cần cẩu tháp, đây là thiết bị được quản lý nghiêm ngặt, bắt buộc phải kiểm định và đăng ký trước khi đưa vào sử dụng. Thế nhưng, theo ông Việt, vấn đề là hiện nay thanh tra lao động chỉ có thể kiểm tra và xử phạt các thiết bị chưa kiểm định và đăng ký.
Còn với những cần cẩu tháp đã đăng ký thì đơn vị thi công được tùy nghi sử dụng, thậm chí có thể vô tư đưa cần cẩu tháp vươn hẳn ra mặt đường hoặc nhà dân xung quanh mà không bị "thổi còi". Nguyên nhân là do quy định hiện hành không có chế tài hoặc xử phạt hành vi chiếm dụng tạm thời tầng không. Thế nên, thanh tra lao động - đơn vị kiểm tra an toàn lao động tại các công trường xây dựng - chỉ có thể nhắc nhở hoặc khuyến cáo các trường hợp đơn vị thi công ngang nhiên đưa cần cẩu ra mặt đường hoặc nhà dân, chứ không thể xử phạt.
Theo ông Việt, để đảm bảo cần cẩu hoạt động an toàn, Sở LĐ-TB - XH đang soạn thảo quy chế về sử dụng cần cẩu tháp trên địa bàn TP.HCM, trong đó kiến nghị UBND TP chỉ đạo nhà thầu chỉ sử dụng cần cẩu tháp trong giờ thấp điểm. Đồng thời, trong quá trình vận hành, phải đưa tay cần và đối trọng phía sau của cần cẩu tháp quay vào phía trong công trường để đảm bảo an toàn cho người đi đường và nhà dân xung quanh. Ngoài ra, phải trang bị đầy đủ biển cảnh báo, cảnh giới, người lái cần cẩu phải có chứng chỉ hành nghề an toàn...
Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, ông Nguyễn Văn Hiệp cho rằng một trong những nguyên nhân dẫn đến việc thiếu an toàn tại các công trường xây dựng hiện nay là do tình trạng "bán thầu" tràn lan. Trong đó, nhà thầu chính sau khi trúng thầu đã chuyển hầu hết các công tác thực hiện (kể cả công tác phức tạp nhất) cho các thầu phụ, các thầu phụ này sau đó lại khoán trọn việc cho các nhà thầu thứ cấp tiếp theo.
Và khi đến người thực hiện trực tiếp, giá trị nhận việc đã bị giảm thấp đáng kể. Giá trị gói thầu giảm thấp buộc những đơn vị trực tiếp thực hiện công trình phải hạ chi phí bằng cách sử dụng thiết bị cũ, nhân công thiếu trình độ, bảo hộ lao động ở mức tối thiểu, biện pháp thi công sơ sài... dẫn đến chất lượng kém, dễ xảy ra sự cố.
Tình trạng này đòi hỏi các ngành chức năng phải có biện pháp chấn chỉnh khẩn cấp, không thể để người dân vừa đi vừa nơm nớp lo lắng cho tính mạng của mình.
| Luật sư - tiến sĩ Phan Đăng Thanh: Nếu có thể xử lý hình sự... Nếu có thể quy trách nhiệm cụ thể để xử lý hình sự các vụ tai nạn gây hậu quả nghiêm trọng, thì sẽ hạn chế tối đa tình trạng "hớ hênh" trong công tác đảm bảo an toàn tại các công trường xây dựng. Điều đáng nói là, dù Bộ luật Hình sự hiện hành đã quy định một số tội danh dành cho hành vi thiếu trách nhiệm trong hoạt động xây dựng, nhưng có một trở ngại đang “bao che” cho hành vi phạm tội này khiến việc truy cứu trách nhiệm hình sự rất khó khăn. Đó là, luật của ta không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân (tổ chức) mà chỉ với cá nhân (con người cụ thể). Trong khi đó, việc phát hiện đích danh cá nhân nào lại là chuyện cực kỳ khó, nếu không nói là không thể. Bởi hiện nay, trong quan hệ hành chính, khi phân công giao việc, các cơ quan quản lý thường không có sự phân chia trách nhiệm cụ thể, rõ ràng. Đại biểu HĐND TP Đặng Văn Khoa: Trách nhiệm chính là đơn vị thi công Theo tôi, chúng ta hoàn toàn có thể hạn chế đến mức thấp nhất các tai nạn từ sự thiếu an toàn của các công trình xây dựng. Quan trọng vẫn là ý thức của đơn vị thi công, bởi họ hiểu rõ mình đang sử dụng những công nhân thế nào, những thiết bị gì và có thể lường trước những rủi ro xảy ra cho người đi đường cùng người dân xung quanh. Bên cạnh đó, trách nhiệm quản lý cũng hết sức quan trọng, có vẻ chúng ta chưa tạo được một hành lang pháp lý chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn cho việc thi công các công trình nằm trong khu dân cư đông đúc. Một vấn đề khác nữa là công tác kiểm tra, giám sát phải hết sức chặt chẽ. Hiện nay nhiều công trình thiếu an toàn rành rành, dễ dàng thấy bằng mắt thường nhưng không hiểu trách nhiệm của các đơn vị kiểm tra, giám sát ở đâu khi vẫn để những cái bẫy chết người kiểu này vô tư tồn tại? Không thể để tình trạng người dân của một TP phát triển mà cứ bước chân ra đường là nơm nớp lo không biết điều gì đang chực chờ gây tai nạn cho mình. Cũng không thể chấp nhận việc cứ để tai nạn xảy ra rồi chúng ta mới lo chấn chỉnh, rút kinh nghiệm. |
Phương Thanh (Thanh niên)