Không công khai nhưng vẫn quyết liệt
Cho tới bây giờ, Lạng Sơn vẫn được coi là "thánh địa" của hàng lậu. Thế nhưng, thời gian gần đây, hàng lậu không còn công khai, nhộn nhịp như trước, Đội quân cửu vạn đông tới cả ngàn người nay cũng dạt đi đâu, chỉ còn lại một ít đang vạ vật chờ việc bên các chốt cửa khẩu. Trên các thị trấn Na Sầm, Đồng Đăng… nhiều cửa hàng đã đóng cửa im ỉm. Thế nhưng, chỉ cần một cú điện thoại, muốn mua hàng gì, số lượng bao nhiêu, chủ hàng cũng sẵn sàng cung cấp đủ ngay lập tức.
Nỗi ám ảnh về “thánh địa” hàng lậu ở Hang Dơi đã không còn. Tuy nhiên, các điểm nóng mới đã hình thành: Thác Ném, Bãi Gianh, gốc Bưởi, gốc Nhãn…Trước đây hàng lậu chủ yếu đi qua cửa khẩu Đồng Đăng thì nay đã chuyển sang cửa khẩu Cốc Nam, do gần quốc lộ 4B, vận chuyển dễ dàng.
Thiếu tá Ngô Tuấn Cường, Đội phó Đội chống buôn lậu, PC 15 Công an tỉnh Lạng Sơn cho biết: Thời gian gần đây, buôn lậu im ắng khác thường. Rất có thể chúng đã tìm ra một con đường vận chuyển khác, một phương thức hoạt động khác mà Công an chưa xác định được. Nhiều khả năng, buôn lậu đã chuyển sang hoạt động ngầm, thay vì công khai, nhộn nhịp như trước đây".
 |
| Hàng lậu vẫn được vận chuyển nhỏ lẻ qua biên giới Lạng Sơn bằng đội quân cửu vạn. (Ảnh chụp tại cửa khẩu Tân Thanh). Ảnh: H.L.. |
Cũng theo Thiếu tá Cường, hiện nay cánh buôn lậu đã vào thẳng nội địa Trung Quốc (thị trấn Bằng Tường) thu gom hàng rồi đưa hàng thẳng về Việt Nam qua đường sắt. Việc kiểm soát hàng vận chuyển qua đường sắt rất khó khăn do hàng lậu được trộn lẫn với hàng có hóa đơn.
Những chuyến tàu chở hàng lậu được kẹp chì từ Trung Quốc, thông quan qua hải quan Lạng Sơn, rồi mở tờ khai ở hải quan Gia Lâm (Hà Nội). Do vậy hải quan Lạng Sơn không có chức năng kiểm tra, trừ trường hợp được hải quan Hà Nội yêu cầu.
Cuộc chiến còn dai dẳng, phức tạp
Theo số liệu của PC 15, Công an tỉnh Lạng Sơn, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2009, toàn tỉnh đã bắt giữ được 183 vụ mua bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, gian lận thương mại, tổng giá trị hàng hoá khoảng 8 tỉ đồng.
Trong đó có 128 vụ vận chuyển, tàng trữ lâm sản trái phép, thu giữ 167,9m3 gỗ, 1.316 cục thớt nghiến; 76 vụ vận chuyển tiêu thụ pháo, thu 4.896kg pháo. Cũng trong 6 tháng đầu năm, Công an tỉnh Lạng Sơn đã bắt 97 vụ vận chuyển gia súc, gia cầm, tiêu hủy 54.324kg gà, 8.640 quả trứng, 2.855kg nội tạng; 27 vụ buôn bán vận chuyển hàng cấm, đồ chơi bạo lực, thu giữ 1.866 dao bấm, 6.470 khẩu súng nhựa, 78 dùi cui điện, 79 bình xịt hơi cay…
Gần đây nhất, vào hồi 21h, ngày 26/8, tại Song Giáp (Cao Lộc), PC15 đã kiểm tra, thu giữ 4 xe ôtô chở hàng nhập lậu từ Trung Quốc với tổng giá trị hàng hoá là 280 triệu đồng.
Hiện nay việc các đầu nậu dùng hóa đơn để hợp pháp hoá hàng nhập lậu đã khiến cho công tác chống buôn lậu thêm một lần gặp khó. Các chủ hàng chỉ cần có một hoá đơn mua bán, một biên bản kê khai thu gom hàng từ các cư dân biên giới, có địa chỉ kinh doanh cố định, có mã số thuế đăng kí là hàng hóa hoàn toàn hợp lệ. Lực lượng chức năng có kiểm tra thì cũng không thể xử lí.
Các khe hở của pháp luật cũng được các đối tượng buôn lậu triệt để lợi dụng. Quy định 254 của Chính phủ về chính sách đối với các cư dân biên giới đã cho phép miễn thuế nhập khẩu 2 triệu tiền hàng/ngày đối với mỗi người.
Theo đó đã hình thành nên đội quân cửu vạn đông tới cả ngàn người, từ khắp các tỉnh đổ về. Chính đội quân mang vác nhỏ lẻ này đã giúp cho lượng hàng lậu khổng lồ được "tuồn" một cách hợp pháp qua biên giới Lạng Sơn. Sau khi đưa hàng trót lọt qua biên giới, các đầu nậu sẽ đứng ra thu mua và lại hợp pháp hoá hàng lậu bằng những hóa đơn.
Thông tư 120 của Chính phủ về việc lưu thông hàng hóa trên thị trường đã cho phép các chủ hàng có thể mua bán hàng hoá qua điện thoại, tự thỏa thuận với nhau mà không phải chịu sự giám sát của bất kì cơ quan nào (trước đây các cơ quan thuế đứng trung gian). Điều đó lại một lần nữa tạo cơ hội cho các đầu nậu hoạt động. Hiện nay đã có rất nhiều ý kiến đề nghị sửa đổi Quyết định 254 và Thông tư 120 để cho phù hợp hơn.
Với chiều dài 254km đường biên giới, có 5 cửa khẩu quốc tế ( Cốc Nam, Chi Ma, Đồng Đăng, Tân Thanh, Hữu Nghị), lại có rất nhiều đường mòn lối tắt dẫn sang nước bạn, việc kiểm soát hàng lậu ở vùng biên Lạng Sơn thực sự không dễ dàng. Thêm vào đó, tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm đã đẩy không ít người dân địa phương vào thảm cảnh tiếp tay cho buôn lậu.
Cuộc chiến chống buôn lậu ở biên giới Lạng Sơn sẽ vẫn còn diễn biến dai dẳng, phức tạpHà Ly (CAND)