"Không thể lý giải là nước rỉ rác bốc hơi được!"
Theo ông David Dương, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Xử lý chất thải rắn Việt Nam (VWS), khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước thực hiện chôn lấp 3.000 tấn/ngày đêm, hiện hoạt động rất ổn định.
VWS cho rằng hồ nước xả ra sông là hồ nước mưa nhưng thực tế hồ nước này từng có màu đỏ thẫm. Ảnh Nhật Tân
Ông Dương cho rằng từ khi TP.HCM đóng cửa bãi rác Gò Cát, UBND TP yêu cầu bãi rác Đa Phước “gánh”, bằng cách phải nỗ lực để thực hiện làm bãi chôn lấp trước. Trong khi chờ đất được giao (50ha), công ty buộc phải xây dựng tạm trên phần đất hạn chế ở giai đoạn một (73ha). Hiện nay, hai công đoạn chưa được thực hiện là sản xuất phân và rác tái chế khiến công ty đang mất đi một phần lợi nhuận.
Đại biểu HĐND Huỳnh Công Hùng phản ứng: "TP không ép công ty nhận mà khả năng công ty đáp ứng yêu cầu của TP tới đâu. Việc xây dựng nhà máy xử lý nước rỉ rác là yêu cầu bắt buộc của doanh nghiệp, nằm trong dự án đã được phê duyệt".
Ông Hùng đặt thẳng vấn đề: "Đoạn phim trên VietNamNet cho thấy công ty xả nước rỉ rác ra sông và đề nghị công ty khẳng định trước các đại biểu HĐND hình ảnh đó có hay không?".
Đại biểu Lê Thượng Mãn chất vấn: "Bãi rác Đa Phước hoạt động từ 11/2007 đến 3/2009 nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải; công ty chỉ đưa vào hệ thống nhỏ xử lý 280m3/ngày đêm trong khi số lượng nước rỉ rác hiện nay là 800m3/ngày đêm. Vậy hơn 500m3 nước vượt quá công suất đó đi đâu? Không thể lý giải là nước rỉ rác bốc hơi được. Còn nếu pha loãng lượng nước thải này thì phải sử dụng một lượng nước lớn khủng khiếp".
Nước đỏ từ hồ chứa sau cùng ở bãi rác Đa Phước chảy ra sông. Ảnh: Nhật Tân
Đại biểu nữ duy nhất có phản ứng về những phát biểu của ông Dương là bà Nguyễn Thế Thanh. Theo bà Thanh, trong số 25 hạng mục của dự án thì công ty đã hoàn thành 15 hạng mục, còn 10 hạng mục chưa thực hiện, trong đó có hai hạng mục quan trọng là nhà máy xử lý nước rỉ rác, sàn trung chuyển và được ghi là “hạng mục mới phát sinh”.
Bà Thanh cũng đề nghị Sở TN-MT cung cấp cho các đại biểu HĐND bản hợp đồng chính thức và phụ lục mà công ty ký với UBND TP tuy nhiên yêu cầu này của bà Thanh đã không được đáp ứng tại cuộc họp.
Đại diện phòng Cảnh sát Môi trường Công an TP.HCM (PC36) cho biết, thực tế mùi và nước rỉ rác tại bãi rác Đa Phước đã ảnh hưởng tới môi trường xung quanh. Tuy nhiên, bãi rác Đa Phước chỉ có một trạm xử lý có công suất 280m3/ngày đêm, phần còn lại dùng nước mưa để pha loãng. Cách xử lý này làm theo kiểu dân dã, không cần tới nhà máy hiện đại và hậu quả là không triệt tiêu được độc tố trong nước rỉ rác.
“Xin lưu ý là nhà máy này nằm trong 50ha đã được giao đất. Không thể nói hồ nước xả ra sông là nước mưa được, bởi vì nước mưa thì không thể có màu đỏ. Vậy lượng nước rỉ rác chưa xử lý này thoát đi đâu?”- đại diện PC 36 đặt câu hỏi.
Giám sát thì cần có sự linh hoạt?
Trả lời chất vấn của đại biểu HĐND, ông Đào Anh Kiệt, Giám đốc Sở TN-MT TP.HCM cho rằng "việc quy hoạch bãi rác này là không ai mong muốn" và là “tồn tại lịch sử”.
Tổng Giám đốc David Dương đang trả lời báo chí... Ảnh: Thái Thiện
“Chúng ta phải hiểu, xử lý rác không phải là chôn rác mà phải đưa vào xử lý. Chúng tôi không kiểm soát anh Dương nhiều mà chỉ quản lý mùi hôi và nước ngầm. Hôm nay anh Dương phải trả lời cho báo chí rõ ràng rằng việc anh xả nước ra sông có đúng hay không? Trước đó, tháng 7, chúng tôi lấy mẫu là tốt, nhưng sau khi báo chí đăng chúng tôi cũng đã lấy mẫu thử nghiệm tiếp. Hôm nay chưa có kết quả nhưng chúng tôi sẽ công bố. Anh Dương phải hứa với nhân dân, hứa với cơ quan Nhà nước, là một nhà môi trường thì không thể xâm hại môi trường được”- ông Kiệt nói
Hình ảnh mới nhất về bãi rác Đa Phước trong buổi sáng 23/9. Các phóng viên bị chặn từ cổng, không được tiếp cận các hồ chứa nước rỉ rác..Ảnh: Thái Thiện
Ông Kiệt giải thích thêm: “Về quy trình, thay vì một lớp đất, lớp cát, anh Dương thay bằng một chất liệu khác. Nếu cứng nhắc cho là sai quy trình thì chết hết, cả nhà quản lý và công nghệ. Hôm nay có thuốc A, ngày mai có thuốc B mà không cho ông Dương hay "ông môi trường" xịt, trong khi phương án là thuốc A. Vậy là không có động cơ thúc đẩy, áp dụng công nghệ. Tôi xin các vị đại biểu, báo chí trong lúc thực hiện việc giám sát thì có sự linh hoạt để tiến đến mục tiêu cao đẹp nhất, tốt nhất chứ không bắt chữ nghĩa, từng khúc một thì không nhà đầu tư nào, Nhà nước nào làm nổi”.
Yêu cầu báo cáo bằng văn bản Thay mặt HĐND TP, Trưởng ban Kinh tế Ngân sách TP Nguyễn Văn Đông yêu cầu Công ty TNHH Xử lý chất thải rắn Việt Nam phải có văn bản báo cáo rõ tình hình tiến độ thực hiện dự án; có chứng kiến rõ ràng đối với các thông tin mà báo chí nêu vừa qua và phải có cam kết về thời gian hoàn thành các hạng mục chưa thực hiện. HĐND TP cũng yêu cầu cơ quan quản lý Nhà nước là Sở TN-MT phải có đánh giá tiến độ dự án, chủ đầu tư thực hiện có đúng cam kết hay chưa. Đặc biệt là hiệu quả sử dụng vốn ngân sách tại dự án này.
Bức xúc trước phát biểu của ông Đào Anh Kiệt, đại biểu HĐND Nguyễn Minh Hoàng đặt ngay câu hỏi: “Tại sao Sở TN-MT không có ý kiến chế tài nhà đầu tư làm không đúng tiến độ, hạng mục, kiểm tra chất lượng ra sao? Tôi nghĩ anh làm quản lý Nhà nước phải chắc, phải phát ngôn chính xác chứ…”
Đại biểu Nguyễn Đăng Nghĩa hướng về Giám đốc Sở TN-MT thẳng thắn: “Trong vụ việc này, nếu có trọng tài phân xử thì anh chưa xứng đáng là trọng tài. Chúng ta phải xác định ở đây là bài toán về môi trường, bài toán về sức khỏe người dân chứ không đơn thuần là chuyện kinh tế. Không thể dùng từ “linh hoạt” mà thay đổi quy trình xử lý được...”
Về phía lãnh đạo VWS, ông David Dương cho biết tại Mỹ, công ty bị ảnh hưởng uy tín rất lớn do các thông tin từ các cơ quan báo chí trong nước.
Giải thích về đoạn video clip của VietNamNet, ông Dương cho rằng “quay ghép thế nào để có hai màu nước khác nhau”; việc xả ra bên ngoài là khó mà thực hiện. Còn việc hồ nước chuyển màu có thể là do nước mưa vào các hồ nước chứa đã được pha loãng (?).
Kết luận buổi giám sát, ông Nguyễn Văn Đông, Trưởng Ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP thẳng thắn: “Chúng ta không thể để người dân ở cạnh bãi rác Đa Phước đổi tên thành Vô Phước được. Không có lý do gì đi làm giải quyết môi trường lại gây ảnh hưởng tới môi trường…”.
Phóng viên nhiều báo đài “vây” chủ đầu tư Tại buổi giám sát, phóng viên các báo đài đã đặt nhiều câu hỏi với ông David Dương. Ông cho rằng thông tin trên báo VietNamNet là sai và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của công ty, vậy ông đã có phản ứng gì? - Tôi không có phản ứng gì khác ngoại trừ điện thoại cho VietNamNet cố gắng cho người xuống bãi rác tham quan để làm hiểu rõ hơn về bãi rác. Nếu tôi đi thưa kiện các cơ quan ngôn luận của Nhà nước Việt Nam thì sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc làm ăn. Hình ảnh về những dòng chảy mà VietNamNet đã đăng thì sao, thưa ông? - Kỹ thuật hình ảnh về phim ảnh hiện nay rất tiên tiến. Ông khẳng định hồ chứa nước không có lớp lót là hồ chứa nước mưa và nước được tháo ra là từ hồ chứa nước mưa này? - Đúng là hồ nước mưa không có lớp lót và họ không biết là trong quá trình xây dựng, xả nước ra. Còn hồ nước rỉ rác là có lớp lót chống thấm. Vào lúc này, tôi có chứng cứ khẳng định nước trong hồ không có lớp lót mà nơi nước được tháo ra ngoài không phải là hồ chứa nước mưa. Nếu ông cần, tôi sẽ trưng ra ngay lúc này? - Nhưng phải dựa theo chứng cứ nào. Nếu nói là lớp rỉ rác thì phải lấy mẫu phân tích mới khẳng định được. Hồ nước mưa tù đọng đã lâu thì cũng có màu khác nước sông. Khi báo VietNamNet đăng thì ngay sau đó, Sở TN-MT xuống kiểm tra. Ở đây là dự án, không phải chúng tôi làm gì thì làm. Nếu muốn biết sâu hơn nữa thì đến tìm hiểu ở Sở TN-MT. Thưa ông, sự thật ở đâu trong khi báo cáo của ông nói bãi rác xử lý tốt các vấn đề môi trường, trong khi người dân lại luôn than phiền do gánh chịu ô nhiễm? - Khi chúng tôi lập dự án, trước tiên bên Công ty Môi trường đô thị đề nghị chúng tôi trả tiền cho người dân quanh đây, gọi là tiền môi trường. Tôi nói không, vì nếu làm vậy thì chúng tôi mua người dân và dĩ nhiên họ sẽ không thể lên tiếng về ô nhiễm. Vấn đề phải xem phản ánh nào là đúng. Trước nay chưa có một dự án nào tầm vóc như vậy được thực hiện ở Việt Nam và trong quá trình thực hiện có một số ảnh hưởng cần có thời gian để xử lý. Như Minh (lược ghi)
- Thái Thiện (vietnamnet)